Бэкдор, яъни яширин кириш эшиги, ҳужумчи сайтга биринчи марта киргач ўзи учун қолдирадиган код. Унинг вазифаси пароллар алмаштирилса ҳам, заифлик ёпилса ҳам қайтиб кириш имконини сақлаб қолиш. Шунинг учун кўп сайт эгалари "тозаладим, лекин бир ҳафтадан кейин яна ўша ҳолат" деб шикоят қилади. Қуйида WordPress сайтда бэкдор борлигини кўрсатадиган ўнта белги ва уларни текшириш буйруқлари келтирилган. Буйруқлар сайт илдиз папкасида SSH орқали бажарилади; ишни бошлашдан олдин файллар ва базанинг нусхасини олинг.
Файллардаги белгилар
1. uploads папкасида PHP файллар
wp-content/uploads расмлар ва ҳужжатлар учун мўлжалланган, у ерда PHP файл бўлиши учун деярли ҳеч қандай сабаб йўқ. Баъзи плагинлар кичик index.php қолдиради, лекин бошқа ҳар қандай PHP файл жиддий шубҳа уйғотади:
find wp-content/uploads -type f -name "*.php"
2. Шифрланган ёки чалкаштирилган код
Зарарли код кўпинча ўқиб бўлмайдиган қилиб яширилади: узун base64 сатрлари, eval, gzinflate, str_rot13 каби функциялар занжири. Бу функцияларнинг ўзи зарарли эмас ва қонуний плагинларда ҳам учрайди, шунинг учун натижани кўздан кечириб, айниқса улар бир қаторда бирга келган жойларга эътибор беринг:
grep -rlE "eval\(|base64_decode\(|gzinflate\(|str_rot13\(" --include=*.php .
3. Ўзгартирилган ёки ортиқча ядро файллари
WordPress ядроси файллари ҳар бир версияда бир хил бўлади, шунинг учун уларни расмий нусха билан солиштириш мумкин. wp core verify-checksums буйруғи ўзгарган файлларни ва "File should not exist" огоҳлантириши билан ядро папкаларида бўлмаслиги керак бўлган файлларни кўрсатади. Ҳужумчилар кўпинча файлларга ядро файлларига ўхшаш ном бериб, уларни wp-includes ёки wp-admin ичига жойлайди.
wp core verify-checksums
wp plugin verify-checksums --all
4. mu-plugins ва номаълум плагин папкалари
wp-content/mu-plugins папкасидаги файллар автоматик ишга тушади ва оддий плагинлар рўйхатида кўринмайди, шунинг учун бу жой ҳужумчиларга қулай. Агар сиз бу папкани яратмаган бўлсангиз, ундаги ҳар бир файл текширилиши керак. wp-content/plugins ичида панелда кўринмайдиган папкалар бўлса, улар ҳам шубҳали.
5. Яқинда ўзгарган файллар
Сиз ҳеч нарса янгиламаган кунларда ўзгарган PHP файллар диққатга сазовор. Ҳужумчи файл санасини сохталаштириши мумкинлигини ёдда тутинг, шунинг учун бу белги бошқалари билан бирга баҳоланади:
find . -type f -name "*.php" -mtime -7 -ls
find . -type f -name ".*.php"
6. .htaccess ва .user.ini'даги яширин созламалар
auto_prepend_file созламаси ҳар бир PHP сўровдан олдин кўрсатилган файлни ишга туширади ва бэкдор учун жуда қулай. Шунингдек .htaccess'да фақат қидирув тизимлари ёки мобил қурилмалар учун бошқа сайтга йўналтирадиган қоидалар пайдо бўлиши ҳам бузилиш белгиси:
grep -rn "auto_prepend_file" . --include=.htaccess --include=.user.ini --include=php.ini
find . -name ".htaccess" -newer wp-config.php
База ва хатти-ҳаракатдаги белгилар
7. Сиз яратмаган администраторлар
Номаълум администратор бэкдорнинг энг аниқ изларидан бири. wp user list --role=administrator билан рўйхатни кўринг ва уни базадаги wp_usermeta жадвали билан солиштиринг, чунки зарарли код фойдаланувчини панел рўйхатидан яшириши мумкин.
8. Ғалати режалаштирилган вазифалар
WordPress'нинг ички cron тизимига қўшилган вазифа вақти-вақти билан зарарли файлни қайта юклаб олиши ёки тиклаши мумкин. Таниш бўлмаган ва ҳеч қайси ўрнатилган плагинга тегишли бўлмаган hook номларига эътибор беринг:
wp cron event list --fields=hook,next_run_relative,recurrence
9. Базадаги бегона скриптлар
Бэкдор ҳар доим файл кўринишида бўлмайди: код мақола матнига ёки созламалар жадвалига ёзиб қўйилиши мумкин. Топилган натижаларнинг ҳаммаси ҳам зарарли эмас, масалан аналитика коди қонуний бўлиши мумкин, лекин номаълум доменларга мурожаат қилувчи скриптлар текширилиши керак:
wp db query "SELECT ID, post_title FROM wp_posts WHERE post_content LIKE '%<script%'"
wp db query "SELECT option_name FROM wp_options WHERE option_value LIKE '%eval(%'"
10. Фақат бегоналар кўрадиган контент ва спам хатлар
Баъзи зарарли кодлар сайт эгасига нормал саҳифани, қидирув роботига эса спам ҳаволаларни кўрсатади. Google'да сайтингиз номи билан қидирганда казино ёки дори рекламаси чиқса, ёки хостинг провайдери сайтингиздан оммавий хат юборилаётгани ҳақида огоҳлантирса, бу ҳам бэкдор ишлаётганини билдиради. Робот сифатида текшириб кўриш мумкин:
curl -s -A "Googlebot" https://misol.uz | grep -iE "casino|viagra|loan"
Мисол: Намангандаги қурилиш компанияси
Намангандаги қурилиш компаниясининг misol.uz сайтида Google натижаларида номаълум казино саҳифалари чиқа бошлаган, сайт эгаси эса браузерда ҳеч қандай ўзгариш кўрмаган. Текширувда uploads папкасида расм номига ўхшатилган PHP файл, .user.ini файлида эса auto_prepend_file қатори топилди. Фақат биринчи файлни ўчириш етарли бўлмасди: cron'да ҳар кеча уни қайта юклаб оладиган вазифа ҳам бор эди. Учала из олиб ташлангач, ядро қайта ўрнатилди, пароллар алмаштирилди ва сайт қидирув тизимида қайта текширувга юборилди.
Бэкдор топилгандан кейин
Битта файлни ўчириш билан чекланманг. WordPress ядросини wp core download --force --skip-content билан қайта юкланг, плагин ва мавзуларни расмий манбадан тоза нусха билан алмаштиринг, барча пароллар ва wp config shuffle-salts билан махфий калитларни янгиланг. Энг муҳими, ҳужумчи қандай кирганини аниқланг, акс ҳолда янги бэкдор тез орада пайдо бўлади. sayt.uz хостингида ISPmanager панелидаги захира нусхалар сайт бузилишидан олдинги ҳолатни топишга ёрдам беради; мустақил таҳлил қийин бўлса, sayt.uz кабинетидан техник ёрдамга мурожаат қилинг.