Tanlagan domen nomingiz band bölib çiqsa, eng oson yöl unga çiziqça yoki raqam qöşiş bölib tuyuladi. misolshop.uz band bölsa, misol-shop.uz yoki misolshop24.uz böş bölişi mumkin. Bunday yeçim tez topiladi, lekin uning oqibatlari faqat keyinroq, nomni reklamada, telefonda va vizitkada işlata boşlaganingizda seziladi. Bu maqolada raqam va çiziqçaning texnik qoidalarini, ular qanday muammolar keltirib çiqarişini va qaysi holatlarda baribir töğri tanlov bölişini körib çiqamiz.
Domen nomida qaysi belgilar ruxsat etilgan
Oddiy domen nomida faqat lotin harflari, raqamlar va çiziqça işlatilişi mumkin. Bu qoida DNS standartlaridan kelib çiqadi va barça zonalar uçun umumiy asos hisoblanadi. Çiziqça nomning boşida yoki oxirida turişi mumkin emas, ya'ni -misol.uz yoki misol-.uz kabi nomlar röyxatdan ötmaydi. Bundan taşqari, nomning uçinçi va törtinçi örnida ketma-ket ikkita çiziqça bölişi maxsus maqsadlar uçun ajratilgan, çunki xalqaro, ya'ni lotin bölmagan alifbodagi domenlar texnik jihatdan xn-- prefiksi bilan yoziladi.
Raqamlarga kelsak, ular nomning istalgan joyida turişi mumkin va nom töliq raqamlardan iborat bölişiga ham texnik tösiq yöq. Ammo har bir domen zonasi öz qoidalariga ega bölişi mumkin, şuning uçun aniq nom ruxsat etilişini röyxatdan ötkaziş paytida tekşirib oling. Nomning töğri yozilganini buyruq qatorida ham tekşiriş mumkin:
dig +short A misol-shop.uz
host misolshop24.uz
Çiziqçaning asosiy muammosi: oğzaki aytiş
Çiziqça yozma matnda sözlarni aniq ajratadi va öqişni osonlaştiradi, lekin oğzaki muloqotda u doim qöşimça tuşuntirişni talab qiladi. Telefon orqali manzilni aytayotganda "misol, çiziqça, shop, nuqta, uz" deyişingiz kerak böladi, aks holda suhbatdoş çiziqçani tuşirib qoldiradi. Radio yoki oğzaki tavsiyalar orqali tarqaladigan biznes uçun bu jiddiy kamçilik, çunki odamlar eşitganini eslab qoladi va çiziqçani unutadi.
Natijada trafikning bir qismi çiziqçasiz variantga ketadi. Agar u boşqa birovga tegişli bölsa, mijozlaringiz raqobatçi yoki tasodifiy saytga tuşadi. Şuning uçun çiziqçali nom tanlasangiz, iloji bölsa çiziqçasiz variantni ham olib, uni asosiy saytga yönaltiriş tavsiya etiladi. Teskari holat ham şunday: çiziqçasiz nomga ega bölsangiz va çiziqçali variant böş bölsa, uni ham himoya uçun olişni öylab köring.
Raqamning muammosi: harfmi yoki raqammi
Raqamlar bilan boğliq asosiy çalkaşlik ularni qanday yoziş kerakligida. "Misol yigirma tört" deb eşitgan odam misol24.uz yoki misolyigirmatort.uz deb yozişi mumkin. Ayniqsa bir xonali raqamlar söz bilan almaşib ketadi. Ingliz tilidagi nomlarda bu muammo yanada keskin, çunki 4 "for" bilan, 2 esa "to" bilan almaşadi. Bunday nomni har safar "raqam bilan" deb tuşuntirişga töğri keladi.
Ammo raqam brendning bir qismi bölsa, vaziyat butunlay boşqaça. Agar kompaniya nomida raqam bölsa, masalan dökon "24" deb tanilgan yoki xizmat "7/24" işlaşi bilan maşhur bölsa, domendagi raqam aksinça tanişlikni oşiradi. Muhimi, raqam tasodifan qöşilgan bölmasin, balki mijozlar uni allaqaçon brend bilan boğlasin.
Işonç va qidiruv tizimlari
Köp çiziqça va tasodifiy raqamli nomlar ba'zi foydalanuvçilarda şubha uyğotadi. Odamlar spam xatlarda va soxta saytlarda arzon-kredit-tez-olish-24.uz kabi uzun, çiziqçalarga töla nomlarni köp körgan, şuning uçun bunday manzillarga ehtiyotkorlik bilan qaraşadi. Bitta çiziqça odatda heç qanday muammo tuğdirmaydi, ammo ikki va undan ortiq çiziqça nomni işonçsizroq körsatadi.
Qidiruv tizimlari nuqtai nazaridan çiziqça sözlarni ajratuvçi belgi sifatida tuşuniladi va bitta çiziqça zarar keltirmaydi. Domen nomidagi kalit sözlar esa bugungi kunda avvalgidek katta ta'sirga ega emas, şuning uçun faqat qidiruvni deb nomga çiziqça bilan bir neçta sözni tiqiş özini oqlamaydi. Sayt kontenti, tezligi va foydaliligi baribir hal qiluvçi omil bölib qoladi.
Qaçon çiziqça yoki raqam töğri tanlov
Raqam va çiziqçadan butunlay qoçiş şart emas, ular ba'zi hollarda nomni yaxşiroq qiladi. Quyidagi vaziyatlarda bunday nom özini oqlaşi mumkin:
- ikki söz qöşilib yozilganda notöğri öqiladigan yoki boşqa ma'no beradigan bölsa, çiziqça ularni aniq ajratadi;
- raqam kompaniyaning rasmiy nomi yoki taniqli brendning bir qismi bölsa;
- domen asosan yozma kanallarda, masalan havola yoki QR kod orqali tarqatilsa va kamdan-kam oğzaki aytilsa;
- çiziqçasiz yoki raqamsiz variantni ham olib, asosiy saytga yönaltiriş imkoni bölsa.
Amaliy misol: Namangandagi stomatologiya klinikasi
Namangandagi bir stomatologiya klinikasi "Misol Dent" nomi bilan işlaydi va misoldent.uz domenini olmoqçi edi, lekin u band bölib çiqdi. Böş variantlar orasida misol-dent.uz va misoldent1.uz bor edi. Raqamli variant heç qanday ma'noga ega emas edi va bemorlar "bir" sözini yozişda adaşişi aniq edi, şuning uçun undan voz keçildi.
Klinika misol-dent.uz ni tanladi, çunki çiziqça brend nomidagi ikki sözni tabiiy ravişda ajratadi va vizitkada ham, peştoqda ham aynan şunday yozilgan. Oğzaki muammoni kamaytiriş uçun qabulxona xodimlari manzilni har doim "çiziqça bilan" deb aytişni odat qildi, ijtimoiy tarmoqlarda esa havola faqat yozma körinişda berildi. Bir neça oydan keyin band domenning muddati tugab böşaganda, klinika uni ham olib, asosiy saytga yönaltirdi. Endi bemor qaysi variantni yozmasin, kerakli saytga tuşadi.
Qöşimça variantni asosiy saytga ulaş
Ikkala variantni olgan bölsangiz, ulardan birini asosiy deb belgilang va ikkinçisini 301 yönaltiriş bilan unga ulang. Bu qidiruv tizimlariga qaysi manzil asosiy ekanini aniq körsatadi va takroriy kontent muammosining oldini oladi. Apaçe serverida bu .htaccess faylida quyidagiça yoziladi:
RewriteEngine On
RewriteCond %{HTTP_HOST} ^(www\.)?misoldent\.uz$ [NC]
RewriteRule ^(.*)$ https://misol-dent.uz/$1 [R=301,L]
Qöşimça domen ham HTTPS orqali oçilişi uçun unga ham SSL sertifikat kerak. sayt.uz hostingida Let's Encrypt sertifikatlari bepul va avtomatik yangilanadi, şuning uçun ikkinçi domenni ham himoyalangan holda ulaş qiyin emas. Yakuniy qaror sifatida nomni bir neça kişiga telefonda aytib köring: agar ular çiziqça yoki raqamni qayta söramasdan töğri yozsa, nom işlaydi.