↪️
blog.cat.ssl

HTTP'dan HTTPS'ga töğri yönaltiriş: .htaccess, Nginx va WordPress

20.11.2026
← Barça maqolalar

SSL sertifikat örnatilgani sayt avtomatik ravişda xavfsiz oçiladi degani emas. Foydalanuvçi manzilni example.uz deb yozsa yoki eski havola orqali kirsa, brauzer köpinça baribir oddiy http:// ga murojaat qiladi. Agar server bu sörovni HTTPS'ga yönaltirmasa, sayt şifrlanmagan holda oçilaveradi, brauzer esa manzil satrida "Xavfsiz emas" deb yozadi. Şuning uçun SSL'dan keyingi birinçi iş HTTP versiyani HTTPS'ga töğri yönaltirişdir, va bu yerda "töğri" sözi muhim.

Töğri yönaltiriş qanday böladi

Yaxşi yönaltirişning uçta belgisi bor. Birinçisi, u doimiy, ya'ni 301 kodi bilan işlaydi. Vaqtinçalik 302 yönaltiriş qidiruv tizimlariga HTTP manzil hali ham asosiy ekanini bildiradi, 301 esa sahifa butunlay yangi manzilga köçganini aytadi. Ikkinçisi, u sahifa yölini saqlaydi: http://example.uz/katalog/divan boş sahifaga emas, aynan https://example.uz/katalog/divan ga olib borişi kerak. Uçinçisi, u bitta qadamda bajariladi: HTTP'dan avval www'ga, keyin HTTPS'ga, keyin yana www'sizga ötadigan zanjir sahifani sekinlaştiradi va xatolar ehtimolini oşiradi.

Apaçe va .htaccess

Umumiy hostingda, jumladan ISPmanager boşqaruvidagi serverlarda, sayt köpinça Apaçe orqali işlaydi va yönaltiriş sayt ildizidagi .htaccess faylida yoziladi. Eng oddiy variant quyidagiça:

RewriteEngine On
RewriteCond %{HTTPS} off
RewriteRule ^ https://%{HTTP_HOST}%{REQUEST_URI} [L,R=301]

Agar siz asosiy manzil sifatida www'siz variantni tanlagan bölsangiz, HTTPS va www yönaltirişini bitta qoidaga birlaştiriş yaxşiroq. Şunda http://www.example.uz dan kelgan foydalanuvçi ham bitta qadamda asosiy manzilga tuşadi:

RewriteEngine On
RewriteCond %{HTTPS} off [OR]
RewriteCond %{HTTP_HOST} ^www\. [NC]
RewriteRule ^ https://example.uz%{REQUEST_URI} [L,R=301]

Bu qoidalar faylning yuqori qismiga, CMS'ning öz qoidalaridan oldin joylaştiriladi. Faylni tahrirlaşdan oldin uning nusxasini saqlab qöying: bitta notöğri belgi butun saytni 500 xatosiga tuşirişi mumkin.

Nginx

Öz VPS'ingizda Nginx işlatsangiz, yönaltiriş uçun alohida 80-port bloki yoziladi. U heç qanday sahifa bermaydi, faqat barça sörovlarni HTTPS'dagi asosiy manzilga yuboradi:

server {
    listen 80;
    server_name example.uz www.example.uz;
    return 301 https://example.uz$request_uri;
}

Özgarişdan keyin konfiguratsiyani tekşirib, Nginx'ni qayta yuklaş kerak:

sudo nginx -t && sudo systemctl reload nginx

Let's Encrypt yangilanişi uçun HTTP'dagi /.well-known/acme-challenge/ manzilini alohida oçiq qoldiriş odatda şart emas, çunki tekşiruvçi server yönaltirişga ergaşadi. Faqat yönaltiriş boşqa domenga yoki mavjud bölmagan manzilga olib bormasligi kerak.

ERR_TOO_MANY_REDIRECTS: siklik yönaltiriş

Eng köp uçraydigan muammo yönaltirişning öz-öziga aylanib qolişi. Brauzer bir neça ön marta yönaltirilgandan keyin töxtaydi va "Juda köp yönaltiriş" xatosini körsatadi. Odatda bunga ikki joyda bir-biriga zid qoidalar sabab böladi: masalan, .htaccess www'sizga yönaltiradi, CMS sozlamalarida esa sayt manzili www bilan yozilgan va CMS foydalanuvçini qaytadan www'ga jönatadi. Yana bir sabab, sayt oldida proksi turganida: server öziga kelgan sörovni HTTP deb köradi, garçi foydalanuvçi HTTPS'da bölsa ham, va qayta-qayta yönaltiraveradi. Bunday holatda %{HTTPS} örniga proksi yuboradigan X-Forwarded-Proto sarlavhasini tekşiriş kerak böladi.

Zanjirni körişning eng aniq yöli curl bilan har bir qadamni kuzatiş:

curl -sIL http://www.example.uz | grep -iE "^(HTTP|location)"

Natijada har bir javob kodi va keyingi manzil ketma-ket çiqadi. Yaxşi sozlangan saytda bitta 301 va undan keyin 200 böladi.

Misol: tiş klinikasining WordPress sayti

Namangandagi tiş klinikasi misol.uz saytiga SSL örnatdi, keyin dasturçi HTTPS'ga yönaltiriş uçun plagin örnatdi va bir vaqtda .htaccess ga ham qoida qöşdi. WordPress sozlamalarida esa sayt manzili hamon http://www.misol.uz bölib qolgan edi. Natijada sayt ERR_TOO_MANY_REDIRECTS bilan umuman oçilmay qoldi. Muammo uç qadamda hal böldi: plagin öçirildi, .htaccess da yuqoridagi birlaştirilgan qoida qoldirildi, WordPress manzillari esa HTTPS'ga özgartirildi. WP-CLI mavjud bölsa, buni buyruq bilan qiliş mumkin:

wp option update home 'https://misol.uz'
wp option update siteurl 'https://misol.uz'
wp search-replace 'http://www.misol.uz' 'https://misol.uz' --skip-columns=guid

Oxirgi buyruq ma'lumotlar bazasidagi eski havolalarni almaştiradi. Uni işga tuşirişdan oldin bazaning zaxira nusxasini oliş şart, avval esa --dry-run parametri bilan nimalar özgarişini körib çiqiş mumkin.

Aralaş kontent: yönaltirişdan keyingi qadam

Yönaltiriş işlasa ham, brauzer qulf belgisi yonida ogohlantiriş körsatişi mumkin. Bu sahifa HTTPS'da oçilgan, lekin uning içidagi rasm, skript yoki şrift hali http:// orqali yuklanayotganini bildiradi. Bunday elementlarni brauzerning dasturçi vositalaridagi "Console" bölimi körsatadi. Ularni HTTPS manzilga yoki nisbiy yölga özgartiriş kerak, aks holda ba'zi brauzerlar skriptlarni butunlay bloklaydi va sayt funksiyalari buzilişi mumkin.

sayt.uz hostingida Let's Encrypt sertifikati bepul örnatiladi va avtomatik yangilanadi, yönaltirişni esa hosting panelidagi sayt sozlamalari yoki .htaccess orqali yoqiş mumkin. Qaysi usulni tanlasangiz ham, uni faqat bitta joyda qoldiring: ikki xil mexanizm bir vaqtda işlasa, siklik yönaltiriş xavfi paydo böladi.

Öxşaş maqolalar

📧 mail.domen.uz uçun SSL: Outlook sertifikat ogohlantirişini qanday yöqotiş ⏳ Let's Encrypt limitlari: "too many certificates" xatosi va uni hal qiliş 📜 Certificate Transparency: SSL sertifikatlarning oçiq jurnali qanday işlaydi 🏢 Içki (intranet) saytlar uçun SSL: ofis tizimlarini qanday himoyalaş
🌐 Til
🇺🇿 O⁠'zbek 🇺🇿 Özbek (yangi) ✓ 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English