Kichik kompaniya yoki o'quv markazi uchun info@markaz.uz ko'rinishidagi manzil oddiy bepul pochtaga qaraganda ancha jiddiy taassurot qoldiradi. Yandex 360 shunday korporativ pochtani o'z domeningizda ishga tushirish imkonini beradi: xatlar Yandex serverlarida saqlanadi, siz esa ularni brauzerda, telefon ilovasida yoki istalgan pochta dasturida o'qiysiz. Buning uchun domenni Yandex'ga qo'shish, egalikni tasdiqlash va bir nechta DNS yozuvini to'g'ri sozlash kifoya. Tariflar va mintaqaviy shartlar vaqt o'tishi bilan o'zgarib turadi, shuning uchun ularni Yandex 360'ning rasmiy sahifasida tekshirib oling.
Ishni boshlashdan oldin
Avval domeningizning DNS zonasi qayerda boshqarilishini aniqlang. Domen sayt.uz orqali olingan va NS serverlari bizda bo'lsa, barcha yozuvlar kabinetdagi domenning DNS bo'limida qo'shiladi. Keyin domenda hozir qanday pochta ishlayotganini tekshiring. Agar xatlar hosting serveriga kelayotgan bo'lsa, MX yozuvini almashtirgan zahoti yangi xatlar Yandex'ga keta boshlaydi. Eski qutilardagi muhim yozishmalarni saqlab qolish uchun ko'chirishni oldindan rejalashtiring va xodimlarni o'tish sanasidan xabardor qiling.
Domenni Yandex 360'ga qo'shish va tasdiqlash
Yandex 360 boshqaruv paneliga tashkilot administratori sifatida kiring va domenlar bo'limida yangi domen qo'shing. Yandex egalikni tasdiqlashning bir necha usulini taklif qiladi: DNS'dagi TXT yozuv, saytga meta-teg joylash yoki saytning ildiz papkasiga HTML fayl qo'yish. Eng universal usul TXT yozuv, chunki u saytingiz qayerda turganidan qat'i nazar ishlaydi, hatto domenda hali sayt bo'lmasa ham. Panel sizga yandex-verification: so'zi bilan boshlanadigan noyob qiymat beradi.
| Turi | Nomi | Qiymati |
|---|---|---|
| TXT | @ | yandex-verification: 1a2b3c4d5e6f7a8b |
Qiymatni paneldan aynan qanday ko'rsatilgan bo'lsa, shunday nusxa oling, ikki nuqtadan keyingi bo'sh joyni ham saqlang. Domenda SPF yoki boshqa xizmatlarning TXT yozuvlari bo'lsa, ularni o'chirmang va yangi qiymatni ular bilan birlashtirmang: har biri alohida yozuv bo'lib turishi kerak. Yozuv qo'shilgach, Yandex panelida tekshirish tugmasini bosing. Agar darhol tasdiqlanmasa, bir necha soat kuting, chunki DNS o'zgarishlari tarqalishi uchun vaqt talab etiladi.
MX yozuvi: xatlarni Yandex'ga yo'naltirish
Tasdiqdan keyingi eng muhim qadam MX yozuvini sozlashdir. Yandex 360 uchun bitta MX yozuv kerak: qiymati mx.yandex.net, ustuvorligi 10. Domenda avvalgi pochta serveriga qaragan MX yozuvlar qolsa, ularni albatta o'chiring. Aks holda jo'natuvchi serverlar ustuvorlikka qarab xatlarni goh eski serverga, goh Yandex'ga yuboradi va ba'zi xatlar "yo'qolib" qolgandek tuyuladi.
; Yandex 360 uchun asosiy yozuvlar (misol)
@ MX 10 mx.yandex.net.
@ TXT "v=spf1 redirect=_spf.yandex.net"
mail._domainkey TXT "v=DKIM1; k=rsa; t=s; p=MIGfMA0GCSqG..."
_dmarc TXT "v=DMARC1; p=none; rua=mailto:admin@example.uz"
SPF va DKIM: xatlaringiz spamga tushmasin
SPF yozuvi qabul qiluvchi serverlarga qaysi serverlar sizning domeningiz nomidan xat yuborishga haqli ekanini aytadi. Agar barcha xatlar faqat Yandex orqali ketsa, v=spf1 redirect=_spf.yandex.net yozuvi yetarli. Ammo sayt hostingdan ham xat yuborsa, masalan buyurtma yoki ro'yxatdan o'tish xabarlarini, redirect o'rniga include ishlatib, ikkala manbani bitta yozuvga jamlash kerak, masalan v=spf1 include:_spf.yandex.net a mx ~all. Domenda ikkita alohida SPF yozuvi bo'lishi xato hisoblanadi va tekshiruvlarni buzadi.
DKIM har bir chiquvchi xatga raqamli imzo qo'yadi. Yandex 360 boshqaruv panelida domen sozlamalarida DKIM imzosi uchun yozuv ko'rsatiladi: nomi odatda mail._domainkey, qiymati esa v=DKIM1 bilan boshlanadigan uzun kalit bo'ladi. Uni nusxa olib TXT yozuv sifatida qo'shing. Ba'zi DNS panellari juda uzun qatorlarni qabul qilmaydi; bunday holda qiymat qo'shtirnoq ichida bir nechta bo'lakka bo'linadi, DNS ularni baribir bitta qator sifatida o'qiydi. DMARC yozuvini esa avval yumshoq p=none siyosati bilan qo'yib, hisobotlarni kuzatgan holda keyinchalik qattiqlashtirish mumkin.
Sozlamalarni tekshirish
Yozuvlar qo'shilgach, ular haqiqatan ko'rinayotganini buyruq qatoridan tekshiring:
dig +short MX example.uz
dig +short TXT example.uz
dig +short TXT mail._domainkey.example.uz
Birinchi buyruq 10 mx.yandex.net. javobini, ikkinchisi SPF va tasdiqlash yozuvlarini, uchinchisi DKIM kalitini qaytarishi kerak. So'ngra tashqi pochtadan, masalan shaxsiy Gmail'dan yangi qutiga xat yuboring va javob qaytaring. Qabul qilingan xatning sarlavhalarida SPF va DKIM natijasi "pass" bo'lsa, sozlash to'g'ri bajarilgan.
Amaliy misol: Namangandagi o'quv markazi
Namangandagi xorijiy tillar o'quv markazi ota-onalar va hamkorlar bilan yozishmalarni tartibga solmoqchi edi. Administrator domenni Yandex 360'ga qo'shdi, TXT yozuv bilan tasdiqladi, so'ng shanba kuni kechqurun MX yozuvini mx.yandex.net ga almashtirdi. Saytdagi ro'yxatdan o'tish formasi hostingdan xat yuborgani uchun SPF yozuviga include:_spf.yandex.net bilan birga hosting serveri ham kiritildi. Dushanba kuni har bir o'qituvchi o'z qutisini telefon ilovasida ochdi, forma xatlari esa spamga tushmasdan qabulxonaga kela boshladi.
Pochta dasturlarini ulash
Agar xodimlar Outlook, Thunderbird yoki telefonning o'rnatilgan pochta ilovasidan foydalanmoqchi bo'lsa, IMAP va SMTP sozlamalari kerak bo'ladi. Yandex odatda kiruvchi pochta uchun imap.yandex.ru serverini 993-port va SSL bilan, chiquvchi pochta uchun smtp.yandex.ru serverini 465-port bilan ko'rsatadi. Login sifatida to'liq manzil, masalan info@example.uz yoziladi. Ba'zi hollarda tashqi dasturlar uchun Yandex hisob sozlamalarida alohida ilova paroli yaratish talab qilinadi, buni Yandex 360 yordam bo'limida aniqlab olish mumkin.