Yaxshi domen nomini topish ba'zan uzoq izlanish talab qiladi, topilganda esa uni boshqa birov egallab olishidan qo'rqasiz. Ayni shu holat uchun .uz domenlarda bron degan bosqich mavjud. Bron domenni hali to'liq ro'yxatdan o'tkazmasdan turib, ma'lum vaqtga sizning nomingizga band qilib qo'yadi. Biroq ko'pchilik bronni tugallangan xarid deb o'ylaydi va muddat o'tib ketganini sezmay qoladi. Quyida bron qanday ishlashi, uning davomida nima qilish kerakligi va muddat tugasa nima bo'lishini batafsil ko'rib chiqamiz.
Bron — domenni vaqtincha band qilib qo'yish
Bron qilinganda registrator tizimida domen nomi siz ko'rsatgan kontaktga vaqtincha biriktiriladi. Bu davrda boshqa hech kim xuddi shu nomni ro'yxatdan o'tkaza olmaydi, lekin domen hali to'liq faollashtirilmagan bo'ladi. Uni oxirigacha rasmiylashtirish uchun odatda to'lovni yakunlash va kontakt ma'lumotlari tekshiruvdan o'tishi kerak. Bronni do'konda tovarni kassaga olib borguncha chetga olib qo'yishga o'xshatish mumkin: tovar sizga atalgan, ammo hali sizniki emas.
Bron muddati cheksiz emas. Uning aniq davomiyligi registrator qoidalariga bog'liq va kabinetda domen holati yonida ko'rsatiladi, shuning uchun taxmin qilmasdan aynan o'sha sanaga qarash kerak. Muddat qisqa qilib belgilanishining sababi oddiy: aks holda kimdir yuzlab chiroyli nomlarni to'lamasdan ushlab turishi va boshqalarga yo'l bermasligi mumkin edi.
Bron qachon foydali bo'ladi
Toshkentdagi xususiy maktab misolini ko'raylik. Maktab direktori yangi o'quv yili oldidan sayt ochishga qaror qildi va maktab nomiga mos domenni topdi. Lekin to'lov tashkilot hisobidan bank o'tkazmasi orqali amalga oshirilishi kerak edi, buxgalteriya esa hisob-fakturani rasmiylashtirib, pulni o'tkazishiga bir necha kun ketadi. Agar bron bo'lmaganida, shu kunlar ichida nom boshqa birovga ketib qolishi mumkin edi. Bron tufayli direktor nomni ushlab turdi, buxgalteriya esa shoshilmasdan to'lovni amalga oshirdi.
Bron yana bir holatda ham qo'l keladi: kontakt hujjatlari hali tayyor bo'lmaganda. Masalan, yangi ochilgan MChJ uchun STIR hali berilmagan yoki direktor pasportini almashtirayotgan bo'lsa, bron hujjatlar tayyor bo'lguncha nomni saqlab turadi. Shunga qaramay, bu imkoniyatdan maqsadli foydalanish kerak va muddat ichida barcha qadamlarni yakunlash zarur.
Bron davrida domen bilan nima qilish mumkin va nima qilib bo'lmaydi
Bron qilingan domen hali to'liq ishlaydigan manzil emas. Unda sayt ochish yoki pochtani ishga tushirishga tayyorgarlik ko'rish mumkin, lekin domenni to'liq foydalanishga faqat ro'yxatdan o'tish yakunlangach topshirish kerak. Bron davrida reklama bannerlari, vizitkalar yoki mahsulot qadoqlariga domenni bosib chiqarish xavfli, chunki biror sabab bilan bron bekor bo'lsa, chop etilgan materiallar boshqa birovning manziliga olib boradi. Avval domen faollashganiga ishonch hosil qiling, keyin uni ommaga e'lon qiling.
Holatni kuzatishning eng ishonchli yo'li — kabinetdagi domenlar ro'yxati. sayt.uz kabinetida bron qilingan domen alohida holat bilan ko'rsatiladi va to'lov qilingach u faol holatga o'tadi. Agar to'lov qilinganiga qaramay holat uzoq vaqt o'zgarmasa, buni kutib o'tirmasdan qo'llab-quvvatlash xizmatiga murojaat qilish kerak.
Bron muddati tugasa nima bo'ladi
Agar belgilangan muddat ichida to'lov qilinmasa yoki rasmiylashtirish yakunlanmasa, bron avtomatik bekor qilinadi. Shundan so'ng domen nomi yana bo'sh hisoblanadi va uni istalgan odam ro'yxatdan o'tkazishi mumkin. Bu yerda hech qanday ogohlantiruvchi davr yoki imtiyoz yo'q: bron bekor bo'lgan zahoti nom ochiq bozorga qaytadi. Mashhur so'zlardan iborat qisqa nomlar ba'zan aynan shunday daqiqalarda boshqalarga o'tib ketadi.
Eng chalkash holat — bron muddati o'tib bo'lgach to'lov kelishi. Bunda pul hisobingizga tushadi, lekin u endi mavjud bo'lmagan bronga avtomatik bog'lana olmaydi. Agar nom hali ham bo'sh bo'lsa, uni qayta bron qilib, tushgan mablag' hisobidan rasmiylashtirish mumkin; agar kimdir allaqachon egallab olgan bo'lsa, mablag' balansda qoladi va boshqa xizmatlar uchun ishlatilishi mumkin. Har ikki holatda ham vaziyatni o'zingiz hal qilishga urinmasdan, qo'llab-quvvatlash xizmatiga to'lov ma'lumotlari bilan yozish ma'qul.
Bron tugashi va ro'yxatdan o'tgan domen muddati tugashining farqi
Bu ikki holatni ko'pincha adashtirishadi, holbuki ularning oqibati butunlay boshqacha. Ro'yxatdan o'tgan domen muddati tugaganda u odatda darhol bo'shab qolmaydi: bir muddat sayt to'xtaydi, lekin egasi domenni tiklash imkoniyatiga ega bo'ladi. Bronda esa bunday himoya yo'q, chunki domen hali hech kimga to'liq tegishli bo'lmagan. Quyidagi jadval farqni qisqacha ko'rsatadi:
| Holat | Bron muddati tugashi | Ro'yxatdan o'tgan domen muddati tugashi |
|---|---|---|
| Domen egasi | Hali to'liq rasmiylashtirilmagan | Aniq, tasdiqlangan kontakt |
| Muddatdan keyin | Nom darhol bo'shaydi | Odatda tiklash uchun vaqt beriladi |
| Sayt va pochta | Hali to'liq ishga tushmagan | To'xtaydi, uzaytirilgach tiklanadi |
| Nima qilish kerak | Muddat ichida to'lov va hujjatlar | Muddatidan oldin uzaytirish |
Bronni yo'qotmaslik uchun amaliy tavsiyalar
Bron qilgan kuningiz muddat tugash sanasini telefoningiz kalendariga yozib qo'ying va eslatmani bir-ikki kun oldinga qo'ying. Agar to'lov tashkilot hisobidan bank orqali o'tadigan bo'lsa, buxgalteriyaga bron muddatini aniq ayting, chunki bank o'tkazmasi bir necha ish kuni olishi mumkin, dam olish kunlari esa umuman o'tmaydi. Kontakt hujjatlarini bron bilan bir vaqtda yuklab qo'ysangiz, to'lov kelgan zahoti domen tezroq faollashadi.
Va nihoyat, bronni o'zingizniki deb hisoblashga shoshilmang. Faqat domen faol holatga o'tib, egasi sifatida siz ko'rsatilganingizdan keyingina u haqiqatan sizning manzilingizga aylanadi. Shu paytdan boshlab domen muddatini kuzatish va o'z vaqtida uzaytirish asosiy vazifangizga aylanadi.