📱
Xavfsizlik

.htaccess orqali yo'naltirish hujumi: mobil foydalanuvchilar boshqa saytga ketadi

20.11.2026
← Barcha maqolalar

Bu turdagi muammo ko'pincha sayt egasini chalg'itadi. Mijozlar "saytingiz ochilmayapti, qandaydir reklama saytiga o'tib ketyapti" deb yozishadi, egasi esa kompyuterdan saytni ochib, hammasi joyida ekanini ko'radi. Sabab oddiy: hujumchi saytning .htaccess fayliga faqat ma'lum sharoitda ishlaydigan qoidalar qo'shgan. Odatda yo'naltirish faqat telefondan kirgan va qidiruv tizimidan kelgan foydalanuvchilarga ishlaydi, to'g'ridan-to'g'ri manzil yozgan yoki kompyuterdan kirgan egasiga esa sayt odatdagidek ko'rinadi.

Bu qoidalar qanday ishlaydi

Apache veb-serverida .htaccess fayli papka darajasida sozlamalarni belgilaydi, jumladan mod_rewrite moduli orqali manzillarni qayta yozish va yo'naltirish qoidalarini. WordPress ham chiroyli havolalar uchun shu fayldan foydalanadi, shuning uchun unda bir nechta qoida bo'lishi tabiiy. Hujumchi esa shu faylga so'rov sarlavhalarini tekshiradigan shartlar qo'shadi: brauzer turi (User-Agent) mobil qurilmaga tegishli bo'lsa va foydalanuvchi Google yoki Yandex sahifasidan kelgan bo'lsa, uni begona saytga jo'natadi.

Quyida bunday zararli qoidalarning soddalashtirilgan namunasi keltirilgan. Real hollarda ular ko'pincha faylning o'rtasiga, yuzlab bo'sh qatorlar orasiga yoki WordPress bloki ichiga yashiriladi:

RewriteEngine On
RewriteCond %{HTTP_USER_AGENT} (android|iphone|mobile) [NC]
RewriteCond %{HTTP_REFERER} (google|yandex|bing) [NC]
RewriteRule ^(.*)$ https://spam-sayt.example/ [R=302,L]

Bu yerda birinchi shart mobil qurilmani, ikkinchi shart qidiruv tizimidan kelganini tekshiradi, va ikkalasi bajarilsa vaqtinchalik 302 yo'naltirish ishlaydi. Shuning uchun sayt egasi brauzerda xatchop orqali kirganda hech narsani sezmaydi, lekin yangi mijozlarning katta qismi aynan telefondan qidiruv orqali keladi va ular yo'qotiladi.

Misol: Toshkentdagi stomatologiya klinikasi

Toshkentdagi xususiy stomatologiya klinikasida qabulga yozilishlar keskin kamaydi. Administrator bir necha bemordan sayt "boshqa joyga olib ketayotgani"ni eshitdi, lekin klinika kompyuterida sayt to'g'ri ochilardi. Telefondan Google'da klinika nomini qidirib, natijani bosganda esa haqiqatan ham notanish sovrin o'yini sahifasi ochildi. Tekshiruvda bosh papkadagi .htaccess faylining oxirida yuqoridagiga o'xshash qoidalar, wp-content/uploads ichidagi .htaccess faylda esa qo'shimcha nusxa topildi. Fayllar besh kun oldin o'zgartirilgan edi, bu esa buzilish vaqtini aniqlashga yordam berdi.

Yo'naltirishni curl bilan aniqlash

Telefonni qo'lga olmasdan ham muammoni tekshirish mumkin. curl buyrug'i orqali mobil brauzer va qidiruv tizimidan kelgan foydalanuvchini taqlid qiling va javob sarlavhalarini oddiy so'rov bilan solishtiring:

curl -sI https://example.uz/
curl -sI -A "Mozilla/5.0 (Linux; Android 13; Mobile)" -e "https://www.google.com/" https://example.uz/

Birinchi so'rovda odatda 200 holat kodi qaytadi. Agar ikkinchi so'rovda 301 yoki 302 kodi va Location sarlavhasida begona manzil chiqsa, yo'naltirish aniq. Shuni yodda tutingki, ba'zi zararli kodlar foydalanuvchini faqat birinchi kirishda yo'naltiradi va keyin cookie qo'yib, takroriy tashriflarda o'zini ko'rsatmaydi. Bunday holat odatda PHP yoki JavaScript orqali amalga oshiriladi, shuning uchun .htaccess toza chiqsa ham boshqa fayllarni tekshirish kerak.

Zararli .htaccess fayllarini topish

Hujumchi faqat bosh papkadagi faylni emas, ichki papkalardagi .htaccess fayllarni ham o'zgartirishi yoki yangilarini yaratishi mumkin. SSH orqali sayt papkasida quyidagi buyruqlarni bajaring:

find . -name ".htaccess" -exec grep -lE "HTTP_USER_AGENT|HTTP_REFERER" {} +
find . -name ".htaccess" -mtime -14 -ls
grep -n "RewriteRule" .htaccess

Birinchi buyruq brauzer yoki manba bo'yicha shart qo'ygan barcha .htaccess fayllarni chiqaradi. Oddiy WordPress saytida bunday shartlar kam uchraydi, lekin ba'zi kesh yoki xavfsizlik plaginlari ham ulardan foydalanadi, shuning uchun har bir topilmani o'qib chiqing. Ikkinchi buyruq oxirgi 14 kunda o'zgargan fayllarni ko'rsatadi, bu buzilish sanasini aniqlashda foydali.

Faylni toza holatga qaytarish

Agar saytingiz oddiy WordPress bo'lsa va maxsus qoidalar qo'shilmagan bo'lsa, bosh papkadagi .htaccess faylini standart mazmun bilan almashtirish mumkin. O'zgartirishdan oldin eski faylning nusxasini saqlab qo'ying, u keyinchalik tahlil uchun kerak bo'ladi:

# BEGIN WordPress
<IfModule mod_rewrite.c>
RewriteEngine On
RewriteRule .* - [E=HTTP_AUTHORIZATION:%{HTTP:Authorization}]
RewriteBase /
RewriteRule ^index\.php$ - [L]
RewriteCond %{REQUEST_FILENAME} !-f
RewriteCond %{REQUEST_FILENAME} !-d
RewriteRule . /index.php [L]
</IfModule>
# END WordPress

Agar saytda HTTPS'ga majburiy o'tish, kesh yoki boshqa qonuniy qoidalar bo'lgan bo'lsa, ularni eski nusxadan qo'lda qaytaring. Ichki papkalarda topilgan begona .htaccess fayllarni esa butunlay o'chiring, agar ular qaysidir plaginga tegishli ekani aniq bo'lmasa.

Nega fayl qayta buziladi

Ko'pchilik .htaccess faylini tozalaydi, ertasi kuni esa u yana o'zgargan holda chiqadi. Bu fayl buzilishning sababi emas, oqibati ekanini bildiradi. Saytda hali ham orqa eshik (webshell) yoki zararli kod bor va u faylni muntazam qayta yozib turadi. Ba'zan bu ish cron vazifasi orqali bajariladi, shuning uchun hosting akkauntidagi rejalashtirilgan vazifalarni ham ko'rib chiqing.

  1. Oxirgi kunlarda o'zgargan PHP fayllarni toping va ko'rib chiqing: find . -name "*.php" -mtime -14.
  2. Yuklash papkasidagi PHP fayllarni tekshiring: find wp-content/uploads -name "*.php".
  3. WordPress yadrosi va plaginlarni rasmiy nusxa bilan solishtiring: wp core verify-checksums.
  4. Cron vazifalarini ko'ring: crontab -l.
  5. Tozalashdan keyin xosting, FTP, ma'lumotlar bazasi va barcha administrator parollarini almashtiring.

Faylga vaqtincha chmod 444 .htaccess bilan faqat o'qish huquqini berish qayta yozishni biroz qiyinlashtiradi, lekin u to'liq himoya emas: fayl egasi nomidan ishlaydigan zararli skript huquqni qaytarib o'zgartirishi mumkin. Asosiy chora baribir manbani topib yo'q qilishdir.

Nginx bo'lsa nima bo'ladi

.htaccess fayli faqat Apache tomonidan o'qiladi. Agar saytingiz faqat Nginx ostida ishlasa, bu fayldagi qoidalar ta'sir qilmaydi, lekin hujumchi o'shanda yo'naltirishni PHP kodi yoki ma'lumotlar bazasidagi JavaScript orqali amalga oshiradi. sayt.uz xostingida saytlar ISPmanager orqali boshqariladi va odatiy WordPress saytlarida .htaccess qoidalari ishlaydi. Tozalashdan keyin Google Search Console'dagi "Xavfsizlik muammolari" bo'limini tekshirib, kerak bo'lsa qayta ko'rib chiqishni so'rang. Muammo murakkab bo'lsa, sayt.uz kabinetidan texnik yordamga tiket ochishingiz mumkin.

O'xshash maqolalar

🚪 WordPress'da backdoor'ni topish: 10 ta aniq belgi va tekshiruv buyruqlari 🐞 APP_DEBUG=true: ishchi serverda qoldirilgan xavfli xato 🛡️ DLE saytni himoyalash: litsenziya, administrator paneli va uploads papkasi 🖱️ Clickjacking: X-Frame-Options va CSP bilan saytni himoyalash
🌐 Til
🇺🇿 O'zbek ✓ 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English