Microsoft 365 kompaniyaga Outlook poçtasi, Teams, OneDrive va Office ilovalarini bitta hisob ostida beradi. Poçta ism@kompaniya.uz körinişida işlaşi uçun domenni Microsoft 365 hisobiga qöşiş va bir qator DNS yozuvlarini sozlaş kerak. Boşqa poçta xizmatlariga qaraganda bu yerda yozuvlar biroz köproq: egalikni tasdiqlaş, xatlarni qabul qiliş, poçta dasturlarini avtomatik sozlaş va xatlarni imzolaş uçun alohida yozuvlar bor. Har birining nima uçun kerakligini tuşunsangiz, sozlaş qörqinçli emas.
Domenni admin markaziga qöşiş
Microsoft 365 admin markaziga global administrator sifatida kiring va Settings, söng Domains bölimida Add domain tugmasini bosing. Domen nomini kiritgaç, Microsoft egalikni tasdiqlaş usulini söraydi. Ba'zi registratorlar uçun avtomatik sozlaş taklif qilinişi mumkin, lekin yozuvlarni qölda qöşiş varianti har doim mavjud va u qaysi yozuv nima uçun kerakligini yaxşi körsatadi. Domen sayt.uz orqali röyxatdan ötgan va NS serverlari bizda bölsa, yozuvlar kabinetdagi domenning DNS bölimida qöşiladi.
MS= bilan boşlanadigan tasdiqlaş yozuvi
Birinçi yozuv faqat egalikni isbotlaş uçun. Microsoft MS=ms bilan boşlanib, raqamlar bilan davom etadigan qiymat beradi va uni ildiz domenda TXT yozuv sifatida körişni kutadi. Bu yozuv poçtaga ham, saytga ham ta'sir qilmaydi. Domenda SPF yoki boşqa xizmatlarning TXT yozuvlari bölsa, yangi qiymatni ular bilan birlaştirmang, alohida yozuv qilib qöşing. Yozuv qöşilgaç, admin markazida tasdiqlaş tugmasini bosing; agar darhol ötmasa, DNS tarqalişi uçun biroz kuting.
Poçta uçun asosiy yozuvlar
Tasdiqdan keyin admin markazi Exçange Online uçun kerakli yozuvlar röyxatini körsatadi. Ulardan eng muhimi MX yozuvi: u xatlarni Microsoft serverlariga yönaltiradi. Qiymat domen nomidan yasaladi, odatda nuqtalar çiziqçaga almaştirilib, mail.protection.outlook.com qöşiladi. Masalan, example.uz uçun bu example-uz.mail.protection.outlook.com böladi. Microsoft yangi domenlar uçun MX formatini yangilab borayotgani sababli, qiymatni özingiz yasamang, admin markazidagi aniq qatorni nusxa oling.
| Turi | Nomi | Qiymati | Vazifasi |
|---|---|---|---|
| TXT | @ | MS=ms12345678 | Egalikni tasdiqlaş |
| MX | @ | example-uz.mail.protection.outlook.com (ustuvorlik 0) | Xatlarni qabul qiliş |
| CNAME | autodiscover | autodiscover.outlook.com | Outlook'ni avtomatik sozlaş |
| TXT | @ | v=spf1 include:spf.protection.outlook.com -all | Yuboruvçi serverlar röyxati (SPF) |
Autodiscover yozuvi xodim Outlook'ga faqat manzil va parolni kiritganda dasturning server sozlamalarini özi topişiga yordam beradi. Bu yozuv bölmasa, poçta işlaydi, lekin telefon va kompyuterlarda hisobni qöşiş çalkaş bölib qoladi. Eski poçta serveriga qaragan MX yozuvlarini albatta öçiring, aks holda xatlar ikki joyga bölinib ketadi.
SPF yozuvini töğri tuziş
SPF yozuvi domeningiz nomidan qaysi serverlar xat yuborişi mumkinligini e'lon qiladi. Agar barça xatlar faqat Microsoft 365 orqali ketsa, jadvaldagi yozuv yetarli. Ammo köp kompaniyalarda sayt hostingdan ham xat yuboradi: buyurtma tasdiği, parolni tiklaş, aloqa formasi. Bunday holda ikkala manba bitta SPF yozuvida bölişi kerak, çunki ikkita SPF yozuvi xato hisoblanadi. Masalan: v=spf1 include:spf.protection.outlook.com a mx -all. Bu yerda -all qat'iy siyosat bölib, röyxatda yöq serverlardan kelgan xatlarni rad etişni söraydi; yuboruvçilar töliq aniqlanmagan bölsa, vaqtinça ~all qöyiş xavfsizroq.
DKIM: ikkita CNAME selektor
Microsoft 365'da DKIM boşqa xizmatlardagidek uzun TXT kalit bilan emas, ikkita CNAME yozuv orqali sozlanadi. Ularning nomi selector1._domainkey va selector2._domainkey, qiymatlari esa sizning tenant nomingiz asosida yasalgan va Microsoft serverlariga qaraydigan manzillar böladi. Aniq qiymatlarni Microsoft Defender portalidagi elektron poçta autentifikatsiyasi sozlamalarida, DKIM bölimida körasiz. CNAME yozuvlari qöşilib, tarqalgaç, öşa joyda domen uçun DKIM imzolaşni yoqiş kerak. Ikki selektor kalitlarni vaqti-vaqti bilan xavfsiz almaştiriş uçun işlatiladi.
selector1._domainkey CNAME selector1-example-uz._domainkey.tenant.onmicrosoft.com.
selector2._domainkey CNAME selector2-example-uz._domainkey.tenant.onmicrosoft.com.
_dmarc TXT "v=DMARC1; p=none; rua=mailto:dmarc@example.uz"
Yuqoridagi qiymatlar faqat namuna, tenant örnida sizning taşkilotingiz nomi turadi va format portalda körsatilganidek bölişi kerak. DMARC yozuvi esa avval p=none bilan qöyiladi, hisobotlar körib çiqilgaç, asta-sekin qattiqlaştiriladi.
Qöşimça yozuvlar: Teams va qurilmalarni boşqariş
Admin markazi ba'zan qöşimça yozuvlarni ham körsatadi. Masalan, kompaniya qurilmalarini Intune orqali boşqarmoqçi bölsangiz, enterpriseregistration va enterpriseenrollment nomli CNAME yozuvlari kerak böladi. Ba'zi taşkilotlar uçun Teams bilan boğliq SRV va CNAME yozuvlari ham röyxatda çiqişi mumkin. Bu yozuvlar faqat tegişli xizmatdan foydalansangiz kerak, şuning uçun admin markazida qaysi xizmatlar tanlanganini körib, keraksizlarini qöşmasdan qoldiriş mumkin.
Amaliy misol: Toşkentdagi buxgalteriya firmasi
Mirobod tumanidagi ön kişilik buxgalteriya firmasi mijozlar bilan Excel fayllar almaşadi va Teams'da uçraşuvlar ötkazadi, şuning uçun Microsoft 365 tanladi. Administrator domenni admin markaziga qöşdi, MS= yozuvi bilan tasdiqladi, söng juma kuni keçqurun MX, autodiscover va SPF yozuvlarini qöşib, eski hosting poçtasining MX yozuvini öçirdi. Saytdagi aloqa formasi hostingdan xat yuborgani uçun SPF yozuviga a mx ham qöşildi. Duşanba kuni DKIM selektorlari tarqalgan edi va imzolaş yoqildi. Xodimlar Outlook'ga faqat manzil va parol kiritib ulandi, qöşimça server sozlamalari talab qilinmadi.
Natijani tekşiriş
dig +short TXT example.uz
dig +short MX example.uz
dig +short CNAME autodiscover.example.uz
dig +short CNAME selector1._domainkey.example.uz
Admin markazidagi domen sahifasi ham yozuvlar holatini körsatadi va xato bölsa qaysi yozuv yetişmayotganini aytadi. Murakkabroq muammolar uçun Microsoft Remote Connectivity Analyzer vositasi Autodiscover va poçta oqimini taşqaridan sinab köradi. Barça tekşiruvlar yaşil holatga ötgaç, test xatini taşqi poçtaga yuborib, sarlavhalarda SPF, DKIM va DMARC natijalari "pass" ekanini körib qöying.