↪️
blog.cat.ssl

HTTP'dan HTTPS'ga to'g'ri yo'naltirish: .htaccess, Nginx va WordPress

20.11.2026
← Barcha maqolalar

SSL sertifikat o'rnatilgani sayt avtomatik ravishda xavfsiz ochiladi degani emas. Foydalanuvchi manzilni example.uz deb yozsa yoki eski havola orqali kirsa, brauzer ko'pincha baribir oddiy http:// ga murojaat qiladi. Agar server bu so'rovni HTTPS'ga yo'naltirmasa, sayt shifrlanmagan holda ochilaveradi, brauzer esa manzil satrida "Xavfsiz emas" deb yozadi. Shuning uchun SSL'dan keyingi birinchi ish HTTP versiyani HTTPS'ga to'g'ri yo'naltirishdir, va bu yerda "to'g'ri" so'zi muhim.

To'g'ri yo'naltirish qanday bo'ladi

Yaxshi yo'naltirishning uchta belgisi bor. Birinchisi, u doimiy, ya'ni 301 kodi bilan ishlaydi. Vaqtinchalik 302 yo'naltirish qidiruv tizimlariga HTTP manzil hali ham asosiy ekanini bildiradi, 301 esa sahifa butunlay yangi manzilga ko'chganini aytadi. Ikkinchisi, u sahifa yo'lini saqlaydi: http://example.uz/katalog/divan bosh sahifaga emas, aynan https://example.uz/katalog/divan ga olib borishi kerak. Uchinchisi, u bitta qadamda bajariladi: HTTP'dan avval www'ga, keyin HTTPS'ga, keyin yana www'sizga o'tadigan zanjir sahifani sekinlashtiradi va xatolar ehtimolini oshiradi.

Apache va .htaccess

Umumiy hostingda, jumladan ISPmanager boshqaruvidagi serverlarda, sayt ko'pincha Apache orqali ishlaydi va yo'naltirish sayt ildizidagi .htaccess faylida yoziladi. Eng oddiy variant quyidagicha:

RewriteEngine On
RewriteCond %{HTTPS} off
RewriteRule ^ https://%{HTTP_HOST}%{REQUEST_URI} [L,R=301]

Agar siz asosiy manzil sifatida www'siz variantni tanlagan bo'lsangiz, HTTPS va www yo'naltirishini bitta qoidaga birlashtirish yaxshiroq. Shunda http://www.example.uz dan kelgan foydalanuvchi ham bitta qadamda asosiy manzilga tushadi:

RewriteEngine On
RewriteCond %{HTTPS} off [OR]
RewriteCond %{HTTP_HOST} ^www\. [NC]
RewriteRule ^ https://example.uz%{REQUEST_URI} [L,R=301]

Bu qoidalar faylning yuqori qismiga, CMS'ning o'z qoidalaridan oldin joylashtiriladi. Faylni tahrirlashdan oldin uning nusxasini saqlab qo'ying: bitta noto'g'ri belgi butun saytni 500 xatosiga tushirishi mumkin.

Nginx

O'z VPS'ingizda Nginx ishlatsangiz, yo'naltirish uchun alohida 80-port bloki yoziladi. U hech qanday sahifa bermaydi, faqat barcha so'rovlarni HTTPS'dagi asosiy manzilga yuboradi:

server {
    listen 80;
    server_name example.uz www.example.uz;
    return 301 https://example.uz$request_uri;
}

O'zgarishdan keyin konfiguratsiyani tekshirib, Nginx'ni qayta yuklash kerak:

sudo nginx -t && sudo systemctl reload nginx

Let's Encrypt yangilanishi uchun HTTP'dagi /.well-known/acme-challenge/ manzilini alohida ochiq qoldirish odatda shart emas, chunki tekshiruvchi server yo'naltirishga ergashadi. Faqat yo'naltirish boshqa domenga yoki mavjud bo'lmagan manzilga olib bormasligi kerak.

ERR_TOO_MANY_REDIRECTS: siklik yo'naltirish

Eng ko'p uchraydigan muammo yo'naltirishning o'z-o'ziga aylanib qolishi. Brauzer bir necha o'n marta yo'naltirilgandan keyin to'xtaydi va "Juda ko'p yo'naltirish" xatosini ko'rsatadi. Odatda bunga ikki joyda bir-biriga zid qoidalar sabab bo'ladi: masalan, .htaccess www'sizga yo'naltiradi, CMS sozlamalarida esa sayt manzili www bilan yozilgan va CMS foydalanuvchini qaytadan www'ga jo'natadi. Yana bir sabab, sayt oldida proksi turganida: server o'ziga kelgan so'rovni HTTP deb ko'radi, garchi foydalanuvchi HTTPS'da bo'lsa ham, va qayta-qayta yo'naltiraveradi. Bunday holatda %{HTTPS} o'rniga proksi yuboradigan X-Forwarded-Proto sarlavhasini tekshirish kerak bo'ladi.

Zanjirni ko'rishning eng aniq yo'li curl bilan har bir qadamni kuzatish:

curl -sIL http://www.example.uz | grep -iE "^(HTTP|location)"

Natijada har bir javob kodi va keyingi manzil ketma-ket chiqadi. Yaxshi sozlangan saytda bitta 301 va undan keyin 200 bo'ladi.

Misol: tish klinikasining WordPress sayti

Namangandagi tish klinikasi misol.uz saytiga SSL o'rnatdi, keyin dasturchi HTTPS'ga yo'naltirish uchun plagin o'rnatdi va bir vaqtda .htaccess ga ham qoida qo'shdi. WordPress sozlamalarida esa sayt manzili hamon http://www.misol.uz bo'lib qolgan edi. Natijada sayt ERR_TOO_MANY_REDIRECTS bilan umuman ochilmay qoldi. Muammo uch qadamda hal bo'ldi: plagin o'chirildi, .htaccess da yuqoridagi birlashtirilgan qoida qoldirildi, WordPress manzillari esa HTTPS'ga o'zgartirildi. WP-CLI mavjud bo'lsa, buni buyruq bilan qilish mumkin:

wp option update home 'https://misol.uz'
wp option update siteurl 'https://misol.uz'
wp search-replace 'http://www.misol.uz' 'https://misol.uz' --skip-columns=guid

Oxirgi buyruq ma'lumotlar bazasidagi eski havolalarni almashtiradi. Uni ishga tushirishdan oldin bazaning zaxira nusxasini olish shart, avval esa --dry-run parametri bilan nimalar o'zgarishini ko'rib chiqish mumkin.

Aralash kontent: yo'naltirishdan keyingi qadam

Yo'naltirish ishlasa ham, brauzer qulf belgisi yonida ogohlantirish ko'rsatishi mumkin. Bu sahifa HTTPS'da ochilgan, lekin uning ichidagi rasm, skript yoki shrift hali http:// orqali yuklanayotganini bildiradi. Bunday elementlarni brauzerning dasturchi vositalaridagi "Console" bo'limi ko'rsatadi. Ularni HTTPS manzilga yoki nisbiy yo'lga o'zgartirish kerak, aks holda ba'zi brauzerlar skriptlarni butunlay bloklaydi va sayt funksiyalari buzilishi mumkin.

sayt.uz hostingida Let's Encrypt sertifikati bepul o'rnatiladi va avtomatik yangilanadi, yo'naltirishni esa hosting panelidagi sayt sozlamalari yoki .htaccess orqali yoqish mumkin. Qaysi usulni tanlasangiz ham, uni faqat bitta joyda qoldiring: ikki xil mexanizm bir vaqtda ishlasa, siklik yo'naltirish xavfi paydo bo'ladi.

O'xshash maqolalar

📧 mail.domen.uz uchun SSL: Outlook sertifikat ogohlantirishini qanday yo'qotish ⏳ Let's Encrypt limitlari: "too many certificates" xatosi va uni hal qilish 📜 Certificate Transparency: SSL sertifikatlarning ochiq jurnali qanday ishlaydi 🏢 Ichki (intranet) saytlar uchun SSL: ofis tizimlarini qanday himoyalash
🌐 Til
🇺🇿 O⁠'zbek ✓ 🇺🇿 Özbek (yangi) 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English