🚀
blog.cat.ssl

Node.js ilovasiga SSL: Nginx orqali yoki to'g'ridan-to'g'ri

20.11.2026
← Barcha maqolalar

Node.js'da yozilgan ilovani internetga chiqarishda SSL masalasi PHP saytlaridagidan biroz boshqacha hal qilinadi. PHP saytida sertifikatni veb-server yoki hosting paneli boshqaradi, Node.js ilovasi esa ko'pincha o'zi HTTP server bo'lib ishlaydi va odatda 3000 kabi portda tinglaydi. Shuning uchun HTTPS'ni qayerda yoqish kerakligi haqida tanlov paydo bo'ladi: oldiga Nginx qo'yish yoki sertifikatni bevosita Node.js ichida ulash. Ushbu maqolada ikkala yo'lni ham amaliy sozlamalar bilan ko'rib chiqamiz va qaysi biri qachon to'g'ri kelishini tushuntiramiz.

Ikki yondashuv va ularning farqi

Birinchi usulda Nginx teskari proksi sifatida 80 va 443 portlarni egallaydi, sertifikat bilan ishlaydi va so'rovlarni ichki portdagi Node.js ilovasiga oddiy HTTP orqali uzatadi. Bunda ilova shifrlash haqida umuman bilmaydi. Ikkinchi usulda Node.js'ning o'rnatilgan https moduli sertifikat fayllarini o'qiydi va 443-portni o'zi tinglaydi. Bu oraliq qatlamni olib tashlaydi, lekin portga ruxsat, kalitga kirish huquqi va sertifikatni yangilash kabi vazifalar endi sizning zimmangizga tushadi.

MezonNginx orqaliTo'g'ridan-to'g'ri Node.js
Sertifikat yangilashCertbot o'zi bajaradiHook va qayta yuklash kerak
Bir serverda bir nechta ilovaOson, nom bo'yicha ajratiladiQiyin, 443 bitta jarayonda
Statik fayllar, siqish, cheklovlarNginx'da tayyorIlova kodida qilish kerak
Qo'shimcha komponentNginx o'rnatiladiKerak emas

Amaliyotda ko'pchilik loyihalar uchun Nginx orqali usul qulayroq va xavfsizroq. To'g'ridan-to'g'ri usul esa kichik ichki xizmatlar, sinov muhiti yoki Nginx o'rnatish imkoni bo'lmagan holatlar uchun mos keladi.

Birinchi yo'l: Nginx teskari proksi

Avval ilova uchun subdomen tanlanadi, masalan, app.example.uz, va uning A yozuvi server IP manziliga yo'naltiriladi. So'ng Nginx'da oddiy HTTP blok yaratiladi. Upgrade va Connection sarlavhalari WebSocket ulanishlari ishlashi uchun kerak, X-Forwarded-Proto esa ilovaga asl so'rov HTTPS orqali kelganini bildiradi.

server {
    listen 80;
    server_name app.example.uz;

    location / {
        proxy_pass http://127.0.0.1:3000;
        proxy_http_version 1.1;
        proxy_set_header Upgrade $http_upgrade;
        proxy_set_header Connection "upgrade";
        proxy_set_header Host $host;
        proxy_set_header X-Forwarded-For $proxy_add_x_forwarded_for;
        proxy_set_header X-Forwarded-Proto $scheme;
    }
}

Sozlama tekshirilib, Nginx qayta yuklangach, Certbot'ning Nginx plagini sertifikatni oladi, 443-port uchun blokni o'zi qo'shadi va HTTP'dan HTTPS'ga yo'naltirishni taklif qiladi. Yangilash ham Certbot'ning tizim taymeri orqali avtomatik bajariladi va Nginx'ni o'zi qayta yuklaydi.

sudo nginx -t && sudo systemctl reload nginx
sudo certbot --nginx -d app.example.uz

Ilova proksi ortida ekanini bilishi kerak

Nginx ortida Node.js ilovasi barcha so'rovlarni 127.0.0.1 manzilidan oddiy HTTP orqali ko'radi. Express ilovasida trust proxy sozlanmasa, req.secure qiymati noto'g'ri bo'ladi, secure belgili cookie'lar yuborilmay qolishi mumkin va mijozning haqiqiy IP manzili o'rniga proksi manzili yoziladi. Ilovani faqat lokal manzilda tinglash ham muhim, aks holda 3000-portga internetdan to'g'ridan-to'g'ri, shifrlashsiz kirish mumkin bo'lib qoladi.

const express = require('express');
const app = express();
app.set('trust proxy', 'loopback');
app.listen(3000, '127.0.0.1');

Ikkinchi yo'l: sertifikatni Node.js'ning o'ziga ulash

Agar Nginx ishlatmaslikka qaror qilsangiz, ilova sertifikat va kalitni fayldan o'qib, HTTPS serverni o'zi ishga tushiradi. Quyidagi misolda setSecureContext usuli muhim: u serverni to'xtatmasdan yangi sertifikatni yuklash imkonini beradi, va biz uni SIGHUP signaliga bog'laymiz.

const https = require('https');
const fs = require('fs');
const app = require('./app');

const dir = '/etc/myapp/ssl';
const load = () => ({
  key: fs.readFileSync(`${dir}/privkey.pem`),
  cert: fs.readFileSync(`${dir}/fullchain.pem`),
});

const server = https.createServer(load(), app);
server.listen(443);

process.on('SIGHUP', () => server.setSecureContext(load()));

Bu yerda ikkita amaliy to'siq bor. Birinchisi port: Linux'da 1024 dan kichik portlarni faqat root tinglay oladi, ilovani esa root sifatida ishga tushirish xavfli. Yechimlardan biri Node.js bajariluvchi fayliga faqat past portlarni egallash huquqini berish. Shuni yodda tutingki, Node.js yangilanganda bu huquqni qayta berish kerak bo'lishi mumkin.

sudo setcap 'cap_net_bind_service=+ep' "$(readlink -f "$(which node)")"

Ikkinchi to'siq kalit fayliga kirish huquqi. Let's Encrypt kalitlari /etc/letsencrypt ichida faqat root o'qiy oladigan holatda saqlanadi. Ilovaga butun katalogni ochish o'rniga, Certbot deploy hook orqali kalitni ilova foydalanuvchisiga tegishli alohida katalogga nusxalash va so'ng jarayonga signal yuborish xavfsizroq.

#!/bin/sh
# /etc/letsencrypt/renewal-hooks/deploy/myapp.sh
D=/etc/letsencrypt/live/app.example.uz
[ "$RENEWED_LINEAGE" = "$D" ] || exit 0
install -o myapp -g myapp -m 600 "$D/privkey.pem" /etc/myapp/ssl/privkey.pem
install -o myapp -g myapp -m 644 "$D/fullchain.pem" /etc/myapp/ssl/fullchain.pem
systemctl kill -s HUP myapp.service

Skriptni chmod +x bilan bajariladigan qiling va birinchi marta fayllarni qo'lda nusxalab, ilovani ishga tushiring. Shundan keyin har bir yangilanishda ilova yangi sertifikatni qayta ishga tushirilmasdan oladi.

Amaliy misol: yetkazib berish xizmatining API'si

Toshkentdagi kichik yetkazib berish xizmati kuryerlar ilovasi uchun Node.js'da API yozdi va uni VPS'da app.misol.uz manzilida ishga tushirdi. Dastlab dasturchi Express'ni to'g'ridan-to'g'ri 443-portda root sifatida ishlatgan va sertifikatni qo'lda yangilagan edi. Uch oydan so'ng sertifikat muddati tugadi va kuryerlarning mobil ilovasi API'ga ulana olmay qoldi. Shundan keyin arxitektura o'zgartirildi: API 127.0.0.1:3000 da oddiy foydalanuvchi nomidan ishlaydigan bo'ldi, oldiga Nginx qo'yildi, sertifikat Certbot orqali avtomatik yangilanadigan qilindi, va Express'da trust proxy yoqildi. Keyinroq xuddi shu serverga administrator paneli ham qo'shilganda, unga faqat yangi server bloki yozish kifoya bo'ldi.

Natijani tekshirish

Har ikki usulda ham sertifikat to'g'ri o'rnatilganini va uning muddatini buyruq qatoridan tekshiring. curl javob sarlavhalarini, openssl esa sertifikat egasi va amal qilish muddatini ko'rsatadi.

curl -I https://app.example.uz
openssl s_client -connect app.example.uz:443 -servername app.example.uz </dev/null 2>/dev/null \
  | openssl x509 -noout -subject -dates

Agar ilovangizni VPS emas, balki umumiy hostingda ishga tushirmoqchi bo'lsangiz, Node.js qo'llab-quvvatlanishi va SSL qanday ulanishi tarifga bog'liq. sayt.uz mijozlari bu imkoniyatlarni kabinetdan yoki texnik yordam orqali aniqlashlari mumkin.

O'xshash maqolalar

📧 mail.domen.uz uchun SSL: Outlook sertifikat ogohlantirishini qanday yo'qotish ⏳ Let's Encrypt limitlari: "too many certificates" xatosi va uni hal qilish 📜 Certificate Transparency: SSL sertifikatlarning ochiq jurnali qanday ishlaydi 🏢 Ichki (intranet) saytlar uchun SSL: ofis tizimlarini qanday himoyalash
🌐 Til
🇺🇿 O⁠'zbek ✓ 🇺🇿 Özbek (yangi) 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English