🚀
blog.cat.ssl

Node.js ilovasiga SSL: Nginx orqali yoki töğridan-töğri

20.11.2026
← Barça maqolalar

Node.js'da yozilgan ilovani internetga çiqarişda SSL masalasi PHP saytlaridagidan biroz boşqaça hal qilinadi. PHP saytida sertifikatni veb-server yoki hosting paneli boşqaradi, Node.js ilovasi esa köpinça özi HTTP server bölib işlaydi va odatda 3000 kabi portda tinglaydi. Şuning uçun HTTPS'ni qayerda yoqiş kerakligi haqida tanlov paydo böladi: oldiga Nginx qöyiş yoki sertifikatni bevosita Node.js içida ulaş. Uşbu maqolada ikkala yölni ham amaliy sozlamalar bilan körib çiqamiz va qaysi biri qaçon töğri kelişini tuşuntiramiz.

Ikki yondaşuv va ularning farqi

Birinçi usulda Nginx teskari proksi sifatida 80 va 443 portlarni egallaydi, sertifikat bilan işlaydi va sörovlarni içki portdagi Node.js ilovasiga oddiy HTTP orqali uzatadi. Bunda ilova şifrlaş haqida umuman bilmaydi. Ikkinçi usulda Node.js'ning örnatilgan https moduli sertifikat fayllarini öqiydi va 443-portni özi tinglaydi. Bu oraliq qatlamni olib taşlaydi, lekin portga ruxsat, kalitga kiriş huquqi va sertifikatni yangilaş kabi vazifalar endi sizning zimmangizga tuşadi.

MezonNginx orqaliTöğridan-töğri Node.js
Sertifikat yangilaşCertbot özi bajaradiHook va qayta yuklaş kerak
Bir serverda bir neçta ilovaOson, nom böyiça ajratiladiQiyin, 443 bitta jarayonda
Statik fayllar, siqiş, çeklovlarNginx'da tayyorIlova kodida qiliş kerak
Qöşimça komponentNginx örnatiladiKerak emas

Amaliyotda köpçilik loyihalar uçun Nginx orqali usul qulayroq va xavfsizroq. Töğridan-töğri usul esa kiçik içki xizmatlar, sinov muhiti yoki Nginx örnatiş imkoni bölmagan holatlar uçun mos keladi.

Birinçi yöl: Nginx teskari proksi

Avval ilova uçun subdomen tanlanadi, masalan, app.example.uz, va uning A yozuvi server IP manziliga yönaltiriladi. Söng Nginx'da oddiy HTTP blok yaratiladi. Upgrade va Connection sarlavhalari WebSocket ulanişlari işlaşi uçun kerak, X-Forwarded-Proto esa ilovaga asl sörov HTTPS orqali kelganini bildiradi.

server {
    listen 80;
    server_name app.example.uz;

    location / {
        proxy_pass http://127.0.0.1:3000;
        proxy_http_version 1.1;
        proxy_set_header Upgrade $http_upgrade;
        proxy_set_header Connection "upgrade";
        proxy_set_header Host $host;
        proxy_set_header X-Forwarded-For $proxy_add_x_forwarded_for;
        proxy_set_header X-Forwarded-Proto $scheme;
    }
}

Sozlama tekşirilib, Nginx qayta yuklangaç, Certbot'ning Nginx plagini sertifikatni oladi, 443-port uçun blokni özi qöşadi va HTTP'dan HTTPS'ga yönaltirişni taklif qiladi. Yangilaş ham Certbot'ning tizim taymeri orqali avtomatik bajariladi va Nginx'ni özi qayta yuklaydi.

sudo nginx -t && sudo systemctl reload nginx
sudo certbot --nginx -d app.example.uz

Ilova proksi ortida ekanini bilişi kerak

Nginx ortida Node.js ilovasi barça sörovlarni 127.0.0.1 manzilidan oddiy HTTP orqali köradi. Express ilovasida trust proxy sozlanmasa, req.secure qiymati notöğri böladi, secure belgili cookie'lar yuborilmay qolişi mumkin va mijozning haqiqiy IP manzili örniga proksi manzili yoziladi. Ilovani faqat lokal manzilda tinglaş ham muhim, aks holda 3000-portga internetdan töğridan-töğri, şifrlaşsiz kiriş mumkin bölib qoladi.

const express = require('express');
const app = express();
app.set('trust proxy', 'loopback');
app.listen(3000, '127.0.0.1');

Ikkinçi yöl: sertifikatni Node.js'ning öziga ulaş

Agar Nginx işlatmaslikka qaror qilsangiz, ilova sertifikat va kalitni fayldan öqib, HTTPS serverni özi işga tuşiradi. Quyidagi misolda setSecureContext usuli muhim: u serverni töxtatmasdan yangi sertifikatni yuklaş imkonini beradi, va biz uni SIGHUP signaliga boğlaymiz.

const https = require('https');
const fs = require('fs');
const app = require('./app');

const dir = '/etc/myapp/ssl';
const load = () => ({
  key: fs.readFileSync(`${dir}/privkey.pem`),
  cert: fs.readFileSync(`${dir}/fullchain.pem`),
});

const server = https.createServer(load(), app);
server.listen(443);

process.on('SIGHUP', () => server.setSecureContext(load()));

Bu yerda ikkita amaliy tösiq bor. Birinçisi port: Linux'da 1024 dan kiçik portlarni faqat root tinglay oladi, ilovani esa root sifatida işga tuşiriş xavfli. Yeçimlardan biri Node.js bajariluvçi fayliga faqat past portlarni egallaş huquqini beriş. Şuni yodda tutingki, Node.js yangilanganda bu huquqni qayta beriş kerak bölişi mumkin.

sudo setcap 'cap_net_bind_service=+ep' "$(readlink -f "$(which node)")"

Ikkinçi tösiq kalit fayliga kiriş huquqi. Let's Encrypt kalitlari /etc/letsencrypt içida faqat root öqiy oladigan holatda saqlanadi. Ilovaga butun katalogni oçiş örniga, Certbot deploy hook orqali kalitni ilova foydalanuvçisiga tegişli alohida katalogga nusxalaş va söng jarayonga signal yuboriş xavfsizroq.

#!/bin/sh
# /etc/letsencrypt/renewal-hooks/deploy/myapp.sh
D=/etc/letsencrypt/live/app.example.uz
[ "$RENEWED_LINEAGE" = "$D" ] || exit 0
install -o myapp -g myapp -m 600 "$D/privkey.pem" /etc/myapp/ssl/privkey.pem
install -o myapp -g myapp -m 644 "$D/fullchain.pem" /etc/myapp/ssl/fullchain.pem
systemctl kill -s HUP myapp.service

Skriptni chmod +x bilan bajariladigan qiling va birinçi marta fayllarni qölda nusxalab, ilovani işga tuşiring. Şundan keyin har bir yangilanişda ilova yangi sertifikatni qayta işga tuşirilmasdan oladi.

Amaliy misol: yetkazib beriş xizmatining API'si

Toşkentdagi kiçik yetkazib beriş xizmati kuryerlar ilovasi uçun Node.js'da API yozdi va uni VPS'da app.misol.uz manzilida işga tuşirdi. Dastlab dasturçi Express'ni töğridan-töğri 443-portda root sifatida işlatgan va sertifikatni qölda yangilagan edi. Uç oydan söng sertifikat muddati tugadi va kuryerlarning mobil ilovasi API'ga ulana olmay qoldi. Şundan keyin arxitektura özgartirildi: API 127.0.0.1:3000 da oddiy foydalanuvçi nomidan işlaydigan böldi, oldiga Nginx qöyildi, sertifikat Certbot orqali avtomatik yangilanadigan qilindi, va Express'da trust proxy yoqildi. Keyinroq xuddi şu serverga administrator paneli ham qöşilganda, unga faqat yangi server bloki yoziş kifoya böldi.

Natijani tekşiriş

Har ikki usulda ham sertifikat töğri örnatilganini va uning muddatini buyruq qatoridan tekşiring. curl javob sarlavhalarini, openssl esa sertifikat egasi va amal qiliş muddatini körsatadi.

curl -I https://app.example.uz
openssl s_client -connect app.example.uz:443 -servername app.example.uz </dev/null 2>/dev/null \
  | openssl x509 -noout -subject -dates

Agar ilovangizni VPS emas, balki umumiy hostingda işga tuşirmoqçi bölsangiz, Node.js qöllab-quvvatlanişi va SSL qanday ulanişi tarifga boğliq. sayt.uz mijozlari bu imkoniyatlarni kabinetdan yoki texnik yordam orqali aniqlaşlari mumkin.

Öxşaş maqolalar

📧 mail.domen.uz uçun SSL: Outlook sertifikat ogohlantirişini qanday yöqotiş ⏳ Let's Encrypt limitlari: "too many certificates" xatosi va uni hal qiliş 📜 Certificate Transparency: SSL sertifikatlarning oçiq jurnali qanday işlaydi 🏢 Içki (intranet) saytlar uçun SSL: ofis tizimlarini qanday himoyalaş
🌐 Til
🇺🇿 O⁠'zbek 🇺🇿 Özbek (yangi) ✓ 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English