🐳
Хостинг

VPS'да Docker билан бир нечта лойиҳани бир серверда юритиш

18.11.2026
← Барча мақолалар

Лойиҳалар кўпайган сари ҳар бири учун алоҳида сервер олиш қиммат ва бошқариш қийин бўлиб қолади. Битта VPS'га ҳамма нарсани тўғридан-тўғри ўрнатиш эса бошқа муаммо туғдиради: бир сайт PHP 8.3 талаб қилади, бошқаси эски 7.4 да ишлайди, учинчиси Node.js'нинг маълум версиясини кутади. Docker бу зиддиятни ҳал қилади. Ҳар бир лойиҳа ўз контейнерида, ўз кутубхоналари ва созламалари билан ишлайди, сервер эса уларнинг ҳаммасини бир-биридан ажратилган ҳолда ушлаб туради.

Docker нима беради ва нимани бермайди

Контейнер иловани у боғлиқ бўлган ҳамма нарса билан бирга қадоқлайди: тизим кутубхоналари, тил версияси, созлама файллари. Натижада дастурчининг компьютерида ишлаган нарса серверда ҳам худди шундай ишлайди ва "менда ишлаётган эди" деган баҳслар камаяди. Лойиҳани ўчириш ҳам осон: контейнер ва унинг маълумот ҳажмини олиб ташласангиз, тизимда чиқинди қолмайди.

Бироқ Docker виртуал машина эмас. Барча контейнерлар бир ядрони ва бир хил физик ресурсларни баҳам кўради. Агар битта лойиҳа хотирани тўлиқ эгаллаб олса, қолганлари ҳам секинлашади, шунинг учун ресурс чекловларини қўйиш шарт. Бундан ташқари, Docker ўз-ўзидан захира нусха яратмайди: маълумотлар базаси ва юкланган файллар сақланадиган ҳажмларни (volume) алоҳида нусхалаш керак.

Серверни тайёрлаш

Ubuntu ёки Debian'да Docker'ни расмий репозиторийдан ўрнатиш тавсия этилади. Docker ҳужжатларида ҳар бир тизим учун аниқ қадамлар берилган, тезкор усул сифатида эса расмий ўрнатиш скриптидан фойдаланиш мумкин. Скриптни ишга туширишдан олдин унинг мазмунини кўриб чиқиш яхши одат.

curl -fsSL https://get.docker.com -o get-docker.sh
less get-docker.sh          # mazmunini ko'rib chiqing
sudo sh get-docker.sh
sudo usermod -aG docker $USER   # qayta kirgandan keyin sudo'siz ishlaydi
docker compose version

Логлар дискни тўлдириб юбормаслиги учун Docker daemon'ида лог ҳажмини чеклаб қўйинг. Бу созлама янги яратиладиган контейнерларга таъсир қилади.

# /etc/docker/daemon.json
{
  "log-driver": "json-file",
  "log-opts": { "max-size": "10m", "max-file": "3" }
}

sudo systemctl restart docker

Архитектура: битта прокси, кўп лойиҳа

Бир нечта сайт бир серверда ишлаганда 80 ва 443 портларни фақат битта контейнер эгаллаши мумкин. Шунинг учун олдинга reverse proxy қўйилади: у сўровдаги домен номига қараб трафикни керакли контейнерга йўналтиради. Caddy бу вазифа учун қулай, чунки Let's Encrypt сертификатларини ўзи олади ва янгилайди. Муқобил сифатида Traefik ёки Nginx ҳам ишлатилади. Ҳамма лойиҳалар прокси билан умумий Docker тармоғига уланади, лекин ташқарига порт очмайди.

docker network create proxy

/srv/
├── proxy/      # Caddy
├── shop/       # do'kon ilovasi + PostgreSQL
└── blog/       # WordPress + MariaDB

Прохй лойиҳасининг файллари қуйидагича бўлади:

# /srv/proxy/compose.yaml
services:
  caddy:
    image: caddy:2
    restart: unless-stopped
    ports:
      - "80:80"
      - "443:443"
    volumes:
      - ./Caddyfile:/etc/caddy/Caddyfile:ro
      - caddy_data:/data
    networks: [proxy]
volumes:
  caddy_data:
networks:
  proxy:
    external: true

# /srv/proxy/Caddyfile
shop.example.uz {
    reverse_proxy shop-app:3000
}
blog.example.uz {
    reverse_proxy blog-wp:80
}

Ҳар бир лойиҳа алоҳида compose файлда

Ҳар бир лойиҳа ўз папкасида, ўз compose.yaml ва .env файли билан туради. Бу уларни мустақил янгилаш, тўхтатиш ва кўчириш имконини беради. Маълумотлар базаси фақат лойиҳанинг ички тармоғида бўлади ва ташқаридан кўринмайди. Қуйида WordPress блоги учун мисол:

# /srv/blog/compose.yaml
services:
  blog-wp:
    image: wordpress:php8.3-apache
    restart: unless-stopped
    environment:
      WORDPRESS_DB_HOST: blog-db
      WORDPRESS_DB_USER: wp
      WORDPRESS_DB_PASSWORD: ${DB_PASSWORD}
      WORDPRESS_DB_NAME: wp
    volumes:
      - wp_files:/var/www/html
    mem_limit: 512m
    cpus: 0.5
    networks: [proxy, internal]
  blog-db:
    image: mariadb:11
    restart: unless-stopped
    environment:
      MARIADB_DATABASE: wp
      MARIADB_USER: wp
      MARIADB_PASSWORD: ${DB_PASSWORD}
      MARIADB_RANDOM_ROOT_PASSWORD: "1"
    volumes:
      - db_data:/var/lib/mysql
    mem_limit: 512m
    networks: [internal]
volumes:
  wp_files:
  db_data:
networks:
  proxy:
    external: true
  internal:
cd /srv/blog && docker compose up -d
docker compose ps
docker compose logs -f blog-wp
docker stats --no-stream

Амалий мисол: веб-студиянинг мижоз лойиҳалари

Тошкентдаги кичик веб-студия ўз мижозлари учун учта лойиҳани битта 4 GB хотирали VPS'да юритади: қандолатхона учун WordPress сайти, автомактаб учун Node.js'даги онлайн ёзилиш иловаси ва ўзининг ички CRM тизими. Ҳар бир лойиҳа алоҳида папкада, ҳар бирига 512 MB дан 1 GB гача хотира чегараси қўйилган. Авваллари битта сайтдаги хато плагин бутун серверни секинлаштирарди, энди эса муаммо фақат ўша контейнер ичида қолади ва docker stats орқали дарҳол кўринади. Янги мижоз қўшиш учун студия папкани нусхалайди, .env файлни ўзгартиради ва Caddyfile'га уч қатор қўшади.

Хавфсизлик бўйича муҳим эслатмалар

Docker портларни чоп этганда (ports:) иптаблес қоидаларини ўзи ёзади ва бу ufw қоидаларини айланиб ўтиши мумкин. Яъни ufw'да порт ёпиқ бўлса ҳам, контейнер порти интернетдан очиқ бўлиб қолиши эҳтимоли бор. Шунинг учун базалар ва ички хизматлар учун порт чоп этманг ёки уларни фақат локал манзилга боғланг, масалан "127.0.0.1:5432:5432". Ташқарига фақат проксининг 80 ва 443 портлари очилсин.

Паролларни compose файлга ёзманг, уларни .env файлда сақланг ва бу файлни Git'га қўшманг. Имижларни мунтазам янгилаб туринг, чунки эски имижларда тузатилмаган заифликлар бўлади. Иложи бўлса, аниқ версия тегларини ишлатинг, шунда янгиланиш кутилмаганда эмас, сиз режалаштирган пайтда бўлади.

cd /srv/blog
docker compose pull && docker compose up -d
docker image prune -f

Ҳажмларни захиралаш

Контейнерни қайта яратиш осон, лекин ҳажмлардаги маълумот такрорланмас. Базалар учун контейнер ичида думп олинг, файл ҳажмларини эса вақтинчалик контейнер орқали архивланг ва натижани сервердан ташқарига юборинг.

docker compose exec -T blog-db sh -c 'mariadb-dump -u wp -p"$MARIADB_PASSWORD" wp' | gzip > /backup/blog_db_$(date +%F).sql.gz
docker run --rm -v blog_wp_files:/data -v /backup:/backup alpine   tar czf /backup/blog_files_$(date +%F).tar.gz -C /data .

Ҳажм номи одатда лойиҳа папкаси номи билан бошланади, аниқ номини docker volume ls билан текширинг. sayt.uz VPS'ида бундай схема бемалол ишлайди: аввал кичикроқ тариф билан бошлаб, docker stats кўрсаткичларига қараб ресурсни ошириш мантиқли. Docker билан тўғри тузилган сервер янги лойиҳани дақиқаларда қўшиш ва эски лойиҳани изсиз олиб ташлаш имконини беради.

Ўхшаш мақолалар

🧭 Вектор базани ўз серверингизда ишлатиш: Qdrant ва pgvector 🧭 Portainer: Docker контейнерларини браузер орқали бошқариш 💾 ISPmanager'да захира нусхадан сайтни ва базани тиклаш 🤝 Ўзбекистонда реселлер хостинг: мижозлар сайтларини тартибли жойлаш
🌐 Тил
🇺🇿 O'zbek 🇺🇿 Ўзбек ✓ 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English