Tilda konstruktorida sayt yig'ish qulay: dizayn bloklari tayyor, dasturchi shart emas, bir necha kunda chiroyli sahifa paydo bo'ladi. Ammo yaratilgan sayt dastlab project1234567.tilda.ws kabi texnik manzilda ochiladi va bunday manzilni vizitkaga yozib bo'lmaydi. Mijozlar ishonchi, reklama va qidiruv tizimlari uchun saytni o'z domeningizga ulashingiz kerak. Bu ish ikki tomonda bajariladi: Tilda loyiha sozlamalarida domen nomi ko'rsatiladi, domen DNS zonasida esa trafikni Tilda serverlariga yo'naltiruvchi yozuvlar qo'shiladi.
Boshlashdan oldin nimalar tayyor bo'lishi kerak
Birinchi navbatda Tilda'da o'z domenini ulash imkoniyati beradigan tarif faol ekanini tekshiring, chunki bepul rejada faqat texnik manzil ishlaydi. Keyin domeningiz qayerda boshqarilishini aniqlang: DNS yozuvlarini qaysi panelda o'zgartirasiz, shuni bilish kerak. Agar domen sayt.uz orqali ro'yxatdan o'tgan va uning NS serverlari bizning serverlarimizga qaragan bo'lsa, yozuvlar kabinetdagi domenning DNS bo'limida tahrirlanadi. Agar NS boshqa xizmatga, masalan Cloudflare'ga o'tkazilgan bo'lsa, o'zgarishlarni o'sha yerda qilish lozim, aks holda qo'shgan yozuvingiz hech qanday ta'sir qilmaydi.
Yana bir muhim jihat bor: domenda allaqachon korporativ pochta ishlayotgan bo'lishi mumkin. Tilda faqat veb-saytni qabul qiladi, xatlarni emas. Shuning uchun MX, SPF va DKIM yozuvlariga tegmaslik kerak. Ko'p muammolar aynan shu yerdan chiqadi: kimdir "eski yozuvlarni tozalab, yangidan boshlayman" deb butun zonani o'chiradi va ertasiga pochta kelmay qoladi.
Tilda tomonida domenni ko'rsatish
Tilda'da kerakli loyihani oching va Sayt sozlamalari bo'limidan Domen bandiga o'ting. U yerga domenni protokolsiz yozing, masalan example.uz yoki www.example.uz. Qaysi variantni asosiy qilishni o'zingiz hal qilasiz: ko'pchilik qisqa ildiz domenni tanlaydi, www esa unga yo'naltiriladi. Sozlamani saqlagach, Tilda DNS'da qanday yozuvlar bo'lishi kerakligini ko'rsatadi. Shu ko'rsatmaga amal qiling, chunki xizmat IP manzillarini vaqti-vaqti bilan yangilashi mumkin va eng to'g'ri qiymat har doim Tilda yordam sahifasida yoziladi.
DNS zonasiga qo'shiladigan yozuvlar
Odatda ikki yozuv kifoya. Ildiz domen uchun A yozuv Tilda serverining IP manziliga qaraydi, www subdomeni uchun esa CNAME yozuv tilda.ws manziliga ko'rsatiladi. Ushbu maqola yozilayotgan paytda Tilda hujjatlarida ildiz uchun 185.165.123.36 manzili ko'rsatilgan, lekin yozuvni qo'shishdan oldin uni Tilda'ning rasmiy yordam sahifasidan qayta tekshiring.
| Turi | Nomi (host) | Qiymati | Izoh |
|---|---|---|---|
| A | @ | 185.165.123.36 | Ildiz domen, IP'ni Tilda yordamidan tekshiring |
| CNAME | www | tilda.ws | www subdomeni |
| MX | @ | o'zgarmaydi | Pochta yozuvlarini saqlang |
Qo'shishdan oldin eski yozuvlarni ko'rib chiqing. Agar ildiz uchun hosting serveriga qaragan boshqa A yozuv bo'lsa, uni o'chirish yoki tahrirlash kerak, chunki ikkita turli A yozuv bo'lganda brauzerlar goh eski saytni, goh Tilda'ni ochadi. Xuddi shunday, www uchun A yozuv bilan CNAME bir vaqtda bo'lishi mumkin emas. Agar zonada AAAA yozuv (IPv6) eski serverga qarab tursa, uni ham olib tashlang, aks holda IPv6 tarmoqdagi foydalanuvchilar eski sahifaga tushadi.
Amaliy misol: Toshkentdagi gul do'koni
Faraz qilaylik, Chilonzordagi kichik gul do'koni Tilda'da katalog-sayt yasadi va gulbozor.uz domenini oldi. Do'kon egasi avval domenga hostingdagi oddiy sahifani ulagan, pochtasi info@gulbozor.uz esa hosting serverida ishlaydi. To'g'ri yo'l shunday: zonadagi ildiz A yozuvni Tilda IP'siga o'zgartirish, www uchun CNAME qo'shish, MX va mail subdomeniga tegishli yozuvlarni esa joyida qoldirish. Natijada sayt Tilda'dan ochiladi, xatlar esa avvalgidek hosting serveriga kelaveradi. Agar egasi zonani tozalab, faqat Tilda yozuvlarini qoldirganida, buyurtma xatlari yo'qolib ketgan bo'lardi.
O'zgarishlar tarqalganini tekshirish
DNS o'zgarishlari darhol hamma joyga yetib bormaydi: eski yozuvning TTL qiymati tugaguncha provayderlar keshdagi ma'lumotni berishi mumkin. Ko'pincha bu bir necha daqiqadan bir necha soatgacha davom etadi, ba'zan bir sutkaga cho'ziladi. Tekshirish uchun buyruq qatoridan foydalanish eng ishonchli usul.
dig +short A example.uz
dig +short CNAME www.example.uz
nslookup example.uz 8.8.8.8
Birinchi buyruq Tilda IP manzilini, ikkinchisi tilda.ws qiymatini qaytarishi kerak. Windows'da dig bo'lmasa, nslookup ishlaydi. Natija to'g'ri chiqqach, Tilda sozlamalaridagi domen holatini yangilang. Xizmat yozuvlarni ko'rgach, SSL sertifikatni avtomatik chiqaradi va sayt https:// orqali ochiladi. Sertifikat chiqishi uchun ham biroz vaqt kerak bo'lishi mumkin, shuning uchun darhol "xavfsiz emas" ogohlantirishi ko'rinsa, sarosimaga tushmang.
Ko'p uchraydigan xatolar va ularning yechimi
Eng ko'p uchraydigan holat: domen ochiladi, lekin Tilda'ning "Saytga domen ulanmagan" sahifasi chiqadi. Bu DNS to'g'ri, ammo Tilda sozlamalarida domen nomi boshqacha yozilganini bildiradi, masalan u yerda www bilan, siz esa wwwsiz ochyapsiz. Ikkinchi holat: sayt hamon eski hosting sahifasini ko'rsatadi. Bu odatda eski A yozuv o'chirilmaganini yoki NS boshqa panelga qaraganini anglatadi. Uchinchi holat: Cloudflare orqali ishlaganda proksi (to'q sariq bulut) yoqilgan bo'lsa, Tilda sertifikat chiqara olmasligi mumkin, shuning uchun ulanish bosqichida faqat DNS rejimini qoldirish tavsiya etiladi.
- Bir nom uchun bir vaqtda A va CNAME yozuvlari bo'lmasin.
- Ildizda faqat bitta, Tilda'ga qaragan A yozuv qolsin.
- MX, SPF (TXT) va DKIM yozuvlari o'zgarishsiz qolsin.
- Tilda'dagi domen nomi siz ochayotgan manzil bilan bir xil bo'lsin.
Keyingi qadamlar: qidiruv tizimlari va subdomenlar
Domen ulanib, sayt HTTPS bilan ochilgach, Tilda sozlamalarida asosiy manzil sifatida qaysi variant tanlanganini yana bir bor tekshiring, toki www va wwwsiz versiyalar ikki alohida sayt bo'lib indekslanmasin. So'ng saytni Google Search Console va Yandex Webmaster xizmatlariga qo'shish foydali. Agar bir domen ostida bir nechta Tilda loyihasi kerak bo'lsa, masalan shop.example.uz uchun alohida do'kon, har bir subdomen uchun alohida CNAME yozuvini qo'shib, uni tegishli loyihaning sozlamalarida ko'rsatish kifoya. Shu tarzda asosiy domen, pochta va bir nechta Tilda sahifasi bir-biriga xalal bermasdan ishlaydi.