🌐
Domen

Anycast DNS nima va nima uçun u şu qadar tez işlaydi

04.04.2025
← Barça maqolalar

Klassik DNS arxitekturasida har bir DNS server özining alohida IP manziliga ega böladi va foydalanuvçi sörovi bitta jismoniy serverga boradi. Bunday yondaşuvda server qaerda joylaşgani katta ahamiyatga ega, çunki Toşkentdagi foydalanuvçi Amerikadagi serverga sörov yuborsa, javob keçikadi va sayt sekin oçiladi. Anycast DNS esa bu muammoni butunlay boşqaça hal qiladi: u bir xil IP manzilga dunyoning turli burçaklaridagi önlab yoki yuzlab serverlarni boğlaydi va internet routing protokoli BGP yordamida har bir foydalanuvçini eng yaqin nuqtaga yönaltiradi.

Anycast texnologiyasining işlaş printsipi

Anycast sözi yunonça "har qanday" degan ma'noni anglatadi va bu nom tasodifiy tanlanmagan. Texnologiya BGP routing yordamida bir IP prefiksini dunyoning turli joylaridan e'lon qiladi va har bir internet provayder eng qisqa yölni tanlab, foydalanuvçini eng yaqin serverga jönatadi. Masalan, 1.1.1.1 IP manzili Cloudflare'da 300 dan ortiq şaharda bir vaqtning özida e'lon qilinadi va Toşkentdagi foydalanuvçi avtomatik ravişda Frankfurt yoki Singapurdagi nuqtaga tuşadi.

Bu jarayon foydalanuvçi uçun mutlaqo şaffof ötadi va u heç qanday sozlama qilişi şart emas. Operatsion tizim oddiy DNS sörovini yuboradi, lekin paket yölda BGP routing tomonidan eng yaqin nuqtaga burib yuboriladi. Natijada javob vaqti bir neça millisekundga tuşadi va saytlar sezilarli darajada tez oçiladi.

Unicast bilan taqqoslaş va afzalliklari

An'anaviy unicast DNS modelida server geografik jihatdan qaerda joylaşgan bölsa, foydalanuvçi ham aynan şu serverga boğlanadi. Agar server Amerikada bölsa, Toşkentdan kelgan sörov okean ortidan ötib, javob qaytarib kelişi uçun 200-300 millisekund vaqt ketadi. Bu nafaqat tezlikka, balki işonçlilikka ham ta'sir qiladi, çunki bitta server işdan çiqsa, butun xizmat töxtaydi.

Anycast modeli esa bu kamçiliklarni bartaraf etadi. Bir server işdan çiqsa, BGP routing avtomatik ravişda trafikni keyingi eng yaqin serverga yönaltiradi va foydalanuvçi heç qanday uzilişni sezmaydi. Bundan taşqari, DDoS hujumlari ham tarqatilgan tarzda yutiladi: million sörov bitta serverga emas, balki yuzlab serverga taqsimlanadi va har biri öz uluşini bemalol qabul qiladi.

Qaysi provayderlar Anycast'dan foydalanadi

Bugun bozorda yetakçi DNS provayderlarning deyarli barçasi Anycast texnologiyasidan foydalanadi. Cloudflare 1.1.1.1 manzilida 300 dan ortiq şaharda nuqtalarga ega, Google esa 8.8.8.8 manzilini Anycast orqali tarqatadi va örtaça javob vaqti 15 millisekunddan oşmaydi. AWS Route 53, Azure DNS va boşqa bulutli xizmatlar ham xuddi şu printsipda işlaydi.

Hatto kiçik biznes uçun möljallangan DNS xizmatlari ham hozir Anycast'ga ötib bölişdi. Bu narx-sifat nisbati jihatdan juda foydali, çunki qöşimça tölovsiz dunyo böylab tezlik va işonçlilik olinadi. Mahalliy DNS server qöyiş va uni qölda boşqariş davri ötib böldi.

Özbekiston foydalanuvçilari uçun foyda

Markaziy Osiyo mintaqasidagi foydalanuvçilar uçun Anycast DNS ayniqsa muhim, çunki bizning hududda yirik provayderlarning nuqtalari kam va sörovlar odatda Frankfurt yoki Moskvaga boradi. Anycast yoqilgan domenlarda DNS javob vaqti 20-40 millisekundga tuşadi, oddiy unicast'da esa bu körsatkiç 150-200 millisekundni taşkil etadi.

Tezlik farqi sezilarli körinmasligi mumkin, lekin bir sahifani oçiş uçun 10-20 ta DNS sörovi yuboriladi va bu farqlar yiğilib ketadi. Natijada Anycast'li sayt oçilişi 1-2 soniyaga tezroq böladi va bu konversiya hamda foydalanuvçi tajribasi uçun katta ahamiyatga ega.

Sayt.uz amaliyot

Sayt.uz orqali registratsiya qilingan domenlarning 78 foizida Anycast DNS yoqilgan bölib, bu xizmat asosiy paketga qöşimça tölovsiz kiritilgan. Mijozlarimizning real körsatkiçlari şuni isbotlaydi: Anycast yoqilgan saytlarning örtaça DNS javob vaqti 28 millisekundni taşkil etadi, oddiy DNS'dan foydalanuvçilarda esa 180 millisekund. Premium DNS paketi yiliga 95 000 söm bölib, unga DDoS himoyasi va kengaytirilgan analitika ham kiradi. Ötgan yil davomida uşbu xizmatdan foydalangan 2400 dan ortiq mijozlarning saytlari heç qaçon DNS sababidan uzilmagan va Google PageSpeed körsatkiçlari örtaça 18 foizga oşgan.

Öxşaş maqolalar

🔑 Transfer (EPP/Auth) kodi: nima u, qayerdan olinadi va qanday saqlanadi ⏳ Domen transferidagi 60 kunlik çeklov: qaçon qöllanadi va qanday rejalaştiriladi 🪪 .uz domen uçun kontakt va pasport tekşiruvi: nima uçun kerak 📮 SPF 10 ta lookup limiti: permerror va uning yeçimi
🌐 Til
🇺🇿 O⁠'zbek 🇺🇿 Özbek (yangi) ✓ 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English