🔗
Domen

Ikki domen bitta sayt: www, .uz va .com ni töğri ulaş

10.11.2026
← Barça maqolalar

Köpçilik biznes egalari brendini himoya qiliş uçun bir vaqtning özida bir neçta domen sotib oladi: mahalliy auditoriya uçun .uz, xorijiy hamkorlar uçun .com, ba'zan esa imlo xatosi bilan yoziladigan variant ham. Bu töğri qaror, lekin domenlarni notöğri ulaş jiddiy muammolarga olib keladi. Agar har bir domen saytni alohida körsatsa, qidiruv tizimlari bir xil sahifalarning bir neçta nusxasini köradi, foydalanuvçi esa manzil satrida goh u, goh bu nomni uçratib, işonçini yöqotadi. Uşbu maqolada bir neçta domenni bitta saytga qanday qilib tartibli ulaş kerakligini bosqiçma-bosqiç körib çiqamiz.

Asosiy domenni tanlaş: hammasi şundan boşlanadi

Birinçi qadam texnik emas, balki strategik qaror: sayt qaysi manzil ostida "yaşaydi"? Bu asosiy domen deb ataladi va barça qolgan nomlar unga yönaltiriladi. Agar mijozlaringizning asosiy qismi Özbekistonda bölsa, odatda .uz domeni tanlanadi, çunki u mahalliy brend sifatida yaxşi qabul qilinadi. Agar kompaniya eksportga yönaltirilgan bölsa yoki xalqaro bozorda işlasa, .com asosiy bölişi mumkin. Şuningdek www bilan yoki www'siz variantni ham bir marta tanlab qöyiş kerak, çunki texnik jihatdan www.mebeluy.uz va mebeluy.uz ham ikki xil manzil hisoblanadi.

Misol uçun, Toşkentdagi mebel dökoni mebeluy.uz va mebeluy.com domenlarini röyxatdan ötkazgan deylik. Dökon mijozlari asosan poytaxt va viloyatlardan, şuning uçun asosiy manzil sifatida www'siz mebeluy.uz tanlanadi. Natijada törtta nom paydo böladi: mebeluy.uz, www.mebeluy.uz, mebeluy.com va www.mebeluy.com. Ulardan faqat bittasi saytni bevosita körsatadi, qolgan uçtasi esa unga doimiy yönaltiradi.

DNS yozuvlari: barça nomlar bitta serverga

Yönaltiriş işlaşi uçun avvalo barça domenlar saytingiz joylaşgan serverga yetib kelişi kerak. Buning uçun har bir domenning DNS zonasida A yozuvi hosting serverining IP manziliga körsatiladi, www qismi esa CNAME orqali asosiy nomga boğlanadi. Agar ikkinçi domenning DNS'i umuman sozlanmagan bölsa, foydalanuvçi uni yozganda "sayt topilmadi" xatosini köradi va heç qanday yönaltiriş işlamaydi.

; mebeluy.com zonasi
mebeluy.com.      3600  IN  A      203.0.113.10
www.mebeluy.com.  3600  IN  CNAME  mebeluy.com.

; mebeluy.uz zonasi
mebeluy.uz.       3600  IN  A      203.0.113.10
www.mebeluy.uz.   3600  IN  CNAME  mebeluy.uz.

Bu yerda 203.0.113.10 namunaviy manzil, uning örniga hosting kabinetingizda körsatilgan haqiqiy IP yoziladi. DNS özgarişlari darhol emas, odatda bir neça daqiqadan bir neça soatgaça tarqaladi. Tekşiriş uçun quyidagi buyruqdan foydalaniş mumkin:

dig +short mebeluy.com A
dig +short www.mebeluy.com

Hostingda ikkinçi domenni qöşiş

Server sörovni qabul qilgaç, uni qaysi saytga tegişli ekanini bilişi kerak. ISPmanager kabi panellarda buning ikki yöli bor: ikkinçi domenni mavjud sayt uçun psevdonim (alias) sifatida qöşiş yoki alohida sayt yaratib, unda faqat yönaltiriş qoidasini saqlaş. Psevdonim usuli soddaroq, çunki barça nomlar bitta papkaga, bitta sozlamaga tuşadi va yönaltirişni bitta .htaccess faylida boşqariş mumkin. Alohida sayt usuli esa ikkinçi domenda boşqa narsa, masalan vaqtinçalik reklama sahifasi oçiş rejasi bölsa qulay.

301 yönaltiriş: qolgan nomlarni asosiyga buriş

Yönaltiriş turi muhim. 301 kodi brauzerga ham, qidiruv tizimiga ham manzil doimiy köçganini bildiradi, şuning uçun qidiruvdagi reyting va taşqi havolalar qiymati asosiy domenga ötadi. 302 esa vaqtinçalik yönaltiriş bölib, doimiy sozlaş uçun mos emas. Apaçe işlatiladigan hostingda quyidagi qoidalar barça nomlarni yagona HTTPS manzilga yiğadi va yöl hamda parametrlarni saqlab qoladi:

RewriteEngine On

# Let's Encrypt tekshiruvi uchun yo'lni ochiq qoldiramiz
RewriteCond %{REQUEST_URI} !^/\.well-known/acme-challenge/

# Asosiy nom emas yoki HTTPS emas bo'lsa - asosiy manzilga
RewriteCond %{HTTP_HOST} !^mebeluy\.uz$ [NC,OR]
RewriteCond %{HTTPS} off
RewriteRule ^(.*)$ https://mebeluy.uz/$1 [R=301,L]

Bu yerda birinçi şart sertifikat oliş jarayoniga xalaqit bermaslik uçun kerak, qolgan ikkitasi esa xost nomi asosiy domen bölmasa yoki ulaniş şifrlanmagan bölsa işga tuşadi. Agar sizda nginx sozlamasiga töğridan-töğri kiriş bölsa, xuddi şu natijaga alohida server bloki orqali erişiladi:

server {
    listen 80;
    listen 443 ssl;
    server_name www.mebeluy.uz mebeluy.com www.mebeluy.com;
    # ssl_certificate va ssl_certificate_key shu yerda ko'rsatiladi
    return 301 https://mebeluy.uz$request_uri;
}

SSL sertifikati barça nomlarni qamrab olişi kerak

Köp uçraydigan xato şundaki, sertifikat faqat asosiy domen uçun olinadi. Natijada kimdir https://mebeluy.com deb yozsa, brauzer yönaltirişgaça yetib bormay, "ulaniş xavfsiz emas" ogohlantirişini çiqaradi. Sababi oddiy: yönaltiriş javobini yuborişdan oldin server şifrlangan ulanişni örnatişi va öşa nom uçun haqiqiy sertifikat körsatişi şart. Şuning uçun Let's Encrypt sertifikati törttala nomni ham öz içiga olişi kerak. sayt.uz hostingida bepul Let's Encrypt sertifikati avtomatik yangilanadi, faqat psevdonimlar qöşilgandan keyin ular sertifikat tarkibiga kiritilganini tekşirib qöyiş lozim.

Natijani tekşiriş

Sozlaşdan keyin har bir variantni brauzerda emas, buyruq satrida tekşirgan ma'qul, çunki brauzer eski yönaltirişlarni keşda saqlab qolişi mumkin. Quyidagi buyruq server qaytargan javob kodi va yangi manzilni körsatadi:

curl -sI http://www.mebeluy.com/katalog?page=2 | grep -iE "^(HTTP|location)"
# Kutilgan natija:
# HTTP/1.1 301 Moved Permanently
# Location: https://mebeluy.uz/katalog?page=2

Har bir nom bitta qadamda, ya'ni zanjirsiz, töğridan-töğri asosiy manzilga ötişi ideal holat. Agar avval HTTPS'ga, keyin www'siz variantga, keyin boşqa domenga ötadigan uç bosqiçli zanjir hosil bölsa, sahifa sekinroq oçiladi va qidiruv robotlari uçun ham ortiqça iş paydo böladi.

Qidiruv tizimlari va sayt içidagi sozlamalar

Yönaltirişdan taşqari, sayt kodida ham asosiy domen izçil işlatilişi kerak. Sahifalardagi kanonik teg, sayt xaritasi (sitemap) va içki havolalar faqat asosiy manzilni körsatişi lozim. WordPress kabi tizimlarda sozlamalardagi sayt manzili asosiy domenga mos bölmasa, çeksiz yönaltiriş halqasi paydo bölişi mumkin, şuning uçun bu maydonni ham tekşiring. Google Search Console va Yandex Vebmasterda asosiy domenni tasdiqlab, sayt xaritasini aynan öşa manzil orqali yuboriş indekslaşni tezlaştiradi.

Poçta haqida unutmang

Veb-yönaltiriş faqat sayt trafigiga taalluqli, elektron poçtaga u ta'sir qilmaydi. Agar xodimlar info@mebeluy.uz manzilidan foydalansa, ikkinçi domen uçun ham xatlar kelişini istasangiz, .com domeniga alohida MX yozuvlari va poçta psevdonimlari sozlanişi kerak. Aksinça, ikkinçi domendan poçta umuman işlatilmasa, uning nomidan soxta xat yuborilişining oldini oliş uçun SPF yozuvini qat'iy qilib qöyiş foydali: masalan, v=spf1 -all qiymati bu domendan heç qanday server xat yubormasligini bildiradi.

Şunday qilib, bir neçta domenni bitta saytga ulaş törtta böğindan iborat: asosiy nomni tanlaş, barça nomlarni DNS orqali serverga yönaltiriş, ularni 301 bilan asosiy manzilga buriş va har bir nom uçun haqiqiy SSL sertifikatini ta'minlaş. Bu işlar bir marta töğri bajarilsa, brendingiz himoyalangan böladi, qidiruvdagi örningiz esa bitta kuçli manzilda jamlanadi.

Öxşaş maqolalar

🔑 Transfer (EPP/Auth) kodi: nima u, qayerdan olinadi va qanday saqlanadi ⏳ Domen transferidagi 60 kunlik çeklov: qaçon qöllanadi va qanday rejalaştiriladi 🪪 .uz domen uçun kontakt va pasport tekşiruvi: nima uçun kerak 📮 SPF 10 ta lookup limiti: permerror va uning yeçimi
🌐 Til
🇺🇿 O⁠'zbek 🇺🇿 Özbek (yangi) ✓ 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English