.io — bu Indian Ocean (Hind okeani) British Indian Ocean Territory uchun country code TLD. Lekin so'nggi 15 yilda u tubdan o'zgardi — texnologiya va startaplar uchun de facto premium TLD'ga aylandi. Sabab — "I/O" texnik terminda "Input/Output" ma'nosini beradi, dasturchilar bu bilan kuchli bog'lanishni his etadi.
Nima uchun startaplar .io tanlaydi?
Brendlash uchun mukammal — qisqa, modern, texnik. Tech professional auditoriya uchun darhol tushunarli. GitHub.io, repl.io, codepen.io, Trello.io (oldin) — taniqli misollar.
.com olinmagan bo'lganda muqobil — startup'ning brand nomi ko'pincha .com'da olinmagan, lekin .io'da mavjud.
Y Combinator va Silicon Valley standarti — modern startup'lar .io'ni "default" tanlovi qilishadi.
.io narxi va ro'yxatdan o'tish
Narxi yuqori — yiliga $35-60 (.com'dan 3-5x qimmat). Premium .io'lar — qisqa va mashhur so'zlar $1000-100000+ dan oshadi.
Sayt.uz orqali yiliga 450,000 so'm. Click/Payme orqali to'lov.
Hech qanday restriksiya yo'q — har kim olishi mumkin.
SEO va .io
Google .io'ni country-code TLD deb qabul qiladi (technically British Indian Ocean Territory uchun), lekin amaliyatda generic kabi ishlatiladi. Geo-target yo'q, bu xalqaro saytlar uchun yaxshi.
.io kamchiliklari
Narx — $35-60/yil .com ($10-15)dan ancha yuqori.
Foydalanuvchi qabuli — texnik bo'lmagan auditoriya "Bu nima?" deb chalkashishi mumkin.
Status uncertainty — British Indian Ocean Territory hukumati o'zgartirsa, .io kelajagi noaniq.
.io vs .ai vs .com
.com — universal va eng ishonchli. .io — texnik startup, modern. .ai — AI va machine learning loyihalar uchun (oxirgi 3 yilda jadal o'sgan).
Tartib: yangi tech loyiha uchun: .com → .io → .ai → .dev.
Sayt.uz amaliyot
Sayt.uz mijozlarining 7% .io domen oladi — asosan IT outsourcing kompaniyalar va startup'lar. SaaS loyihalar ham ko'pincha .io tanlaydi. Maslahat: agar siz texnik startup yoki developer-orientated mahsulot ishlasangiz, .io yaxshi tanlov. Mahalliy yoki oddiy biznes uchun .com yetadi.