⏳
blog.cat.ssl

Let's Encrypt лимитлари: "too many certificates" хатоси ва уни ҳал қилиш

21.11.2026
← Барча мақолалар

Let's Encrypt миллионлаб сайтга бепул сертификат беради ва тизимни суиистеъмол қилиш ёки хато ёзилган скриптлардан ҳимоя қилиш учун сўровлар сонини чеклайди. Одатдаги фойдаланишда бу лимитларга деярли дуч келинмайди, чунки сертификат 90 кунда бир марта янгиланади. Муаммо асосан созлаш пайтида, кўп марта қайта уринишда ёки нотўғри ёзилган автоматлаштиришда пайдо бўлади. Шунда ACME мижози "too many certificates" ёки "rateLimited" сўзлари бор хато қайтаради ва маълум муддат давомида янги сертификат чиқарилмайди.

Лимитларнинг аниқ қийматлари вақти-вақти билан ўзгариб туради, шунинг учун қуйида асосий мантиқни тушунтирамиз, аниқ рақамларни эса ҳар доим Let's Encrypt'нинг расмий "Rate Limits" ҳужжатидан текшириб олинг.

Энг кўп учрайдиган хато: бир хил сертификатлар лимити

Амалиётда энг кўп учрайдиган ҳолат — айнан бир хил домен номлари тўплами учун қисқа вақт ичида кўп сертификат чиқариш. Ҳозирги қоидага кўра, бир хил номлар тўплами учун етти кун ичида бештадан ортиқ сертификат чиқариб бўлмайди. Хато матни одатда қуйидагича кўринади ва қачон қайта уриниш мумкинлигини ҳам кўрсатади:

Error creating new order :: too many certificates (5) already issued
for this exact set of identifiers in the last 168h0m0s,
retry after 2026-11-08 14:20:00 UTC

"Бир хил тўплам" дегани — сертификатдаги барча номлар айнан мос келиши. Масалан, misol.uz ва www.misol.uz учун бешта сертификат чиққан бўлса, фақат misol.uz учун алоҳида сертификат ҳали чиқиши мумкин, чунки у бошқа тўплам ҳисобланади. Бу вақтинчалик чиқиш йўли бўлиши мумкин, лекин асосий сабабни бартараф этмасангиз, бир ҳафтадан кейин яна шу ҳолатга тушасиз.

Docker контейнер мисоли: лимит қандай тез тугайди

Реал мисол: Тошкентдаги хусусий мактаб ўз сайтини maktab.misol.uz манзилида Docker'да ишлатади. Дастурчи контейнер ишга тушганда сертификат олиш скриптини ёзган, лекин /etc/letsencrypt папкасини доимий ҳажмга (volume) уламаган. Натижада ҳар сафар контейнер қайта ишга тушганда олдинги сертификат йўқолади ва янгиси сўралади. Бир кунда бир нечта деплой қилинса, беш уринишдан кейин лимит тугайди ва сайт бир ҳафта давомида сертификатсиз қолади.

Бу муаммонинг ечими оддий: сертификатлар ва ACME ҳисоби сақланадиган папка контейнердан ташқарида, доимий ҳажмда туриши керак. Шунда ACME мижози мавжуд сертификатни кўради ва муддати яқинлашмагунча янгисини сўрамайди.

services:
  certbot:
    image: certbot/certbot
    volumes:
      - ./letsencrypt:/etc/letsencrypt
      - ./webroot:/var/www/certbot

Домен бўйича ҳафталик лимит

Иккинчи муҳим лимит бутун рўйхатдан ўтган домен бўйича ҳисобланади. Let's Encrypt misol.uz ва унинг барча субдоменларини (shop.misol.uz, api.misol.uz ва ҳоказо) битта гуруҳ деб ҳисоблайди ва улар учун етти кун ичида чиқариладиган янги сертификатлар сонини чеклайди. Ҳозирги қиймат ҳафтасига 50 та сертификат. Кичик сайтлар учун бу жуда катта захира, лекин ҳар бир мижозга алоҳида субдомен ва алоҳида сертификат берадиган хизматларда бу лимитга тез етиш мумкин.

Бундай лойиҳаларда икки йўл бор. Биринчиси — битта wildcard сертификат (*.misol.uz) олиш, у DNS-01 текширувини талаб қилади, лекин барча субдоменларни битта сертификат билан ёпади. Иккинчиси — битта сертификатга бир нечта номни жамлаш: битта сертификатга 100 тагача ном қўшиш мумкин.

Муваффақиятсиз текширувлар лимити

Учинчи турдаги хато сертификат чиқарилмасдан олдин пайдо бўлади. Агар домен текшируви қайта-қайта муваффақиятсиз тугаса (масалан, DNS бошқа серверга қарайди ёки 80-порт ёпиқ), Let's Encrypt шу ҳисоб ва шу ном учун бир соат ичидаги уринишлар сонини чеклайди. Хато матнида "too many failed authorizations recently" деган ибора бўлади. Узоқ вақт давомида тўхтовсиз хато берадиган номлар учун эса Let's Encrypt сўровларни вақтинча тўхтатиб қўйиши ҳам мумкин.

Бу лимит аслида фойдали сигнал: у сизга муаммо сертификатда эмас, домен ёки сервер созламасида эканини айтади. Қайта уринишдан олдин домен қаерга қараётганини ва текширув йўли очиқлигини текширинг:

dig +short misol.uz A
curl -I http://misol.uz/.well-known/acme-challenge/test

Синовларни staging серверда ўтказинг

Лимитларга тушмасликнинг энг яхши усули — ҳар қандай янги созламани аввал Let's Encrypt'нинг синов (staging) муҳитида текшириш. Staging серверининг лимитлари анча юқори, у чиқарган сертификатларга эса браузерлар ишонмайди, шунинг учун улар фақат синов учун. Certbot'да бунинг учун алоҳида параметрлар бор:

# haqiqiy sertifikat chiqarmasdan butun jarayonni sinash
certbot renew --dry-run

# yangi sozlamani staging serverda sinash
certbot certonly --staging --webroot -w /var/www/misol.uz -d misol.uz

acme.sh'да худди шу мақсадда --staging параметри ишлатилади. Ҳаммаси муваффақиятли ишлагандан кейингина staging параметрини олиб ташлаб, ҳақиқий сертификат сўранг. Бунда staging ҳисоби ва сертификатлари алоҳида сақланишига эътибор беринг, акс ҳолда кейинчалик синов сертификати сайтга тушиб қолиши мумкин.

Лимит тугаган бўлса нима қилиш керак

Агар лимитга аллақачон тушган бўлсангиз, уни қўлда бекор қилишнинг йўли йўқ: хато матнидаги "retry after" вақтини кутишга тўғри келади. Бу орада қуйидагиларни қилиш мумкин. Аввало, эҳтимол сизда аллақачон яроқли сертификат бордир: certbot certificates буйруғи сервердаги барча сертификатлар ва уларнинг муддатини кўрсатади. Кўпинча сертификат чиққан, лекин веб-серверга уланмаган бўлиб чиқади.

certbot certificates
ls -l /etc/letsencrypt/live/

Агар яроқли сертификат йўқ бўлса ва сайт шошилинч ишлаши керак бўлса, бошқа номлар тўплами билан сертификат сўраш ёки ACME қўллайдиган бошқа бепул сертификат марказига вақтинча мурожаат қилиш мумкин. Шунингдек, домен учун қандай сертификатлар чиқарилганини очиқ Certificate Transparency журналларини қидирадиган хизматлар орқали кўриш мумкин — бу қайси скрипт қачон сертификат сўраганини аниқлашга ёрдам беради.

Автоматлаштиришни тўғри ёзиш

Лимит муаммоларининг катта қисми нотўғри скриптлардан келиб чиқади. Сертификатни ҳар куни ёки ҳар деплойда мажбуран янгилайдиган, --force-renewal параметри доимий қўйилган cron вазифалари айниқса хавфли. Тўғри ёндашув — ACME мижозига ўзи қарор қилишига имкон бериш: certbot renew фақат муддати 30 кундан кам қолган сертификатларни янгилайди, қолганларини тегмасдан ўтказиб юборади.

Агар сайтингиз оддий хостингда бўлса, бу масалалар билан шуғулланишингиз шарт эмас: sayt.uz хостингида сертификатларни панел ўзи чиқаради ва янгилайди. Лекин VPS'да, Docker'да ёки ўз скриптларингиз билан ишласангиз, сертификатларни доимий жойда сақлаш, синовни staging'да ўтказиш ва мажбурий янгилашдан қочиш — лимитларга тушмасликнинг учта асосий қоидасидир.

Ўхшаш мақолалар

📧 mail.domen.uz учун SSL: Outlook сертификат огоҳлантиришини қандай йўқотиш 📜 Certificate Transparency: SSL сертификатларнинг очиқ журнали қандай ишлайди 🏢 Ички (интранет) сайтлар учун SSL: офис тизимларини қандай ҳимоялаш 🔐 Perfect Forward Secrecy нима ва у сайтингизни қандай ҳимоя қилади
🌐 Тил
🇺🇿 O⁠'zbek 🇺🇿 Özbek (yangi) 🇺🇿 Ўзбек ✓ 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English