Marketing xabarlarida manzil uzunligi kutilganidan ko'proq ahamiyatga ega. SMS xabarda har bir belgi hisobda, bosma afishada uzun havolani hech kim qo'lda termaydi, radio reklamada esa manzilni bir marta eshitib eslab qolish kerak. Shu sababli ko'p kompaniyalar umumiy qisqartirish xizmatlaridan foydalanadi. Ammo begona xizmat nomidagi tasodifiy harflar to'plami ishonch uyg'otmaydi, ba'zi foydalanuvchilar esa bunday havolalarni fishing deb o'ylab bosmaydi. Brend nomidagi alohida qisqa domen bu muammoni hal qiladi: havola qisqa bo'ladi va kimdan kelgani darhol ko'rinadi.
Qisqa domen qanday bo'lishi kerak
Yaxshi qisqa domen asosiy brendni eslatishi, oson aytilishi va xato yozilishga kam moyil bo'lishi kerak. Agar asosiy sayt misol-savdo-markazi.uz kabi uzun nomda ishlasa, qisqa havolalar uchun misol.uz kabi ixcham variant tanlanadi. Nomda chiziqcha, raqam va o'zbek tilida ikki xil yoziladigan harf birikmalaridan qochgan ma'qul, chunki odam havolani og'zaki eshitganda ularni noto'g'ri yozishi mumkin. Qisqa domen faqat yo'naltirish uchun ishlatilsa ham, uni asosiy domen bilan bir akkauntda saqlang va avtomatik uzaytirishni yoqing: muddati o'tib qolgan qisqa domen eski reklama materiallaridagi barcha havolalarni begona odam qo'liga topshiradi.
Ba'zi hollarda alohida domen o'rniga asosiy domendagi subdomen ham yetarli bo'ladi, masalan go.misol-savdo-markazi.uz. Bu qo'shimcha xarajat talab qilmaydi, ammo havola qisqa bo'lmaydi. Shuning uchun subdomen elektron pochta va saytdagi tugmalar uchun mos keladi, SMS va bosma reklama uchun esa alohida qisqa domen afzal.
Misol: Samarqanddagi restoranning SMS aksiyasi
Samarqanddagi oilaviy restoran doimiy mijozlariga dam olish kunlari uchun maxsus menyu haqida SMS yuborishni rejalashtirdi. Menyu sahifasining to'liq manzili reklama belgilari bilan birga yuz belgidan oshardi va xabarning o'zi uchun joy deyarli qolmasdi. Lotin harflaridagi bitta SMS bo'lagi 160 belgigacha bo'ladi, kirill harflari ishlatilsa bu chegara 70 belgigacha tushadi, shuning uchun har bir ortiqcha belgi xabarni ikki bo'lakka bo'lib, narxni oshirishi mumkin. Restoran misol.uz/menyu ko'rinishidagi qisqa havoladan foydalandi. Havola ostida esa UTM belgilari bilan to'liq manzil turardi, shu sababli tahlil tizimida SMS orqali kelgan tashriflar alohida ko'rindi.
Oddiy usul: .htaccess bilan yo'naltirish
Agar havolalar soni kam bo'lsa va ular kamdan-kam o'zgarsa, alohida dastur o'rnatish shart emas. Qisqa domenni hostingdagi bo'sh saytga ulang va .htaccess faylida har bir havola uchun qoida yozing:
RewriteEngine On
# misol.uz/menyu -> menyu sahifasi (SMS kampaniyasi)
RewriteRule ^menyu/?$ https://misol-savdo-markazi.uz/menyu?utm_source=sms&utm_medium=sms&utm_campaign=dam-olish [R=302,L]
# misol.uz/katalog -> katalog (bosma afisha)
RewriteRule ^katalog/?$ https://misol-savdo-markazi.uz/katalog?utm_source=afisha&utm_medium=print [R=302,L]
# qolgan barcha so'rovlar asosiy saytga
RewriteRule ^(.*)$ https://misol-savdo-markazi.uz/ [R=302,L]Bu usulning afzalligi soddaligida: hech qanday baza yoki administrator paneli kerak emas, hosting resurslari deyarli sarflanmaydi. Kamchiligi esa har bir yangi havola uchun faylni qo'lda tahrirlash zarurligi va bosishlar sonini alohida sanash imkoniyati yo'qligi. Bosishlar statistikasi bu holatda asosiy saytdagi tahlil tizimidan UTM belgilari orqali olinadi.
Kengroq usul: o'z qisqartirish xizmatingiz
Havolalar ko'p bo'lsa yoki ularni marketing bo'limi o'zi yaratishi kerak bo'lsa, PHP va MySQL asosida ishlaydigan ochiq kodli YOURLS kabi dastur qulay. U oddiy hostingda ishlaydi, havolalarni brauzer orqali yaratish, bosishlar sonini ko'rish va ixtiyoriy qisqa nom berish imkonini beradi. O'rnatishdan oldin dasturning rasmiy hujjatlarida ko'rsatilgan PHP versiyasi talablarini tekshiring va administrator paneliga kirishni kuchli parol bilan himoyalang. Eng muhimi, havola yaratishni faqat o'z xodimlaringiz uchun qoldiring: ochiq qisqartirish xizmati tezda spam va fishing tarqatuvchilar tomonidan topiladi va domeningiz qora ro'yxatlarga tushishi mumkin.
Qisqa havola va QR kod birga ishlaganda
Bosma materiallarda qisqa havola ko'pincha QR kod bilan birga beriladi. Bu yerda ham qisqa domen foydali: QR kod ichiga uzun manzil emas, qisqa havola joylansa, kodning naqshi soddaroq bo'ladi va kichik o'lchamda ham yaxshi o'qiladi. Bundan tashqari, afisha chop etilgandan keyin ham havola qayerga olib borishini o'zgartirish mumkin, chunki yo'naltirish qoidasi serverda turadi. Masalan, aksiya tugagach, xuddi shu QR kod mijozni yangi katalogga olib boradi va eski afishalar bekorga ketmaydi.
301 yoki 302: qaysi yo'naltirish to'g'ri
Doimiy 301 yo'naltirishni brauzerlar uzoq vaqt eslab qoladi. Agar keyinchalik havola manzilini o'zgartirsangiz, avval bosgan foydalanuvchilarning bir qismi eski sahifaga tushishda davom etishi mumkin. Marketing havolalari ko'pincha vaqtinchalik bo'ladi: aksiya tugaydi, menyu yangilanadi, sahifa boshqa joyga ko'chadi. Shu sababli ularni 302 vaqtinchalik yo'naltirish bilan sozlash xavfsizroq. 301 esa manzil haqiqatan ham hech qachon o'zgarmaydigan holatlar uchun qoldiriladi, masalan qisqa domenning bosh sahifasi uchun.
Ishonch va xavfsizlik qoidalari
- Qisqa domenga ham SSL sertifikat o'rnating, aks holda zamonaviy brauzerlar HTTPS havolani ochishda ogohlantirish ko'rsatadi.
- Asosiy saytda va xatlarda qisqa domeningiz rasmiy ekanini bir marta aytib qo'ying, shunda mijozlar unga ishonadi.
- Qisqa havola faqat o'z saytlaringizga yoki tekshirilgan hamkorlar sahifalariga olib borsin.
- Pochta yubormaydigan qisqa domenda SPF va DMARC yozuvlari bilan soxta xatlarning oldini oling.
Qisqa domenni sozlash bir martalik ish, ammo foydasi uzoq davom etadi. sayt.uz hostingida bitta akkaunt ichida asosiy sayt va qisqa domenni birga saqlash, SSL sertifikatlarni esa avtomatik yangilanadigan holda yuritish mumkin. Eng asosiysi, havolalaringiz kimga tegishli ekanini mijoz birinchi qarashdayoq tushunadi va bu reklama natijasiga bevosita ta'sir qiladi.