📱
Xavfsizlik

.htaccess orqali yönaltiriş hujumi: mobil foydalanuvçilar boşqa saytga ketadi

20.11.2026
← Barça maqolalar

Bu turdagi muammo köpinça sayt egasini çalğitadi. Mijozlar "saytingiz oçilmayapti, qandaydir reklama saytiga ötib ketyapti" deb yozişadi, egasi esa kompyuterdan saytni oçib, hammasi joyida ekanini köradi. Sabab oddiy: hujumçi saytning .htaccess fayliga faqat ma'lum şaroitda işlaydigan qoidalar qöşgan. Odatda yönaltiriş faqat telefondan kirgan va qidiruv tizimidan kelgan foydalanuvçilarga işlaydi, töğridan-töğri manzil yozgan yoki kompyuterdan kirgan egasiga esa sayt odatdagidek körinadi.

Bu qoidalar qanday işlaydi

Apaçe veb-serverida .htaccess fayli papka darajasida sozlamalarni belgilaydi, jumladan mod_rewrite moduli orqali manzillarni qayta yoziş va yönaltiriş qoidalarini. WordPress ham çiroyli havolalar uçun şu fayldan foydalanadi, şuning uçun unda bir neçta qoida bölişi tabiiy. Hujumçi esa şu faylga sörov sarlavhalarini tekşiradigan şartlar qöşadi: brauzer turi (User-Agent) mobil qurilmaga tegişli bölsa va foydalanuvçi Google yoki Yandex sahifasidan kelgan bölsa, uni begona saytga jönatadi.

Quyida bunday zararli qoidalarning soddalaştirilgan namunasi keltirilgan. Real hollarda ular köpinça faylning örtasiga, yuzlab böş qatorlar orasiga yoki WordPress bloki içiga yaşiriladi:

RewriteEngine On
RewriteCond %{HTTP_USER_AGENT} (android|iphone|mobile) [NC]
RewriteCond %{HTTP_REFERER} (google|yandex|bing) [NC]
RewriteRule ^(.*)$ https://spam-sayt.example/ [R=302,L]

Bu yerda birinçi şart mobil qurilmani, ikkinçi şart qidiruv tizimidan kelganini tekşiradi, va ikkalasi bajarilsa vaqtinçalik 302 yönaltiriş işlaydi. Şuning uçun sayt egasi brauzerda xatçop orqali kirganda heç narsani sezmaydi, lekin yangi mijozlarning katta qismi aynan telefondan qidiruv orqali keladi va ular yöqotiladi.

Misol: Toşkentdagi stomatologiya klinikasi

Toşkentdagi xususiy stomatologiya klinikasida qabulga yozilişlar keskin kamaydi. Administrator bir neça bemordan sayt "boşqa joyga olib ketayotgani"ni eşitdi, lekin klinika kompyuterida sayt töğri oçilardi. Telefondan Google'da klinika nomini qidirib, natijani bosganda esa haqiqatan ham notaniş sovrin öyini sahifasi oçildi. Tekşiruvda boş papkadagi .htaccess faylining oxirida yuqoridagiga öxşaş qoidalar, wp-content/uploads içidagi .htaccess faylda esa qöşimça nusxa topildi. Fayllar beş kun oldin özgartirilgan edi, bu esa buziliş vaqtini aniqlaşga yordam berdi.

Yönaltirişni curl bilan aniqlaş

Telefonni qölga olmasdan ham muammoni tekşiriş mumkin. curl buyruği orqali mobil brauzer va qidiruv tizimidan kelgan foydalanuvçini taqlid qiling va javob sarlavhalarini oddiy sörov bilan soliştiring:

curl -sI https://example.uz/
curl -sI -A "Mozilla/5.0 (Linux; Android 13; Mobile)" -e "https://www.google.com/" https://example.uz/

Birinçi sörovda odatda 200 holat kodi qaytadi. Agar ikkinçi sörovda 301 yoki 302 kodi va Location sarlavhasida begona manzil çiqsa, yönaltiriş aniq. Şuni yodda tutingki, ba'zi zararli kodlar foydalanuvçini faqat birinçi kirişda yönaltiradi va keyin cookie qöyib, takroriy taşriflarda özini körsatmaydi. Bunday holat odatda PHP yoki JavaScript orqali amalga oşiriladi, şuning uçun .htaccess toza çiqsa ham boşqa fayllarni tekşiriş kerak.

Zararli .htaccess fayllarini topiş

Hujumçi faqat boş papkadagi faylni emas, içki papkalardagi .htaccess fayllarni ham özgartirişi yoki yangilarini yaratişi mumkin. SSH orqali sayt papkasida quyidagi buyruqlarni bajaring:

find . -name ".htaccess" -exec grep -lE "HTTP_USER_AGENT|HTTP_REFERER" {} +
find . -name ".htaccess" -mtime -14 -ls
grep -n "RewriteRule" .htaccess

Birinçi buyruq brauzer yoki manba böyiça şart qöygan barça .htaccess fayllarni çiqaradi. Oddiy WordPress saytida bunday şartlar kam uçraydi, lekin ba'zi keş yoki xavfsizlik plaginlari ham ulardan foydalanadi, şuning uçun har bir topilmani öqib çiqing. Ikkinçi buyruq oxirgi 14 kunda özgargan fayllarni körsatadi, bu buziliş sanasini aniqlaşda foydali.

Faylni toza holatga qaytariş

Agar saytingiz oddiy WordPress bölsa va maxsus qoidalar qöşilmagan bölsa, boş papkadagi .htaccess faylini standart mazmun bilan almaştiriş mumkin. Özgartirişdan oldin eski faylning nusxasini saqlab qöying, u keyinçalik tahlil uçun kerak böladi:

# BEGIN WordPress
<IfModule mod_rewrite.c>
RewriteEngine On
RewriteRule .* - [E=HTTP_AUTHORIZATION:%{HTTP:Authorization}]
RewriteBase /
RewriteRule ^index\.php$ - [L]
RewriteCond %{REQUEST_FILENAME} !-f
RewriteCond %{REQUEST_FILENAME} !-d
RewriteRule . /index.php [L]
</IfModule>
# END WordPress

Agar saytda HTTPS'ga majburiy ötiş, keş yoki boşqa qonuniy qoidalar bölgan bölsa, ularni eski nusxadan qölda qaytaring. Içki papkalarda topilgan begona .htaccess fayllarni esa butunlay öçiring, agar ular qaysidir plaginga tegişli ekani aniq bölmasa.

Nega fayl qayta buziladi

Köpçilik .htaccess faylini tozalaydi, ertasi kuni esa u yana özgargan holda çiqadi. Bu fayl buzilişning sababi emas, oqibati ekanini bildiradi. Saytda hali ham orqa eşik (webshell) yoki zararli kod bor va u faylni muntazam qayta yozib turadi. Ba'zan bu iş cron vazifasi orqali bajariladi, şuning uçun hosting akkauntidagi rejalaştirilgan vazifalarni ham körib çiqing.

  1. Oxirgi kunlarda özgargan PHP fayllarni toping va körib çiqing: find . -name "*.php" -mtime -14.
  2. Yuklaş papkasidagi PHP fayllarni tekşiring: find wp-content/uploads -name "*.php".
  3. WordPress yadrosi va plaginlarni rasmiy nusxa bilan soliştiring: wp core verify-checksums.
  4. Cron vazifalarini köring: crontab -l.
  5. Tozalaşdan keyin xosting, FTP, ma'lumotlar bazasi va barça administrator parollarini almaştiring.

Faylga vaqtinça chmod 444 .htaccess bilan faqat öqiş huquqini beriş qayta yozişni biroz qiyinlaştiradi, lekin u töliq himoya emas: fayl egasi nomidan işlaydigan zararli skript huquqni qaytarib özgartirişi mumkin. Asosiy çora baribir manbani topib yöq qilişdir.

Nginx bölsa nima böladi

.htaccess fayli faqat Apaçe tomonidan öqiladi. Agar saytingiz faqat Nginx ostida işlasa, bu fayldagi qoidalar ta'sir qilmaydi, lekin hujumçi öşanda yönaltirişni PHP kodi yoki ma'lumotlar bazasidagi JavaScript orqali amalga oşiradi. sayt.uz xostingida saytlar ISPmanager orqali boşqariladi va odatiy WordPress saytlarida .htaccess qoidalari işlaydi. Tozalaşdan keyin Google Search Console'dagi "Xavfsizlik muammolari" bölimini tekşirib, kerak bölsa qayta körib çiqişni sörang. Muammo murakkab bölsa, sayt.uz kabinetidan texnik yordamga tiket oçişingiz mumkin.

Öxşaş maqolalar

🈲 SEO spam hujumi: Google'da saytingiz nomidan begona yaponça sahifalar çiqyapti 🐘 PHP'dagi kritik zaifliklar: yangilaşni nega keçiktirmaslik kerak 📚 OJS jurnal saytini himoyalaş: yangilaş, fayllar va botlardan himoya 🧪 Oçiq phpinfo() va unutilgan test fayllari: saytga qanday xavf tuğdiradi
🌐 Til
🇺🇿 O⁠'zbek 🇺🇿 Özbek (yangi) ✓ 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English