🚫
Xavfsizlik

xmlrpc.php: öçiriş kerakmi va buni qanday xavfsiz qiliş mumkin

19.11.2026
← Barça maqolalar

WordPress sayti ildizida xmlrpc.php nomli fayl bor va köpçilik sayt egalari uning nima işlatişini bilmaydi. Şu bilan birga, server loglarini oçsangiz, aynan şu faylga kuniga yuzlab, ba'zan minglab sörov kelayotganini körişingiz mumkin. Savol tabiiy ravişda tuğiladi: bu fayl kerakmi, uni öçiriş xavfsizmi va öçirsangiz saytda nima buziladi? Javob saytingiz qaysi xizmatlardan foydalanişiga boğliq, şuning uçun avval faylning vazifasini tuşunib oliş kerak.

XML-RPC nima uçun yaratilgan

XML-RPC WordPress'ga taşqaridan ulaniş uçun möljallangan eski interfeys. U REST API paydo bölişidan ança oldin yaratilgan va maqolalarni kompyuterdagi dasturlar yoki mobil ilovalar orqali çop etiş, boşqa saytlardan pingback xabarlarini qabul qiliş hamda ba'zi taşqi xizmatlar bilan boğlaniş imkonini bergan. Ilgari bu juda qulay edi, çunki brauzersiz ham saytni boşqariş mumkin bölgan.

Bugungi kunda bu vazifalarning katta qismini REST API bajaradi va zamonaviy plaginlar hamda ilovalar asosan unga ötgan. Biroq ba'zi plaginlar, masalan Jetpack, öz ulanişi uçun hozirgaça XML-RPC'dan foydalanişi mumkin. Ayrim eski integratsiyalar va maqola çop etuvçi dasturlar ham unga tayanadi. Şuning uçun faylni yopişdan oldin saytingizda bunday narsalar işlatiladimi yoki yöqligini aniqlaş kerak.

Nima uçun hujumçilar bu faylni yaxşi köradi

Birinçi sabab parol tanlaş hujumlaridir. XML-RPC'da system.multicall degan usul bor, u bitta sörov içida köplab buyruqlarni bajarişga imkon beradi. Hujumçi undan foydalanib, bitta HTTP sörovda yuzlab login va parol juftligini sinab köradi. Natijada kiriş sahifasidagi urinişlarni sanaydigan himoya vositalari bu hujumni sezmasligi mumkin, çunki loglarda faqat bitta sörov körinadi.

Ikkinçi sabab pingback funksiyasidir. Hujumçi minglab WordPress saytlariga bir vaqtda "falon sahifada sizga havola bor" degan soxta pingback xabarini yuboradi. Har bir sayt havolani tekşiriş uçun körsatilgan manzilga murojaat qiladi va şu tariqa begona saytga katta yuklama tuşadi. Ya'ni sizning saytingiz özi zarar körmasa ham, boşqa saytlarga qarşi hujumning iştirokçisiga aylanişi mumkin. Bundan taşqari, har bir bunday sörov sizning serveringiz resurslarini ham sarflaydi.

Misol: Farğonadagi mahalliy yangiliklar sayti

Farğonadagi kiçik yangiliklar sayti example.uz WordPress'da işlaydi, unda uçta muharrir maqola yozadi. Bir kuni sayt tuşdan keyin bir neça soat davomida juda sekin işlay boşlaydi. Dasturçi loglarni körib çiqib, bir neça önta manzildan xmlrpc.php ga soatiga minglab POST sörov kelayotganini aniqlaydi. Muharrirlar esa maqolalarni faqat brauzer orqali, boşqaruv panelida yozişadi, Jetpack yoki boşqa taşqi dastur işlatilmaydi.

Bunday vaziyatda XML-RPC heç kimga kerak emas edi va dasturçi faylga kirişni server darajasida butunlay yopdi. Şundan keyin sörovlar PHP'ga yetib bormay rad etila boşladi, server yuklamasi pasaydi va muharrirlar işida heç qanday özgariş sezilmadi.

XML-RPC saytingizda yoqilganmi va unga hujum bormi

Faylni brauzerda oçsangiz, odatda XML-RPC server accepts POST requests only. degan xabar çiqadi. Bu interfeys işlayotganini bildiradi. Qaysi usullar mavjudligini quyidagi sörov bilan tekşiriş mumkin:

curl -s -X POST -H "Content-Type: text/xml" \
  -d '<?xml version="1.0"?><methodCall><methodName>system.listMethods</methodName></methodCall>' \
  https://example.uz/xmlrpc.php

Javobda usullar röyxati çiqsa, XML-RPC töliq işlamoqda. Endi loglarda unga qança sörov kelayotganini va ular qayerdan kelayotganini köring:

grep -c "POST /xmlrpc.php" access.log
grep "POST /xmlrpc.php" access.log | awk '{print $1}' | sort | uniq -c | sort -rn | head

Agar siz XML-RPC'dan foydalanmasangiz, lekin loglarda unga muntazam sörovlar bölsa, bular deyarli har doim botlardir.

XML-RPC'ni butunlay yopiş

Agar saytingiz Jetpack, taşqi çop etiş dasturlari yoki XML-RPC'ga tayanadigan integratsiyalardan foydalanmasa, eng samarali yöl faylga kirişni veb-server darajasida yopişdir. Bunda sörovlar WordPress'ni yuklamasdan rad etiladi. Apaçe uçun sayt ildizidagi .htaccess ga quyidagi blokni qöşing:

<Files "xmlrpc.php">
    Require all denied
</Files>

Nginx konfiguratsiyasida esa bitta qisqa blok yetarli:

location = /xmlrpc.php {
    deny all;
}

Sozlaşdan keyin yuqoridagi curl sörovini qayta yuboring: endi javob 403 Forbidden bölişi kerak. Faylning özini öçirib taşlaş tavsiya etilmaydi, çunki WordPress yangilanganda u qayta paydo böladi va himoya yöqoladi.

XML-RPC kerak bölsa: faqat xavfli qismlarni öçiriş

Agar Jetpack yoki boşqa xizmat XML-RPC'ga muhtoj bölsa, faylni töliq yopiş ularni işdan çiqaradi. Bunday holatda eng köp suiiste'mol qilinadigan pingback usullarini öçirib qöyiş mumkin. Buning uçun wp-content/mu-plugins/ papkasida yangi PHP fayl yarating va unga quyidagi kodni yozing:

<?php
add_filter('xmlrpc_methods', function ($methods) {
    unset($methods['pingback.ping'], $methods['pingback.extensions.getPingbacks']);
    return $methods;
});

Bu papkadagi fayllar alohida faollaştirişni talab qilmaydi va mavzu almaştirilganda ham işlaşda davom etadi. Ba'zi qöllanmalarda xmlrpc_enabled filtri orqali XML-RPC'ni öçiriş tavsiya etiladi, ammo bu filtr faqat autentifikatsiya talab qiladigan usullarni öçiradi, pingback esa işlaşda qoladi. Şuning uçun u töliq himoya bermaydi. Parol tanlaş hujumlaridan himoyalaniş uçun esa kuçli parollar, ikki bosqiçli tasdiqlaş va kiriş urinişlarini çeklaş çoralari XML-RPC'ga ham qöllanilişi kerak.

sayt.uz xostingida .htaccess faylini va mu-plugins papkasini kabinetdan oçiladigan ISPmanager panelidagi fayl menejeri orqali tahrirlaş mumkin. Qaror qabul qilişdan oldin saytingizda işlayotgan plaginlar röyxatini körib çiqing va özgartirişdan keyin ularning işlaşini tekşiring.

Öxşaş maqolalar

🈲 SEO spam hujumi: Google'da saytingiz nomidan begona yaponça sahifalar çiqyapti 🐘 PHP'dagi kritik zaifliklar: yangilaşni nega keçiktirmaslik kerak 📚 OJS jurnal saytini himoyalaş: yangilaş, fayllar va botlardan himoya 🧪 Oçiq phpinfo() va unutilgan test fayllari: saytga qanday xavf tuğdiradi
🌐 Til
🇺🇿 O⁠'zbek 🇺🇿 Özbek (yangi) ✓ 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English