Kichik VPS'larda eng ko'p uchraydigan muammolardan biri operativ xotiraning to'satdan tugashi. Kun davomida sayt bemalol ishlaydi, lekin trafik oshgan paytda yoki og'ir zaxira nusxa olinayotganda xotira yetmay qoladi. Shunda Linux yadrosi tizimni saqlab qolish uchun eng ko'p xotira egallagan jarayonni majburan to'xtatadi. Ko'pincha bu MySQL bo'ladi va sayt "bazaga ulanib bo'lmadi" degan xato bilan ochilmay qoladi. Swap shunday holatlar uchun zaxira xotira vazifasini bajaradi.
Swap nima va u qanday ishlaydi
Swap diskdagi maxsus maydon bo'lib, yadro operativ xotirada uzoq vaqt ishlatilmagan sahifalarni vaqtincha shu yerga ko'chiradi. Bo'shagan xotira faol jarayonlarga beriladi. Kerak bo'lganda ko'chirilgan ma'lumot yana xotiraga qaytariladi. Disk operativ xotiradan ancha sekin bo'lgani uchun swap xotiraning to'liq o'rnini bosa olmaydi, lekin u keskin yuklama paytida tizimni yiqilishdan saqlab qoladi.
Swap ikki ko'rinishda bo'ladi: alohida disk bo'limi yoki oddiy fayl. VPS'larda deyarli har doim swap fayli ishlatiladi, chunki uni disk bo'limlarini o'zgartirmasdan yaratish, kattalashtirish yoki o'chirish oson. Ko'pgina VPS obrazlari standart holatda swap'siz keladi, shuning uchun uni o'zingiz yoqishingiz kerak bo'ladi.
Serverda swap bor-yo'qligini tekshirish
Avval hozirgi holatni ko'ring. Quyidagi buyruqlar faol swap maydonlarini va xotira hamda swap qanchalik band ekanini ko'rsatadi:
sudo swapon --show
free -h
Agar birinchi buyruq hech narsa chiqarmasa va free natijasida Swap qatorida nol ko'rinsa, serverda swap yo'q. Yaqinda xotira yetmay jarayonlar to'xtatilganini tekshirish uchun yadro loglarini ko'ring:
sudo journalctl -k | grep -iE "out of memory|oom-kill"
Natijada Out of memory: Killed process kabi qatorlar bo'lsa, server allaqachon xotira tanqisligiga uchragan va qaysi jarayon to'xtatilgani shu yerda yozilgan bo'ladi.
Swap qachon kerak va qachon yechim emas
Swap 1-4 GB operativ xotirali kichik va o'rta VPS'lar uchun deyarli har doim foydali. U qisqa muddatli yuklama cho'qqilarini yumshatadi, kam ishlatiladigan jarayonlarni xotiradan chiqarib, faol xizmatlarga joy bo'shatadi va eng muhimi, xotira tugaganda bazaning to'satdan o'chishining oldini oladi. Shu bilan birga, swap muammoni yashirmasligi kerak. Agar server doimiy ravishda swap'dan faol foydalanayotgan bo'lsa, ya'ni ma'lumotlar uzluksiz diskka chiqib-kirib tursa, tizim sezilarli sekinlashadi. Bu holat serverga ko'proq xotira kerakligini yoki ilova sozlamalarini, masalan PHP-FPM jarayonlari sonini kamaytirish kerakligini bildiradi.
Misol uchun, Namangandagi o'quv markazining sayti 2 GB xotirali VPS'da ishlaydi: Nginx, PHP-FPM va MySQL birga. Har chorakda imtihon natijalari e'lon qilinganda yuzlab talaba bir vaqtda kiradi va MySQL OOM mexanizmi tomonidan to'xtatilardi. Administrator 2 GB swap fayli qo'shdi va PHP-FPM'dagi maksimal jarayonlar sonini serverga moslab kamaytirdi. Keyingi e'londa sayt biroz sekinroq ishladi, lekin baza o'chmadi. Shundan keyin markaz rahbariyati trafik ko'paygani uchun xotirani oshirishni ham rejalashtirdi.
Swap hajmini qanday tanlash
Barcha serverlar uchun yagona to'g'ri raqam yo'q, lekin amaliy mo'ljal sifatida quyidagi yondashuvdan foydalanish mumkin. Ubuntu hujjatlarida ham shunga yaqin tavsiya bor: kichik xotirada swap xotira hajmiga teng yoki undan biroz katta, katta xotirada esa nisbatan kichikroq bo'ladi.
| Operativ xotira | Swap uchun mo'ljal |
|---|---|
| 1 GB | 1-2 GB |
| 2 GB | 2 GB |
| 4 GB | 2-4 GB |
| 8 GB va undan ko'p | 2-4 GB, ehtiyojga qarab |
Diskdagi bo'sh joyni ham hisobga oling: kichik diskli VPS'da 4 GB swap sayt fayllari va zaxira nusxalar uchun joyni toraytirib qo'yishi mumkin. Swap hajmini keyinchalik o'zgartirish oson, shuning uchun o'rtacha qiymatdan boshlab, kuzatuv natijasiga qarab moslash mumkin.
Swap faylini yaratish va yoqish
Quyidagi buyruqlar 2 GB hajmli swap faylini yaratadi, unga faqat root o'qiy oladigan ruxsat beradi, swap sifatida belgilaydi va darhol yoqadi:
sudo fallocate -l 2G /swapfile
sudo chmod 600 /swapfile
sudo mkswap /swapfile
sudo swapon /swapfile
sudo swapon --show
Ba'zi fayl tizimlarida fallocate bilan yaratilgan fayl swap uchun mos kelmaydi va swapon xato beradi. Bunday holatda faylni dd bilan yarating, bu biroz sekinroq, lekin ishonchli:
sudo dd if=/dev/zero of=/swapfile bs=1M count=2048 status=progress
Swap server qayta yuklangandan keyin ham ishlashi uchun uni /etc/fstab fayliga qo'shing. Faylni tahrirlashdan oldin nusxasini oling, chunki undagi xato serverning yuklanishiga ta'sir qilishi mumkin:
sudo cp /etc/fstab /etc/fstab.bak
echo '/swapfile none swap sw 0 0' | sudo tee -a /etc/fstab
Swappiness: yadro swap'ga qanchalik tez murojaat qiladi
Yadro xotirani qachon swap'ga chiqarishni vm.swappiness parametri orqali hal qiladi. Qiymat 0 dan 100 gacha (yangi yadrolarda 200 gacha) bo'lishi mumkin va ko'p distributivlarda standart qiymat 60. Veb-server uchun odatda pastroq qiymat, masalan 10, tavsiya qilinadi: shunda yadro faol ma'lumotlarni xotirada iloji boricha uzoqroq ushlaydi va swap asosan zaxira sifatida qoladi.
cat /proc/sys/vm/swappiness
sudo sysctl vm.swappiness=10
echo 'vm.swappiness=10' | sudo tee /etc/sysctl.d/99-swappiness.conf
Ikkinchi buyruq qiymatni darhol o'zgartiradi, uchinchisi esa uni qayta yuklashdan keyin ham saqlaydi.
Swap'ni kuzatib borish
Swap yoqilgandan keyin uni bir necha kun kuzating. Bir oz swap band bo'lishi normal holat: yadro kam ishlatiladigan sahifalarni u yerga chiqarib qo'ygan bo'ladi. Muhimi swap'ga doimiy kirish-chiqish bo'lmasligi. Buni vmstat buyrug'idagi si va so ustunlari ko'rsatadi:
vmstat 5 5
Agar bu ustunlarda doimiy ravishda noldan katta qiymatlar ko'rinsa, server xotira tanqisligida ishlayapti. Bunday holatda ilova sozlamalarini optimallashtiring yoki VPS tarifini kattaroq xotiraga o'zgartiring. sayt.uz'da VPS bo'yicha savollarni kabinet orqali yoki texnik yordam tiketi bilan berishingiz mumkin.