.net (qisqartirilgan "network") — bu .com bilan birga 1985 yilda yaratilgan eng eski generic TLD'lardan biri. Asl maqsadi tarmoq infrastruktura kompaniyalari (ISP, network provider'lar) uchun mo'ljallangan edi. Bugungi kunda .net 13+ million domen — bu hali ham mashhur, lekin .com'ning 1/12 qismi.
.net qachon ishlatiladi?
An'anaviy .net foydalanish — texnologiya, IT va network bilan bog'liq kompaniyalar. Misol: speedtest.net (network speed test), behance.net (Adobe creative network), Slack.net (corporate brand alias).
Boshqa keng tarqalgan ishlatish — komuniti va forum saytlari. Reddit avval reddit.com'dan tashqari reddit.net'ni ham qo'shgan edi.
Brand alias — .com olinmagan bo'lsa, .net muqobil tanlov. Misol: smth.com mavjud — smth.net olish mumkin.
.net afzalliklari
Sayt — bu hozirda 50-70% mahsulot va xizmat .com'da, lekin texnik auditoriya .net'ga oddiy munosabatda. Texnik mijozlar uchun .net "professional" his beradi.
Ishonch — .net dunyoda 30+ yil. Yangi TLD'lardan (.tech, .io) ko'ra eski va ishonchli.
Narxi .com'dan biroz arzonroq — $10-15/yil.
.net kamchiliklari
Ko'p foydalanuvchi xato qiladi — siz .net deb aytsangiz, ular brauzerga .com yozib qo'yishadi.
"Texnik" hissi yoki — bu sizning kontentga mos kelishi mumkin yoki kelmasligi mumkin.
Premium .net narxlar .com kabi yuqori — qisqa va mashhur .net'lar $500-50000+.
.net ro'yxatdan o'tish
Narxi: yiliga $10-15 (Namecheap, GoDaddy). Sayt.uz orqali 169,000 so'm/yil. .com bilan deyarli bir xil narx.
Restriksiyalar yo'q — har qanday biznes yoki shaxs .net olish mumkin.
.net vs .com vs .org vs .io
.com — universal, ishonchli, mainstream. .net — texnik, network-orientated, ikkinchi tanlov. .org — non-profit, ta'lim, jamiyat. .io — startup va modern texnologiya.
Yangi startup uchun: .com → .io → .ai → .net tartibida tanlash.
Sayt.uz amaliyot
Sayt.uz mijozlarining 4% .net oladi — asosan: IT va network kompaniyalar (asl maqsadiga mos), .com olinmagan bo'lsa muqobil sifatida. Premium .net (4-letter) yiliga 5-10 mijoz uchun. Maslahat: yangi loyiha boshlasangiz, avval .com tekshiring. Olinmagan bo'lsa .io yoki .ai (texnik), .uz (mahalliy), .net (umumiy muqobil).