Domen tanlash — sayt muvaffaqiyatining birinchi qadami. Noto'g'ri tanlasangiz — keyinchalik o'zgartirish katta yo'qotish. 7 ta asosiy qoida:
1. Qisqa va eslab qoluvchan
5-12 belgi optimal. "sayt.uz" — 4 belgi. "google.com" — 6. "amazon.com" — 6. Telefonda yozish, og'zaki gaplashish oson bo'lsin.
2. Brand bilan moslik
Kompaniya nomi domain'da bo'lsa — eng yaxshi. "Toshkent Telecom" → toshkenttelecom.uz. Brand recall va SEO uchun ham foydali.
3. Defisiz
"my-shop.uz" vs "myshop.uz" — ikkinchisi yaxshiroq. Telefonda "M Y defis SH O P" deyish noqulay. Foydalanuvchi defisni unutadi va boshqa joyga tushadi.
4. Raqamsiz (imkon qadar)
"shop24.uz" — esda qolmaydi (24 nima?). Istisno: brand'ning bir qismi ("7-Eleven"). Raqam vs harfli versiya chalkash bo'ladi.
5. To'g'ri TLD
1) Bozor mahalliy: .uz. 2) Global brand: .com. 3) Tech/startup: .io, .tech. 4) E-com: .shop, .store. 5) Davlat: .gov.uz. Aralashtirmang — bitta asosiy + boshqalar defensive.
6. Tovush — yozish moslik
Domen aytilsa darrov yozsa bo'ladi. "sayt.uz" — aniq. "qveerxyz.uz" — chalkash. Homophone ("site" vs "sight") chetlab o'tish.
7. Tovar belgi tekshirish
Domen olishdan oldin: 1) Mavjud kompaniya brendiga o'xshamaslik. 2) Tovar belgi reestrida tekshirish (registrator.uz). 3) Boshqa davlatda ham brand bormi (sud xavfi).
Qo'shimcha tavsiyalar
1) Future-proof — biznes 5-10 yil keyin ham mos. "appletree-bookkeeping-llc-2024.uz" — yomon. 2) SEO foyda — kalit so'z bo'lsa yaxshi, lekin majburiy emas. 3) Sotsial tarmoq — bir xil nomda Instagram, Telegram, YouTube'da bo'sh.
Brainstorm texnikalari
1) Asosiy biznes so'zlari + qo'shimcha (sayt + uz). 2) Birlashma (FaceBook = Face + Book). 3) Sun'iy so'z (Google, Yahoo, Skype). 4) Geografik (toshkent-...).
Vositalar
1) Lean Domain Search — kombinatsiyalar. 2) Namelix — AI generator. 3) Bust A Name — sinonimlar. 4) Domain Wheel — fikrlar yaratish. 5) sayt.uz domain checker.
So'nggi tekshiruv
Domen olishdan oldin:
1) Google search — boshqa kompaniya ishlatmoqdami?
2) Trademark — registrator.uz, WIPO.
3) Sotsial — Instagram/Telegram bo'shmi?
4) Tovush testi — telefonda do'stga aytib, to'g'ri yozadimi?
5) Mavzu — "obama-shop.com" — siyosiy/ahloqiy muammo bo'lmasin.
Defensive registration
Asosiy domain + variantlar:
- kompaniya.uz (asosiy)
- kompaniya.com (global)
- kompaniya.uz.com (variant)
- kompaniyacom.uz (typo)
Yiliga 500-800K so'm — brand himoyasi.
Sayt.uz misol — nima uchun "sayt.uz"?
1) Qisqa — 4 belgi. 2) Aniq — "sayt" = sayt. 3) Mahalliy — .uz. 4) Tovush moslik — to'g'ri yoziladi. 5) SEO — "sayt" kalit so'zi mavjud. Universal misol.