↪️
Domen

Domen yönaltiriş (forwarding): turlari va qaçon işlatiş

11.11.2026
← Barça maqolalar

Domen yönaltiriş, ya'ni forwarding, bir manzilga kirgan foydalanuvçini avtomatik ravişda boşqa manzilga ötkaziş demakdir. Bu oddiy köringan funksiya köplab vaziyatlarda kerak böladi: kompaniya nomini özgartirganda, reklama uçun qisqa domen olganda yoki eski saytni yangisiga köçirganda. Ammo yönaltirişning bir neçta turi bor va notöğri tanlangan tur qidiruvdagi örinni yöqotişga, xavfsizlik ogohlantirişlariga yoki mobil qurilmalarda buzilgan sahifaga olib kelişi mumkin. Uşbu maqolada har bir turni, ularning qaçon örinli ekanini va amalda qanday sozlanişini tuşuntiramiz.

Yönaltiriş DNS emas, veb-server vazifasi

Köpçilik yönaltirişni DNS sozlamasi deb öylaydi, lekin DNS faqat domen qaysi IP manzilga tegişli ekanini aytadi, u brauzerga "boşqa sahifaga öting" deya olmaydi. Haqiqiy yönaltirişni veb-server bajaradi: brauzer sörov yuboradi, server esa maxsus HTTP javob kodi va Location sarlavhasi bilan yangi manzilni qaytaradi. Demak, yönaltiriladigan domen ham biror serverga ulangan bölişi kerak. Registrator yoki hosting panelidagi "forwarding" tugmasi ham aslida orqa fonda ana şunday server qoidasini yaratadi.

Yönaltiriş turlari bir qaraşda

TurMa'nosiQaçon işlatiladi
301Doimiy köçişBrend özgarişi, domen almaştiriş, www va HTTPS'ga birlaştiriş
302Vaqtinçalik köçişQisqa muddatli aksiya, texnik işlar vaqtida boşqa sahifa
307Vaqtinçalik, sörov usuli saqlanadiFormalar va API, POST sörovi GET'ga aylanmasligi kerak bölganda
308Doimiy, sörov usuli saqlanadiAPI manzilini doimiy köçiriş
NiqoblanganManzil satri özgarmaydi, sahifa freym içida oçiladiJuda kam hollarda, tavsiya etilmaydi

301: doimiy yönaltiriş va qidiruvdagi örin

301 kodi brauzer va qidiruv tizimlariga eski manzil butunlay yangi manzil bilan almaştirilganini bildiradi. Natijada qidiruv tizimlari vaqt ötişi bilan indeksdagi sahifalarni yangi manzilga köçiradi, taşqi havolalarning qiymati ham şu yerga ötadi. Masalan, Toşkentdagi xususiy klinika shifo-klinika.uz nomidan yangi-shifo.uz ga ötgan bölsa, eski domenni bir neça yil davomida saqlab, unda 301 yönaltiriş qoldiriş kerak. Aks holda bemorlar eski vizitkadagi manzil orqali kira olmaydi, yillar davomida töplangan qidiruv örinlari esa yöqoladi.

Bunda har bir eski sahifa yangi saytdagi mos sahifaga ötişi muhim. Hamma narsani boş sahifaga yuboriş oson, lekin foydalanuvçi qidiruvdan "şifokorlar jadvali" sahifasini topib bosganda boş sahifaga tuşsa, u kerakli ma'lumotni qayta izlaşga majbur böladi. Agar saytlar tuzilişi bir xil qolgan bölsa, yölni saqlaydigan yagona qoida yetarli.

# Eski domendagi .htaccess
RewriteEngine On
RewriteRule ^(.*)$ https://yangi-shifo.uz/$1 [R=301,L]

Agar ayrim sahifalarning manzili özgargan bölsa, ular uçun alohida qoidalar umumiy qoidadan oldin yoziladi:

Redirect 301 /doktorlar.html https://yangi-shifo.uz/shifokorlar/
Redirect 301 /narxlar.php https://yangi-shifo.uz/xizmatlar/narxlar/

302 va 307: vaqtinçalik yönaltiriş

Vaqtinçalik yönaltiriş qidiruv tizimlariga asl manzil saqlanib qolişini bildiradi, şuning uçun indeks özgarmaydi. U qisqa muddatli vaziyatlar uçun möljallangan: masalan, onlayn dökon bayram aksiyasi davomida /katalog sahifasidan maxsus aksiya sahifasiga vaqtinça ötkazsa yoki sayt texnik işlar vaqtida ogohlantiriş sahifasini körsatsa. Doimiy köçiş uçun 302 işlatiş keng tarqalgan xato bölib, bunda qidiruv tizimlari eski manzilni indeksda uzoq saqlab qolişi mumkin. 307 kodi 302 ga öxşaydi, lekin brauzerdan sörov usulini özgartirmaslikni talab qiladi. Bu forma yuboriş yoki API sörovlarida muhim, çunki ba'zi mijozlar 302 javobidan keyin POST sörovini GET'ga aylantirib yuborişi mumkin. Xuddi şu sababdan doimiy köçişning usulni saqlaydigan varianti 308 hisoblanadi.

nginx sozlamasida vaqtinçalik va doimiy yönaltiriş quyidagiça yoziladi:

location = /katalog {
    return 302 https://dokon.uz/aksiya/;
}

server {
    listen 80;
    server_name eski-dokon.uz www.eski-dokon.uz;
    return 301 https://dokon.uz$request_uri;
}

Niqoblangan yönaltiriş va uning muammolari

Niqoblangan (masked yoki frame) yönaltirişda foydalanuvçi manzil satrida eski domenni körib turadi, sahifa esa aslida boşqa saytdan körinmas freym içida yuklanadi. Bu çiroyli tuyulişi mumkin, ammo amalda kamçiliklari köp. Qidiruv tizimlari freym içidagi kontentni niqob domeniga boğlamaydi, şuning uçun bu domen qidiruvda deyarli körinmaydi. Köplab saytlar X-Frame-Options yoki Content-Security-Policy sarlavhalari bilan özini freymga joylaşni taqiqlaydi va natijada foydalanuvçi böş oynani köradi. Bundan taşqari, içki sahifalarga ötganda manzil satri özgarmaydi, havolani nusxalab ulaşib bölmaydi, mobil qurilmalarda esa sahifa köpinça notöğri ölçamda çiqadi. Şu sababli bunday yönaltirişni faqat boşqa iloji bölmaganda işlatiş mumkin.

HTTPS: eng köp unutiladigan qism

Bugungi brauzerlar köpinça manzilni avtomatik ravişda https:// bilan oçadi. Agar yönaltiriladigan eski domen uçun SSL sertifikati bölmasa, foydalanuvçi yönaltirişgaça yetib bormay, xavfsizlik ogohlantirişini köradi. Sababi şundaki, server avval şifrlangan ulanişni aynan şu nom uçun örnatişi, faqat şundan keyin yönaltiriş javobini yuborişi mumkin. Şuning uçun yönaltiriladigan domen ham hostingga qöşilib, unga alohida sertifikat olinişi kerak. sayt.uz hostingida Let's Encrypt sertifikati bepul va avtomatik yangilanadi, şuning uçun eski domenni hosting içida qoldiriş bu muammoni hal qiladi.

Poçta yönaltiriş bilan birga köçmaydi

Veb-yönaltiriş faqat brauzer orqali keladigan trafikka ta'sir qiladi. Klinika domenini almaştirgan bölsa ham, mijozlar va hamkorlar hali bir muddat eski info@shifo-klinika.uz manziliga xat yuboradi. Bu xatlar yöqolmasligi uçun eski domenning MX yozuvlari saqlanib, poçta yangi qutiga yönaltiriladigan psevdonim yoki forward qoidasi sozlanişi kerak. Ya'ni domen yönaltiriş va poçta yönaltiriş ikki alohida sozlama, ularni bir-biri bilan aralaştirmaslik lozim.

Natijani tekşiriş va yomon alternativalar

Har qanday yönaltirişni sozlagandan keyin uni buyruq satrida tekşiriş eng işonçli usul, çunki brauzer 301 javoblarni uzoq vaqt keşda saqlaydi va siz özgarişlarni körmay qolişingiz mumkin:

curl -sIL http://shifo-klinika.uz/doktorlar.html | grep -iE "^(HTTP|location)"

-L parametri zanjirdagi barça bosqiçlarni körsatadi, şuning uçun ortiqça qadamlar bormi, darhol bilinadi. Sahifa içiga JavaScript yoki meta refresh orqali yönaltiriş qöyiş ham mumkin, lekin bu usullar sekinroq işlaydi, ba'zi robotlar ularni töliq tuşunmaydi va server darajasidagi 301 örnini bosa olmaydi. Ularni faqat server sozlamasiga kiriş umuman bölmagan holatlar uçun qoldiring.

Qisqasi, doimiy özgarişlar uçun 301, vaqtinçalik holatlar uçun 302 yoki 307 tanlanadi, niqoblangan yönaltirişdan esa iloji boriça qoçiş kerak. Eski domen uçun sertifikat va poçta sozlamalarini ham unutmasangiz, foydalanuvçilar ham, qidiruv tizimlari ham yangi manzilga heç qanday uzilişsiz ötadi.

Öxşaş maqolalar

🔑 Transfer (EPP/Auth) kodi: nima u, qayerdan olinadi va qanday saqlanadi ⏳ Domen transferidagi 60 kunlik çeklov: qaçon qöllanadi va qanday rejalaştiriladi 🪪 .uz domen uçun kontakt va pasport tekşiruvi: nima uçun kerak 📮 SPF 10 ta lookup limiti: permerror va uning yeçimi
🌐 Til
🇺🇿 O⁠'zbek 🇺🇿 Özbek (yangi) ✓ 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English