🤝
Domen

Domen savdosida escrow: aldanib qolmaslik uçun xavfsiz bitim tartibi

10.11.2026
← Barça maqolalar

Yaxşi domen nomi köpinça allaqaçon kimdadir band böladi va uni sotib olişning yagona yöli egasi bilan kelişişdir. Muammo şundaki, xaridor va sotuvçi bir-birini tanimaydi: xaridor pulni oldindan ötkazsa, sotuvçi domenni bermay yöqolişi mumkin, sotuvçi esa domenni avval bersa, pulsiz qoliş xavfi bor. Escrow aynan şu işonçsizlikni yöqotiş uçun işlatiladi. Bu usulda pul uçinçi, neytral tomonda saqlanadi va faqat domen xaridorga haqiqatan ötgani tasdiqlangandan keyin sotuvçiga beriladi.

Escrow bitimi qanday bosqiçlardan iborat

Klassik escrow jarayoni oddiy mantiqqa asoslanadi: heç bir tomon öz qismini boşqa tomon bajarmagunça yöqotmaydi. Avval xaridor va sotuvçi narx, muddat va domenni topşiriş usulini kelişib oladi va bu şartlar escrow xizmatida yozib qöyiladi. Keyin xaridor pulni escrow hisobiga ötkazadi, xizmat esa pul kelganini ikkala tomonga ham xabar qiladi. Şundan söng sotuvçi domenni xaridorga ötkazadi, xaridor uni tekşiradi va tasdiqlaydi, oxirida escrow pulni sotuvçiga çiqarib beradi.

  1. Şartlarni kelişiş: narx, komissiyani kim tölaşi, domenni topşiriş muddati.
  2. Xaridor pulni escrow hisobiga qöyadi va xizmat buni tasdiqlaydi.
  3. Sotuvçi domenni xaridor akkauntiga yoki xaridor tanlagan registratorga ötkazadi.
  4. Xaridor domen özida ekanini, egalik ma'lumotlari yangilanganini tekşiradi.
  5. Escrow pulni sotuvçiga çiqaradi, bitim yopiladi.

Har bir bosqiç uçun aniq muddat belgilangan bölişi muhim. Masalan, sotuvçi domenni beş iş kunida ötkazmasa, pul xaridorga qaytariladi, degan şart oldindan yozilsa, bitim çözilib ketmaydi va nizo çiqsa ham tomonlar nimaga kelişganini isbotlay oladi.

Domen savdosida aldaşning eng köp uçraydigan usullari

Eng xavfli usul soxta escrow saytidir. Firibgar özini sotuvçi qilib körsatadi va "işonçli vositaçi" deb özi tayyorlagan saytni taklif qiladi. Sayt professional körinadi, ammo pul töğridan-töğri firibgarga tuşadi. Şuning uçun escrow xizmatini doimo xaridor özi tanlaşi, uning manzilini qidiruv tizimi orqali mustaqil topişi va xatdagi havolaga işonmasligi kerak. Yangi oçilgan, şarhlari yöq yoki domeni yaqinda röyxatdan ötgan "escrow" xizmatlaridan uzoqroq turing.

Ikkinçi usul domenni qaytarib oliş. Sotuvçi domenni ötkazadi, pulni oladi, keyin esa eski registratoriga "akkauntim buzildi, domen öğirlandi" deb murojaat qiladi. Agar egalik rasmiy ravişda özgartirilmagan bölsa, bunday da'vo ba'zan muvaffaqiyatli çiqadi. Uçinçi keng tarqalgan holat esa bank tölovini bekor qiliş: xaridor karta orqali tölab, domenni olgaç tölovni bank orqali qaytarib oladi. Escrow ikkala holatda ham himoya beradi, çunki pul faqat tekşiruvdan keyin çiqariladi va tölov escrow tomonida qayd etiladi.

Domenni topşiriş: egalik haqiqatan özgarganini qanday bilasiz

Domenning boşqariş paneliga kiriş huquqini oliş hali egalik degani emas. Ba'zi sotuvçilar xaridorga öz akkauntining login va parolini beradi, lekin domen röyxatda eski egasi nomida qolaveradi. Bunday holda sotuvçi istalgan vaqtda parolni tiklab, domenni qaytarib olişi mumkin. Töğri yöl şuki, domen xaridorning öz akkauntiga köçirilişi va egalik ma'lumotlari, ya'ni registrant ismi yoki taşkilot nomi xaridorniki bilan almaştirilişi kerak.

Xalqaro .com, .net kabi domenlarni bir registratordan boşqasiga ötkaziş odatda avtorizatsiya kodi orqali amalga oşiriladi. Sotuvçi domen qulfini oçadi, kodni xaridorga beradi, xaridor esa öz registratorida ötkazişni boşlaydi. Şuni yodda tutingki, köplab registratorlarda domen yaqinda röyxatdan ötgan yoki egasi yaqinda özgargan bölsa, ma'lum muddat transfer çeklovi qöyilişi mumkin. Bu muddatni bitim şartlarida hisobga oling. .uz domenlarida esa egalik ma'lumotlarini özgartiriş registrator belgilagan tartibda, kerakli hujjatlar bilan amalga oşiriladi, şuning uçun bu bosqiçga köproq vaqt ajrating.

Ötkaziş tugagaç, xaridor bir neçta narsani özi tekşirişi kerak: domen öz akkauntida körinişi, egalik ma'lumotlari yangilangani, NS serverlarni özgartira olişi va WHOIS ma'lumotlarida eski egasining kontaktlari qolmagani. Şundan keyingina escrow xizmatiga "tasdiqlayman" deb javob bering.

Amaliy misol: Toşkentdagi onlayn dökon uçun domen xaridi

Tasavvur qiling, Toşkentda maişiy texnika sotadigan kiçik dökon egasi texnomarket.uz kabi qisqa nom olmoqçi, lekin u boşqa odamda band. Egasi bilan Telegram orqali boğlanib, narx kelişiladi. Sotuvçi "pulni kartamga taşlang, ertaga domenni beraman" deydi. Xaridor bunga rozi bölmay, escrow taklif qiladi va xizmatni özi tanlaydi. Şartlarga quyidagilar yoziladi: komissiyani tomonlar teng böladi, sotuvçi domenni yetti kun içida xaridor nomiga ötkazadi, aks holda pul qaytariladi.

Pul escrow hisobiga tuşgaç, sotuvçi domenni ötkazadi. Xaridor domenni sayt.uz kabinetida öz akkauntida köradi, NS yozuvlarini öz hostingiga yönaltiradi va egalik ma'lumotlari uning firmasi nomiga özgarganini tasdiqlaydi. Şundan keyin u bitimni tasdiqlaydi va sotuvçi pulni oladi. Ikkala tomon ham bir-biriga işonişga majbur bölmagan holda bitimni yakunladi.

Bitimdan oldin domenning özini tekşiriş

Escrow pulni himoya qiladi, lekin notöğri domenni sotib olişdan himoya qilmaydi. Şuning uçun tölovdan oldin domenning tugaş sanasini, tarixini va huquqiy holatini körib çiqing. Tugaşiga bir neça kun qolgan domenni sotib olsangiz, uni darhol uzaytirişingiz kerak böladi. Domen nomi taniqli brend bilan bir xil yoki juda öxşaş bölsa, keyinçalik brend egasi da'vo qilişi mumkin. Oldin spam yoki zararli sayt uçun işlatilgan domen esa qidiruv tizimlarida yomon obrö bilan kelişi mumkin.

Kiçik summalarda ham escrow kerakmi

Köpçilik arzon domen uçun escrow ortiqça deb hisoblaydi, çunki komissiya bitim summasiga nisbatan katta körinadi. Haqiqatan ham juda kiçik summalarda tomonlar ba'zan boşqa yölni tanlaydi: masalan, sotuvçi taniqli bölsa yoki uning sotuv tarixi oçiq bölsa. Ammo qoida oddiy: summani yöqotsangiz açinarli böladigan bölsa, escrow sarflangan komissiyaga arziydi. Domen sotiş bozorida firibgarlar aynan "kiçik summa, tez kelişaylik" deb şoşiltiradigan bitimlarni yaxşi köradi.

Agar domenni ötkaziş yoki egalik ma'lumotlarini yangilaşda savolingiz bölsa, buni sayt.uz kabinetidan yoki texnik yordam orqali aniqlaştiring. Bitimning har bir bosqiçini şoşilmasdan, hujjatlaştirib bajariş aldanib qolmaslikning eng işonçli yölidir.

Öxşaş maqolalar

🔑 Transfer (EPP/Auth) kodi: nima u, qayerdan olinadi va qanday saqlanadi ⏳ Domen transferidagi 60 kunlik çeklov: qaçon qöllanadi va qanday rejalaştiriladi 🪪 .uz domen uçun kontakt va pasport tekşiruvi: nima uçun kerak 📮 SPF 10 ta lookup limiti: permerror va uning yeçimi
🌐 Til
🇺🇿 O⁠'zbek 🇺🇿 Özbek (yangi) ✓ 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English