.io — bu Indian Ocean (Hind okeani) Britiş Indian Ocean Territory uçun country code TLD. Lekin sönggi 15 yilda u tubdan özgardi — texnologiya va startaplar uçun de facto premium TLD'ga aylandi. Sabab — "I/O" texnik terminda "Input/Output" ma'nosini beradi, dasturçilar bu bilan kuçli boğlanişni his etadi.
Nima uçun startaplar .io tanlaydi?
Brendlaş uçun mukammal — qisqa, modern, texnik. Tech professional auditoriya uçun darhol tuşunarli. GitHub.io, repl.io, codepen.io, Trello.io (oldin) — taniqli misollar.
.com olinmagan bölganda muqobil — startup'ning brand nomi köpinça .com'da olinmagan, lekin .iöda mavjud.
Y Combinator va Silicon Valley standarti — modern startup'lar .iöni "default" tanlovi qilişadi.
.io narxi va röyxatdan ötiş
Narxi yuqori — yiliga $35-60 (.com'dan 3-5x qimmat). Premium .iölar — qisqa va maşhur sözlar $1000-100000+ dan oşadi.
Sayt.uz orqali yiliga 450,000 söm. Click/Payme orqali tölov.
Heç qanday restriksiya yöq — har kim olişi mumkin.
SEO va .io
Google .iöni country-code TLD deb qabul qiladi (technically Britiş Indian Ocean Territory uçun), lekin amaliyatda generic kabi işlatiladi. Geo-target yöq, bu xalqaro saytlar uçun yaxşi.
.io kamçiliklari
Narx — $35-60/yil .com ($10-15)dan ança yuqori.
Foydalanuvçi qabuli — texnik bölmagan auditoriya "Bu nima?" deb çalkaşişi mumkin.
Status uncertainty — Britiş Indian Ocean Territory hukumati özgartirsa, .io kelajagi noaniq.
.io vs .ai vs .com
.com — universal va eng işonçli. .io — texnik startup, modern. .ai — AI va maçine learning loyihalar uçun (oxirgi 3 yilda jadal ösgan).
Tartib: yangi tech loyiha uçun: .com → .io → .ai → .dev.
Sayt.uz amaliyot
Sayt.uz mijozlarining 7% .io domen oladi — asosan IT outsourcing kompaniyalar va startup'lar. SaaS loyihalar ham köpinça .io tanlaydi. Maslahat: agar siz texnik startup yoki developer-orientated mahsulot işlasangiz, .io yaxşi tanlov. Mahalliy yoki oddiy biznes uçun .com yetadi.