🏛️
Domen

gov.uz domen: davlat taşkilotlari uçun tartib va tayyorgarlik

12.11.2026
← Barça maqolalar

Fuqaro biror davlat xizmati haqida ma'lumot qidirganda, birinçi navbatda saytning rasmiy ekaniga işonç hosil qilişni xohlaydi. Internetda vazirlik, hokimlik yoki inspeksiya nomiga öxşaş sahifalar köp uçraydi va ularning ayrimlari tölov yoki şaxsiy ma'lumot töplaş uçun oçiladi. gov.uz zonasi aynan şu muammoni hal qiliş uçun mavjud: bu ikkinçi darajali zona davlat organlari uçun ajratilgan va undagi manzillarni har kim röyxatdan ötkaza olmaydi. Şu sababli manzil oxiridagi gov.uz qöşimçasi foydalanuvçi uçun rasmiylik belgisi bölib xizmat qiladi.

Kim gov.uz domenidan foydalanişi mumkin

Umumiy tamoyil şundan iboratki, bu zonadagi domenlar davlat hokimiyati va boşqaruvi organlari uçun möljallangan: vazirliklar, qömitalar, agentliklar, viloyat va tuman hokimliklari va şunga öxşaş tuzilmalar. Davlat organi tasarrufidagi muassasalar, davlat iştirokidagi korxonalar yoki loyihalar uçun qoidalar boşqaça bölişi mumkin. Aniq mezonlar va ruxsat etilgan taşkilotlar röyxati .uz zonasini boşqaruvçi taşkilotning amaldagi qoidalari bilan belgilanadi va vaqti-vaqti bilan yangilanadi. Şuning uçun ariza tayyorlaşdan oldin zona ma'murining rasmiy saytida e'lon qilingan joriy tartibni öqib çiqiş şart.

Agar taşkilotingiz gov.uz talablariga mos kelmasa, bu sayt oçib bölmaydi degani emas. Oddiy .uz domeni ham töliq işonçli sayt uçun asos böla oladi, faqat bu holda rasmiylikni saytning özida aniq körsatiş kerak böladi: taşkilot rekvizitlari, rasmiy manzil va boşqa rasmiy manbalardan havola.

Arizaga tayyorgarlik: nimalarni oldindan hal qiliş kerak

Hujjatlar röyxati qoidalarga boğliq, ammo deyarli har qanday holatda quyidagi masalalarni oldindan hal qilib qöyiş jarayonni tezlaştiradi:

Nom tanlaşda ehtiyot böling. Taşkilotlar qayta taşkil etilganda yoki nomi özgarganda domenni almaştiriş uzoq jarayon böladi va eski manzil hujjatlar, blankalar va boşqa saytlarda qolib ketadi. Şu sababli tez özgaradigan uzun rasmiy nom örniga barqaror va qisqa nom tanlaş ma'qul.

Misol: tuman hokimligining yangi sayti

Viloyatdagi tuman hokimligi uzoq vaqt davomida bir xodim şaxsiy ravişda oçgan oddiy domendagi saytdan foydalanib kelgan. Xodim boşqa işga ötgaç, domenni uzaytiriş unutildi va sayt bir kunda oçilmay qoldi. Fuqarolar murojaat sahifasini topa olmadi, eski manzil esa hokimlikning ijtimoiy tarmoqdagi sahifalarida va bosma e'lonlarda qolaverdi. Şundan keyin hokimlik belgilangan tartibda gov.uz zonasida domen rasmiylaştirdi, mas'ul şaxs sifatida lavozim böyiça ikki xodimni körsatdi va eski domen bilan boğliq vaziyatni ham hal qildi: uni qayta tiklaş imkoni bölgan holatda yangi manzilga yönaltiriş rejalaştirildi. Bu misoldagi asosiy saboq şuki, davlat taşkilotining domeni heç qaçon alohida şaxsga boğlanib qolmasligi kerak.

Saytni joylaştiriş: hosting va ma'lumotlar

Davlat organlari sayti orqali fuqarolardan murojaatlar, ariza şakllari va boşqa şaxsiy ma'lumotlar qabul qilinadi. Özbekiston qonunçiligi fuqarolarning şaxsiy ma'lumotlarini qayta işlaş va saqlaşga, jumladan ularni mamlakat hududidagi serverlarda saqlaşga oid talablarni belgilaydi. Aniq majburiyatlar taşkilot turi va ma'lumotlar xususiyatiga boğliq, şuning uçun bu masalani taşkilotning yuristi yoki axborot xavfsizligi böyiça mas'ul bilan kelişib oling. Özbekistondagi serverda joylaşgan hosting bu talablarni bajarişni osonlaştiradi, Tas-IX tarmoği orqali ulaniş esa mahalliy foydalanuvçilar uçun sahifalar tez oçilişiga yordam beradi.

Texnik minimum: SSL, DNS va tekşiruv

Rasmiy sayt albatta HTTPS orqali işlaşi kerak. Fuqaro brauzerda xavfsizlik ogohlantirişini körsa, rasmiy domen ham işonçni saqlab qololmaydi. Sertifikat avtomatik yangilanadigan bölişi yoki uning muddati alohida kuzatilişi lozim. Domen va sayt işga tuşgaç, asosiy sozlamalarni oddiy buyruqlar bilan tekşirib köriş mumkin:

# Domen qaysi nom serverlarida
dig +short NS tuman.misol.gov.uz

# Sayt manzili
dig +short A tuman.misol.gov.uz

# SSL sertifikat kimga va qachongacha berilgan
echo | openssl s_client -connect tuman.misol.gov.uz:443 -servername tuman.misol.gov.uz 2>/dev/null \
  | openssl x509 -noout -subject -dates

Xizmat poçtasi uçun SPF, DKIM va DMARC yozuvlarini sozlaş ham muhim. Davlat taşkiloti nomidan soxta xat yuboriş firibgarlar uçun jozibali, töğri sozlangan DMARC esa bunday xatlarni qabul qiluvçi serverlar rad etişiga yordam beradi.

Mas'ul şaxs almaşganda

Davlat taşkilotlarida xodimlar almaşişi odatiy hol, domen esa yillar davomida işlaşi kerak. Şuning uçun quyidagi tartibni içki hujjat sifatida qayd etib qöyiş foydali:

  1. Domen, hosting va poçta böyiça barça kiriş ma'lumotlari şaxsiy emas, xizmat akkauntlarida saqlanadi.
  2. Aloqa poçtasi sifatida şaxsiy manzil emas, lavozim böyiça xizmat manzili körsatiladi.
  3. Xodim işdan ketganda parollar almaştiriladi va zona ma'muridagi aloqa ma'lumotlari yangilanadi.
  4. Domen va SSL muddatlari yillik reja jadvaliga kiritiladi.

Bu oddiy qoidalar köp muammolarning oldini oladi. Hosting, SSL yoki DNS böyiça texnik savollar tuğilsa, sayt.uz texnik yordami orqali maslahat oliş mumkin, gov.uz domenini rasmiylaştiriş tartibi böyiça esa har doim zona ma'murining amaldagi qoidalariga tayaning.

Öxşaş maqolalar

🔑 Transfer (EPP/Auth) kodi: nima u, qayerdan olinadi va qanday saqlanadi ⏳ Domen transferidagi 60 kunlik çeklov: qaçon qöllanadi va qanday rejalaştiriladi 🪪 .uz domen uçun kontakt va pasport tekşiruvi: nima uçun kerak 📮 SPF 10 ta lookup limiti: permerror va uning yeçimi
🌐 Til
🇺🇿 O⁠'zbek 🇺🇿 Özbek (yangi) ✓ 🇺🇿 Ўзбек 🇷🇺 Русский 🇬🇧 English