Domen tanlaş — sayt muvaffaqiyatining birinçi qadami. Notöğri tanlasangiz — keyinçalik özgartiriş katta yöqotiş. 7 ta asosiy qoida:
1. Qisqa va eslab qoluvçan
5-12 belgi optimal. "sayt.uz" — 4 belgi. "google.com" — 6. "amazon.com" — 6. Telefonda yoziş, oğzaki gaplaşiş oson bölsin.
2. Brand bilan moslik
Kompaniya nomi domain'da bölsa — eng yaxşi. "Toşkent Telecom" → toshkenttelecom.uz. Brand recall va SEO uçun ham foydali.
3. Defisiz
"my-shop.uz" vs "myshop.uz" — ikkinçisi yaxşiroq. Telefonda "M Y defis Ş O P" deyiş noqulay. Foydalanuvçi defisni unutadi va boşqa joyga tuşadi.
4. Raqamsiz (imkon qadar)
"shop24.uz" — esda qolmaydi (24 nima?). Istisno: brand'ning bir qismi ("7-Eleven"). Raqam vs harfli versiya çalkaş böladi.
5. Töğri TLD
1) Bozor mahalliy: .uz. 2) Global brand: .com. 3) Tech/startup: .io, .tech. 4) E-com: .shop, .store. 5) Davlat: .gov.uz. Aralaştirmang — bitta asosiy + boşqalar defensive.
6. Tovuş — yoziş moslik
Domen aytilsa darrov yozsa böladi. "sayt.uz" — aniq. "qveerxyz.uz" — çalkaş. Homophone ("site" vs "sight") çetlab ötiş.
7. Tovar belgi tekşiriş
Domen olişdan oldin: 1) Mavjud kompaniya brendiga öxşamaslik. 2) Tovar belgi reestrida tekşiriş (registrator.uz). 3) Boşqa davlatda ham brand bormi (sud xavfi).
Qöşimça tavsiyalar
1) Future-proof — biznes 5-10 yil keyin ham mos. "appletree-bookkeeping-llc-2024.uz" — yomon. 2) SEO foyda — kalit söz bölsa yaxşi, lekin majburiy emas. 3) Sotsial tarmoq — bir xil nomda Instagram, Telegram, YouTube'da böş.
Brainstorm texnikalari
1) Asosiy biznes sözlari + qöşimça (sayt + uz). 2) Birlaşma (FaceBook = Face + Book). 3) Sun'iy söz (Google, Yahoo, Skype). 4) Geografik (toşkent-...).
Vositalar
1) Lean Domain Search — kombinatsiyalar. 2) Namelix — AI generator. 3) Bust A Name — sinonimlar. 4) Domain Wheel — fikrlar yaratiş. 5) sayt.uz domain checker.
Sönggi tekşiruv
Domen olişdan oldin:
1) Google search — boşqa kompaniya işlatmoqdami?
2) Trademark — registrator.uz, WIPO.
3) Sotsial — Instagram/Telegram böşmi?
4) Tovuş testi — telefonda döstga aytib, töğri yozadimi?
5) Mavzu — "obama-shop.com" — siyosiy/ahloqiy muammo bölmasin.
Defensive registration
Asosiy domain + variantlar:
- kompaniya.uz (asosiy)
- kompaniya.com (global)
- kompaniya.uz.com (variant)
- kompaniyacom.uz (typo)
Yiliga 500-800K söm — brand himoyasi.
Sayt.uz misol — nima uçun "sayt.uz"?
1) Qisqa — 4 belgi. 2) Aniq — "sayt" = sayt. 3) Mahalliy — .uz. 4) Tovuş moslik — töğri yoziladi. 5) SEO — "sayt" kalit sözi mavjud. Universal misol.