📨
Domen

MX record nima va u qanday işlaydi: prioritetlar, Google Workspace va boşqa poçta xizmatlari sozlaş

11.01.2026
← Barça maqolalar

DNS tizimining köplab yozuv turlari içida MX record alohida örinda turadi, çunki u faqat poçta uçun mas'uldir. MX qisqartmasi Mail Exçanger sözining qisqargani bölib, u sözma-söz "poçta almaşinuvçi" ma'nosini bildiradi. Sizning domeningizga kelgan har bir poçta xati uşbu yozuvga qarab qaysi serverga yetkazilişi haqida qaror qabul qiladi. MX yozuvi töğri sozlanmagan bölsa, heç qanday email kelmaydi va sizning biznesingiz aloqasiz qoladi.

Köpçilik tuşunmaydigan moment şundaki, MX yozuvi domeningizning DNS bölimida saqlanadi va u sizning veb-saytingiz qaysi serverda turişidan mutlaqo mustaqildir. Siz veb-saytingizni bitta hostingda saqlaşingiz, poçtangizni esa boşqa joyda (masalan, Google Workspace) yuritişingiz mumkin. Bu moslaşuvçanlik MX yozuvining asosiy afzalligi hisoblanadi va aynan şu sababli professional poçta xizmatlari şu mexanizm orqali işlaydi.

MX yozuvining tuzilişi va prioritet tuşunçasi

MX yozuvi ikkita asosiy qismdan iborat: server manzili va prioritet raqami. Server manzili poçta keladigan kompyuterning töliq nomi bölib, masalan mail.mysayt.uz yoki aspmx.l.google.com kabi körinişda böladi. Prioritet raqami esa kiçik bölsa, server muhimroq hisoblanadi. Bu yondaşuv biroz mantiqsiz tuyulişi mumkin, lekin amalda u juda samarali işlaydi: tizim har doim eng past raqamli MX yozuviga birinçi navbatda murojaat qiladi.

Bir neçta MX yozuvi bölişi poçta tizimining işonçliligini ta'minlaydi. Agar asosiy server (eng past prioritet) işlamasa, tizim avtomatik ravişda keyingi prioritetli serverga ötadi. Masalan, Google Workspace odatda 5 ta MX yozuvini taklif qiladi: birinçisining prioriteti 1, ikkinçisi 5, qolganlari 10. Bu mexanizm tufayli Google'ning bitta serveri vaqtinçalik işlamay qolsa ham, sizning poçtangiz yöqolmaydi.

Google Workspace uçun MX sozlaş

Google Workspace bugun eng maşhur biznes poçta xizmati bölib, köp kompaniyalar uni öz domeniga ulaşadi. Sozlaş jarayoni nisbatan oddiy: avval Google Workspace hisobini yarating va domen mulkdorligini tasdiqlang. Keyin DNS boşqaruv panelidan eski MX yozuvlarini öçirib taşlang va Google taqdim etgan yangi yozuvlarni qöşing.

Google Workspace odatda quyidagi yozuvlarni talab qiladi: aspmx.l.google.com prioritet 1, alt1.aspmx.l.google.com va alt2.aspmx.l.google.com prioritet 5, alt3 va alt4 prioritet 10. Bu yozuvlar qöşilgandan keyin DNS yangilanişi uçun bir neça soat kerak böladi (TTL parametri böyiça 4-24 soat). Tarqaliş töliq amalga oşgandan keyin poçta qabul qiliş boşlanadi.

Boşqa poçta xizmatlari uçun sozlamalar

Zoho Mail bepul tariflar taklif qiladigan boşqa maşhur xizmat bölib, u kiçik biznes uçun yaxşi tanlovdir. Zoho uçun MX yozuvlari mx.zoho.com prioritet 10, mx2.zoho.com prioritet 20, mx3.zoho.com prioritet 50 körinişida sozlanadi. Yandex360 (avvalgi Yandex.Connect) Rossiya va MDH mamlakatlarida maşhur va uning MX yozuvi mx.yandex.net prioritet 10 ga teng.

Microsoft 365 (avvalgi Office 365) korporativ muhitda yetakçi xizmat bölib, u maxsus MX yozuvi talab qiladi. Bu yozuv har bir mijoz uçun individual bölib, mysayt-uz.mail.protection.outlook.com kabi formatda yaratiladi. Microsoft 365 sozlamalarini Microsoft admin panelidan tekşiriş va töğri MX yozuvini oliş kerak. Yana bir variant — ProtonMail bölib, u xavfsizlik va şifrlaşga e'tibor qaratadi va MX yozuvlari mailsec.protonmail.ch körinişida böladi.

MX bilan birga işlatiladigan boşqa yozuvlar

MX yozuvi yolğiz holatda etarli emas va u bilan birga bir qator boşqa yozuvlarni ham sozlaş kerak. Eng muhimi — SPF yozuvi. Bu TXT şaklidagi yozuv bölib, qaysi serverlar sizning nomingizdan poçta jönatişi mumkinligini körsatadi. SPF sozlanmagan bölsa, sizning yuborgan poçtangiz boşqa serverlarda spam papkasiga tuşişi mumkin.

Ikkinçi muhim yozuv — DKIM. Bu yozuv jönatilgan har bir poçtaga raqamli imzo qöyadi va qabul qiluvçi server bu imzoni tekşirib, poçta haqiqatan ham sizdan kelganini tasdiqlaydi. Uçinçi yozuv — DMARC bölib, u SPF va DKIM natijalari asosida poçta bilan nima qiliş kerakligi haqida qoidalar belgilaydi. Bu uçta yozuv birgalikda sizning poçta reputatsiyangizni himoya qiladi va spam papkasiga tuşib qolmasligingizni ta'minlaydi.

Sayt.uz amaliyot

Sayt.uz mijozlarining taxminan 64 foizi domenni xarid qilganidan keyin taşqi poçta xizmatiga ulanadi. Google Workspace eng maşhur tanlov bölib, mijozlarning 41 foizi unga ötadi, keyin Zoho Mail (15 foiz) va Yandex360 (8 foiz). Sayt.uz boşqaruv panelida MX yozuvini qöşiş bir neça bosiş bilan amalga oşiriladi va biz har bir mijozga sozlaş böyiça bosqiçma-bosqiç qöllanma taqdim etamiz.

Bizning içki statistikamizga köra, MX yozuvi notöğri sozlangan holatlarning 70 foizi prioritet raqamlari yoki nuqtalarning yöqligi bilan boğliq. Şu sababli biz har bir sozlamadan keyin avtomatik tekşiruv ötkazamiz va xatolar topilsa, mijozga darhol xabar beramiz. Içki poçta xizmati Sayt.uz da 25 000 sömdan, qöşimça xavfsizlik töplami (SPF, DKIM, DMARC sozlaş) bepul taqdim etiladi. Poçtangizni Google'ga ulagan bölsangiz ham, DNS sozlamalarini Sayt.uz da yuritsangiz, hamma narsa bitta panelda qulay tarzda boşqariladi.

Öxşaş maqolalar

🔑 Transfer (EPP/Auth) kodi: nima u, qayerdan olinadi va qanday saqlanadi ⏳ Domen transferidagi 60 kunlik çeklov: qaçon qöllanadi va qanday rejalaştiriladi 🪪 .uz domen uçun kontakt va pasport tekşiruvi: nima uçun kerak 📮 SPF 10 ta lookup limiti: permerror va uning yeçimi
🌐 Til
🇺🇿 O⁠'zbek 🇺🇿 Özbek (yangi) ✓ 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English