🚫
Xavfsizlik

xmlrpc.php: o'chirish kerakmi va buni qanday xavfsiz qilish mumkin

19.11.2026
← Barcha maqolalar

WordPress sayti ildizida xmlrpc.php nomli fayl bor va ko'pchilik sayt egalari uning nima ishlatishini bilmaydi. Shu bilan birga, server loglarini ochsangiz, aynan shu faylga kuniga yuzlab, ba'zan minglab so'rov kelayotganini ko'rishingiz mumkin. Savol tabiiy ravishda tug'iladi: bu fayl kerakmi, uni o'chirish xavfsizmi va o'chirsangiz saytda nima buziladi? Javob saytingiz qaysi xizmatlardan foydalanishiga bog'liq, shuning uchun avval faylning vazifasini tushunib olish kerak.

XML-RPC nima uchun yaratilgan

XML-RPC WordPress'ga tashqaridan ulanish uchun mo'ljallangan eski interfeys. U REST API paydo bo'lishidan ancha oldin yaratilgan va maqolalarni kompyuterdagi dasturlar yoki mobil ilovalar orqali chop etish, boshqa saytlardan pingback xabarlarini qabul qilish hamda ba'zi tashqi xizmatlar bilan bog'lanish imkonini bergan. Ilgari bu juda qulay edi, chunki brauzersiz ham saytni boshqarish mumkin bo'lgan.

Bugungi kunda bu vazifalarning katta qismini REST API bajaradi va zamonaviy plaginlar hamda ilovalar asosan unga o'tgan. Biroq ba'zi plaginlar, masalan Jetpack, o'z ulanishi uchun hozirgacha XML-RPC'dan foydalanishi mumkin. Ayrim eski integratsiyalar va maqola chop etuvchi dasturlar ham unga tayanadi. Shuning uchun faylni yopishdan oldin saytingizda bunday narsalar ishlatiladimi yoki yo'qligini aniqlash kerak.

Nima uchun hujumchilar bu faylni yaxshi ko'radi

Birinchi sabab parol tanlash hujumlaridir. XML-RPC'da system.multicall degan usul bor, u bitta so'rov ichida ko'plab buyruqlarni bajarishga imkon beradi. Hujumchi undan foydalanib, bitta HTTP so'rovda yuzlab login va parol juftligini sinab ko'radi. Natijada kirish sahifasidagi urinishlarni sanaydigan himoya vositalari bu hujumni sezmasligi mumkin, chunki loglarda faqat bitta so'rov ko'rinadi.

Ikkinchi sabab pingback funksiyasidir. Hujumchi minglab WordPress saytlariga bir vaqtda "falon sahifada sizga havola bor" degan soxta pingback xabarini yuboradi. Har bir sayt havolani tekshirish uchun ko'rsatilgan manzilga murojaat qiladi va shu tariqa begona saytga katta yuklama tushadi. Ya'ni sizning saytingiz o'zi zarar ko'rmasa ham, boshqa saytlarga qarshi hujumning ishtirokchisiga aylanishi mumkin. Bundan tashqari, har bir bunday so'rov sizning serveringiz resurslarini ham sarflaydi.

Misol: Farg'onadagi mahalliy yangiliklar sayti

Farg'onadagi kichik yangiliklar sayti example.uz WordPress'da ishlaydi, unda uchta muharrir maqola yozadi. Bir kuni sayt tushdan keyin bir necha soat davomida juda sekin ishlay boshlaydi. Dasturchi loglarni ko'rib chiqib, bir necha o'nta manzildan xmlrpc.php ga soatiga minglab POST so'rov kelayotganini aniqlaydi. Muharrirlar esa maqolalarni faqat brauzer orqali, boshqaruv panelida yozishadi, Jetpack yoki boshqa tashqi dastur ishlatilmaydi.

Bunday vaziyatda XML-RPC hech kimga kerak emas edi va dasturchi faylga kirishni server darajasida butunlay yopdi. Shundan keyin so'rovlar PHP'ga yetib bormay rad etila boshladi, server yuklamasi pasaydi va muharrirlar ishida hech qanday o'zgarish sezilmadi.

XML-RPC saytingizda yoqilganmi va unga hujum bormi

Faylni brauzerda ochsangiz, odatda XML-RPC server accepts POST requests only. degan xabar chiqadi. Bu interfeys ishlayotganini bildiradi. Qaysi usullar mavjudligini quyidagi so'rov bilan tekshirish mumkin:

curl -s -X POST -H "Content-Type: text/xml" \
  -d '<?xml version="1.0"?><methodCall><methodName>system.listMethods</methodName></methodCall>' \
  https://example.uz/xmlrpc.php

Javobda usullar ro'yxati chiqsa, XML-RPC to'liq ishlamoqda. Endi loglarda unga qancha so'rov kelayotganini va ular qayerdan kelayotganini ko'ring:

grep -c "POST /xmlrpc.php" access.log
grep "POST /xmlrpc.php" access.log | awk '{print $1}' | sort | uniq -c | sort -rn | head

Agar siz XML-RPC'dan foydalanmasangiz, lekin loglarda unga muntazam so'rovlar bo'lsa, bular deyarli har doim botlardir.

XML-RPC'ni butunlay yopish

Agar saytingiz Jetpack, tashqi chop etish dasturlari yoki XML-RPC'ga tayanadigan integratsiyalardan foydalanmasa, eng samarali yo'l faylga kirishni veb-server darajasida yopishdir. Bunda so'rovlar WordPress'ni yuklamasdan rad etiladi. Apache uchun sayt ildizidagi .htaccess ga quyidagi blokni qo'shing:

<Files "xmlrpc.php">
    Require all denied
</Files>

Nginx konfiguratsiyasida esa bitta qisqa blok yetarli:

location = /xmlrpc.php {
    deny all;
}

Sozlashdan keyin yuqoridagi curl so'rovini qayta yuboring: endi javob 403 Forbidden bo'lishi kerak. Faylning o'zini o'chirib tashlash tavsiya etilmaydi, chunki WordPress yangilanganda u qayta paydo bo'ladi va himoya yo'qoladi.

XML-RPC kerak bo'lsa: faqat xavfli qismlarni o'chirish

Agar Jetpack yoki boshqa xizmat XML-RPC'ga muhtoj bo'lsa, faylni to'liq yopish ularni ishdan chiqaradi. Bunday holatda eng ko'p suiiste'mol qilinadigan pingback usullarini o'chirib qo'yish mumkin. Buning uchun wp-content/mu-plugins/ papkasida yangi PHP fayl yarating va unga quyidagi kodni yozing:

<?php
add_filter('xmlrpc_methods', function ($methods) {
    unset($methods['pingback.ping'], $methods['pingback.extensions.getPingbacks']);
    return $methods;
});

Bu papkadagi fayllar alohida faollashtirishni talab qilmaydi va mavzu almashtirilganda ham ishlashda davom etadi. Ba'zi qo'llanmalarda xmlrpc_enabled filtri orqali XML-RPC'ni o'chirish tavsiya etiladi, ammo bu filtr faqat autentifikatsiya talab qiladigan usullarni o'chiradi, pingback esa ishlashda qoladi. Shuning uchun u to'liq himoya bermaydi. Parol tanlash hujumlaridan himoyalanish uchun esa kuchli parollar, ikki bosqichli tasdiqlash va kirish urinishlarini cheklash choralari XML-RPC'ga ham qo'llanilishi kerak.

sayt.uz xostingida .htaccess faylini va mu-plugins papkasini kabinetdan ochiladigan ISPmanager panelidagi fayl menejeri orqali tahrirlash mumkin. Qaror qabul qilishdan oldin saytingizda ishlayotgan plaginlar ro'yxatini ko'rib chiqing va o'zgartirishdan keyin ularning ishlashini tekshiring.

O'xshash maqolalar

🔑 Sayt foydalanuvchilari uchun parol siyosati: zamonaviy qoidalar 🚫 IP manzil qora ro'yxatda: Spamhaus'dan qanday chiqish mumkin 🔐 Admin panelni yashirish va himoyalash: ko'p qatlamli yondashuv 🛡️ wp-login.php'ni parol tanlash (brute-force) hujumlaridan himoyalash
🌐 Til
🇺🇿 O'zbek ✓ 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English