💾
Хостинг

ISPmanager'да захира нусхадан сайтни ва базани тиклаш

18.11.2026
← Барча мақолалар

Плагин янгиланишидан кейин сайт оқ саҳифага айланди, ходим керакли папкани тасодифан ўчириб юборди ёки сайт бузиб кирилди — бундай пайтда энг тез ечим сайтни охирги соз ҳолатига қайтариш. ISPmanager панелида захира нусхалар бўлими бўлса, бу ишни техник ёрдамни кутмасдан ўзингиз қилишингиз мумкин. Лекин тиклаш шошилинч бажариладиган иш эмас: нотўғри санани танлаш ёки бутун аккаунтни бирданига тиклаш охирги кунлардаги буюртмалар ва хатларни ўчириб юбориши мумкин. Шунинг учун аввал нима тикланаётганини аниқ тушуниб олиш керак.

Захира нусхалар қаерда ва уларда нима бор

ISPmanager'да чап менюдаги "Захира нусхалар" бўлимида (Резервные копии ёки Backups) сервер автоматик яратган нусхалар сана бўйича рўйхат қилиб кўрсатилади. Бу бўлим кўриниши ва нусхалар қанча кун сақланиши хостинг созламаларига боғлиқ, шунинг учун бўлимни топа олмасангиз ёки керакли сана рўйхатда бўлмаса, sayt.uz техник ёрдамидан сўранг. Нусха ичида одатда уч турдаги нарса бўлади: сайт файллари, маълумотлар базалари ва почта қутилари. Уларни бир-биридан алоҳида тиклаш мумкинлиги энг муҳим имконият.

Шуни ёдда тутингки, сайт файллари ва базаси бир-бирига боғлиқ. Масалан, WordPress'ни бир ҳафта олдинги ҳолатга қайтарсангиз-у, базани бугунги ҳолатда қолдирсангиз, плагинлар версияси ва базадаги созламалар мос келмай қолиши мумкин. Одатда иккаласини ҳам бир хил санадан тиклаш энг хавфсиз йўл.

Тиклашдан олдин жорий ҳолатни сақланг

Ҳатто сайт бузилган бўлса ҳам, тиклашдан олдин унинг ҳозирги ҳолатини нусхалаб қўйинг. Агар танлаган санангиз нотўғри чиқса ёки муаммо бошқа жойда бўлса, ортга йўл қолади. Буни панелнинг файл менежерида папкани архивлаш ва phpMyAdmin'да базани экспорт қилиш орқали қилиш мумкин. SSH кириш бўлса, иккита буйруқ етарли:

tar -czf $HOME/misol-oldin.tar.gz -C $HOME/www misol.uz
mysqldump -u shop_user -p shop_db > $HOME/shop_db-oldin.sql

Биринчи буйруқ сайт папкасини сиқилган архивга жойлайди, иккинчиси базани SQL файлга экспорт қилади. Бу файлларни веб орқали очиладиган www папкаси ичига эмас, уй каталогига сақланг, акс ҳолда улар бегоналар учун юклаб олинадиган бўлиб қолади. Диск квотангиз тўлиб қолмаслиги учун тиклаш тугагач, кераксиз бўлса уларни ўчиринг ёки компьютерингизга кўчиринг.

ISPmanager'да тиклаш босқичлари

  1. "Захира нусхалар" бўлимида муаммо бошланишидан олдинги санани танланг. Шубҳа бўлса, энг янги соз санани эмас, бир кун олдингисини олинг.
  2. Нусха таркибини очинг ва фақат керакли қисмларни белгиланг: масалан, фақат misol.uz сайт файллари ва унга тегишли база.
  3. Тиклаш тугмасини босинг ва жараён тугашини кутинг. Катта сайтларда бу бир неча дақиқадан кўпроқ вақт олиши мумкин.
  4. Сайтни браузерда кешсиз очиб текширинг, админ панелга киринг ва асосий функцияларни синаб кўринг.

Баъзи ҳолларда бутун сайтни эмас, битта файлни қайтариш кифоя. Бундай пайтда нусхани юклаб олиб, архивдан фақат керакли файлни чиқариш ва файл менежери орқали жойига қўйиш анча хавфсизроқ, чунки қолган файлларга умуман тегилмайди.

Мисол: ресторан сайти ва йўқолиши мумкин бўлган буюртмалар

Тошкентдаги ресторан misol.uz сайтида онлайн буюртма қабул қилади. Пайшанба куни мавзу янгиланишидан кейин буюртма саҳифаси ишламай қолди, муаммо эса фақат шанба куни сезилди. Агар бутун базани чоршанба ҳолатига қайтарсангиз, сайт ишлайди, лекин пайшанба ва жума кунлари келган барча буюртмалар базадан йўқолади. Тўғри йўл шундай: аввал фақат сайт файлларини чоршанба ҳолатига қайтариш, чунки муаммо мавзу кодида эди. База бугунги ҳолатда қолади ва буюртмалар сақланади.

Агар базани ҳам қайтариш мажбурий бўлса, эски нусхани асосий базага эмас, алоҳида яратилган бўш базага тикланг. Кейин phpMyAdmin'да икки базани солиштириб, керакли жадвалларнигина кўчиринг. Бу кўпроқ вақт олади, лекин мижозлар маълумотлари ва буюртмалар йўқолмайди.

Бузиб кирилган сайтни тиклашда эҳтиёт бўлинг

Сайт бузиб кирилган бўлса, захира нусхадан тиклаш фақат ярим ечим. Агар ҳужумчи кирган заифлик, масалан эски плагин ёки оддий парол, ёпилмаса, сайт бир неча кун ичида яна бузилади. Бундан ташқари, танланган нусханинг ўзида яширин зарарли файл бўлиши мумкин, чунки бузилиш биринчи аломат сезилишидан анча олдин содир бўлган бўлиши мумкин. Тиклагандан кейин дарҳол CMS, мавзу ва плагинларни янгиланг, админ, FTP, база ва панел паролларини алмаштиринг ва номаълум администратор аккаунтлари бор-йўқлигини текширинг.

Почта қутисини тиклаш

Баъзан муаммо сайтда эмас, почтада бўлади: ходим муҳим ёзишмалар папкасини ўчириб юборган ёки телефондаги нотўғри созланган дастур хатларни сервердан олиб ташлаган. Бундай ҳолда бутун аккаунтни эмас, фақат битта почта қутисини тиклаш керак. Захира нусха таркибидан керакли қутини танлаб тиклаганда, одатда эски хатлар қутига қайтади. Лекин тиклаш усулига қараб нусхадан кейин келган янги хатлар устидан ёзилиб кетиши ҳам мумкин, шунинг учун аввал шу қутидаги муҳим янги хатларни почта дастури орқали компьютерга сақлаб олинг. Тиклагандан кейин ходимдан қутини қайта очиб, хатлар жойида эканини тасдиқлашини сўранг.

Тиклашдан кейин нимани текшириш керак

Сайт очилгани ҳали ҳаммаси жойида дегани эмас. Браузер ва сайт кеши эски саҳифани кўрсатиб туриши мумкин, шунинг учун сайтни яширин ойнада очинг ва кеш плагинлари бўлса, уларнинг кешини тозаланг. Кейин алоқа формасини юбориб кўринг, тест буюртма беринг ва расмлар юкланишини текширинг. Агар тиклашдан кейин SSL огоҳлантириши ёки нотўғри йўналтириш пайдо бўлса, .htaccess файли эски ҳолатга қайтган бўлиши мумкин, уни жорий талаблар билан солиштиринг. Ҳаммаси ишлаётганига ишонч ҳосил қилгач, тиклаш сабаби ва санасини қисқа қилиб ёзиб қўйинг, кейинги сафар бу анча вақтни тежайди.

Фақат сервер нусхасига ишониб қолманг

Сервер захира нусхалари фойдали, лекин улар чекланган муддат сақланади ва сизнинг назоратингиздан ташқарида. Муҳим сайт учун ўзингиз ҳам вақти-вақти билан нусха олинг: сайт файллари архиви ва база экспортини компьютерингиз ёки булутли хотирада сақланг. Айниқса катта ўзгаришлардан олдин, масалан дизайнни алмаштириш, CMS'ни янгилаш ёки сайтни бошқа серверга кўчиришдан аввал қўлда нусха олиш одат бўлсин. Шунда сервер нусхалари керакли санани сақламаган бўлса ҳам, сизда ишончли захира қолади.

Ўхшаш мақолалар

🧭 Вектор базани ўз серверингизда ишлатиш: Qdrant ва pgvector 🧭 Portainer: Docker контейнерларини браузер орқали бошқариш 🤝 Ўзбекистонда реселлер хостинг: мижозлар сайтларини тартибли жойлаш 🐳 VPS'да Docker билан бир нечта лойиҳани бир серверда юритиш
🌐 Тил
🇺🇿 O'zbek 🇺🇿 Ўзбек ✓ 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English