2013 yildan boshlab ICANN yangi gTLD'lar dasturini ishga tushirdi va shu vaqtdan beri 1200+ ta yangi TLD ruxsat berildi. Bu ilgari mavjud bo'lmagan ko'plab variantlar yaratdi: .xyz, .app, .dev, .blog, .cloud, .fun va boshqalar. Bu yangi gTLD'larning bozorda hozircha 30 millonga yaqin domen ro'yxatdan o'tgan.
Eng mashhur yangi gTLD'lar
.xyz — 2014 yildan. 7+ million domen, generic, har qanday brand uchun. Yiliga $1-15 (eng arzon premium gTLD'lardan). Alphabet (Google parent) abc.xyz ishlatadi.
.app — 2018 yildan. Google boshqaradi. Mobile va veb ilovalar uchun. Mandatory HTTPS — bu xavfsizlik plus. Yiliga $15-25.
.dev — 2019 yildan. Google boshqaradi. Developer'lar uchun. Mandatory HTTPS. Yiliga $15-20.
.blog — bloger va kontent yaratuvchilar uchun. Yiliga $25-35.
.cloud — bulut xizmatlari va SaaS uchun. Yiliga $20-30.
.fun, .design, .digital, .marketing — niche'ga maxsus, $10-30/yil.
Yangi gTLD'lar tanlash maslahatlari
Aniq niche — agar siz developer'siz, .dev mantiqli. AI startup uchun .ai. Bu signaling muhim.
Spam reputatsiya tekshiruvi — .xyz, .top kabi arzon TLD'lar spam reputatsiyasi yomon. Email deliverability'ga ta'sir qiladi.
SEO neytral — Google rasmiy ravishda yangi gTLD'lar va .com'ga teng munosabatda, lekin amaliyatda backlink va trust .com'da yuqori.
Brand alias strategiyasi
Yangi gTLD'lar asosiy brand uchun keraksiz, lekin brand himoya uchun yaxshi. Misol: brand.com asosiy, brand.app va brand.io qo'shimcha (boshqalar olib qo'ymasin).
Sayt.uz amaliyot
Sayt.uz mijozlarining 6% yangi gTLD ishlatadi (.xyz, .app, .dev eng ko'p). Asosan tech va startup loyihalar. .xyz eng arzon va keng ishlatilgan. Maslahat: yangi gTLD tanlash uchun niche aniq bo'lishi kerak (.dev developer, .app mobile, .blog blog), umumiy biznes uchun .com tanlang.