SSH (Secure Shell) — серверга узоқдан, шифрланган канал орқали уланиш протоколи. VPS ёки dedicated сервер бошқараётган бўлсангиз, SSH асосий воситангиз.
Асосий уланиш
ssh foydalanuvchi@server-ip
Мисол: ssh root@185.123.45.67. Биринчи марта fingerprint тасдиқлаш сўралади.
Порт ўзгартирилган бўлса
ssh -p 2222 foydalanuvchi@server-ip
SSH калит — паролсиз ва хавфсизроқ
ssh-keygen -t ed25519 -C "email@example.com"
Икки файл: махфий (ҳеч кимга берманг) ва очиқ (.pub).
Калитни серверга жойлаш
ssh-copy-id foydalanuvchi@server-ip
Парол билан киришни ўчириш
/etc/ssh/sshd_config: PasswordAuthentication no. Brute force ҳужумларни тўлиқ тўсади.
Фойдали буйруқлар
ls -la, cd /papka, nano fayl, tail -f log.txt, htop, df -h.
SCP — файл кўчириш
scp fayl.zip foydalanuvchi@server-ip:/papka/
Хавфсизлик тавсиялари
1) Калит ишлатиш. 2) Порт ўзгартириш. 3) root киришни ўчириш. 4) fail2ban. 5) Фақат керакли IP.
Сайт.uz амалиёт
Сайт.uz VPS мижозларига SSH калит асосида уланиш тавсия этилади.