Хостинг ёки почта серверини алмаштирганда энг нозик қисм одатда сайт эмас, почта бўлади. Сайт файлларини қайта юклаш мумкин, лекин ходимлар йиллар давомида йиғган хатлар, шартномалар ва мижозлар билан ёзишмалар йўқолса, буни тиклаб бўлмайди. Шу сабабли почтани кўчириш учун ишончли восита керак ва бу соҳада энг кўп қўлланиладигани imapsync ҳисобланади. У иккита IMAP серверга бир вақтда уланади ва хатларни папкалари, ўқилган ёки ўқилмаган белгилари билан бирга бир қутидан иккинчисига нусхалайди.
imapsync қандай ишлайди
imapsync серверларнинг ички файл тузилмасига кирмайди, у оддий почта дастури каби IMAP протоколи орқали ишлайди. Шунинг учун эски ва янги сервер қайси дастурда ишлаши муҳим эмас: Dovecot, Exchange, Gmail ёки бошқа хизмат бўлсин, иккаласида IMAP ёқилган бўлса бас. Восита эски қутидаги ҳар бир хатни ўқийди, янги қутида худди шу хат борми ёки йўқми текширади ва фақат йўқларини кўчиради. Айнан шу хусусият туфайли imapsync'ни бир неча марта ишга тушириш хавфсиз: такрорий ишга туширишда хатлар икки марта кўчирилмайди.
Кўчириш учун ҳар бир қути учун тўртта маълумот керак: эски сервер манзили, янги сервер манзили ҳамда иккала сервердаги логин ва парол. Эски қутининг паролини билмасангиз, эски панелда уни қайта ўрнатишингиз керак бўлади.
Мисол: Намангандаги қурилиш компанияси
Намангандаги қурилиш компаниясида ўн иккита почта қутиси бор: раҳбарият, бухгалтерия, таъминот бўлими ва прораблар. Компания эски хостингдан янги серверга ўтмоқда ва бухгалтерия қутисининг ўзида бир неча гигабайт хат бор. Ишни компания иш фаолиятини тўхтатмасдан бажариш керак: ходимлар душанба куни эрталаб почтасини очганда ҳамма хат жойида бўлиши лозим. Қуйидаги тартиб айнан шундай вазият учун мўлжалланган.
Ўрнатиш
imapsync Perl'да ёзилган ва Linux, macOS ҳамда Windows'да ишлайди. Кўпчилик учун энг осон йўл муаллифнинг расмий Docker образидан фойдаланишдир, чунки унда барча боғлиқ модуллар тайёр ҳолда келади:
docker run --rm gilleslamiral/imapsync imapsync --version
Docker бўлмаса, imapsync'ни ўз Linux дистрибутивингизнинг пакет менежеридан ёки лойиҳанинг расмий сайтидаги кўрсатмалар бўйича ўрнатинг. Ўрнатиш усули версияга қараб ўзгариши мумкин, шунинг учун расмий ҳужжатларни текшириб олган маъқул. Ишни ўзингизнинг компьютерингизда эмас, яхши интернетга эга серверда бажариш тезроқ бўлади, чунки маълумот икки марта, яъни юклаб олиш ва қайта юклаш йўналишида ўтади.
Аввал уланишни текширинг
Катта кўчиришни бошлашдан олдин логинлар тўғрилигини текшириб олинг. --justlogin байроғи фақат иккала серверга уланиб, кириш муваффақиятли бўлганини айтади:
imapsync --host1 eski.example.uz --user1 buxgalter@misol.uz --password1 'ESKI_PAROL' \
--host2 mail.example.uz --user2 buxgalter@misol.uz --password2 'YANGI_PAROL' \
--ssl1 --ssl2 --justlogin
Кейин --dry билан синов режимида ишга туширинг. Бу режимда imapsync ҳеч нарса ёзмайди, фақат қайси папкалар яратилиши ва нечта хат кўчирилишини кўрсатади. Папка номлари серверларда фарқ қилса, масалан эски серверда Sent Messages, янгисида Sent бўлса, --automap байроғи стандарт папкаларни автоматик мослайди.
Ҳақиқий кўчириш
Синов натижаси мантиқий бўлса, худди шу буйруқни --dryсиз ишга туширинг:
imapsync --host1 eski.example.uz --user1 buxgalter@misol.uz --password1 'ESKI_PAROL' \
--host2 mail.example.uz --user2 buxgalter@misol.uz --password2 'YANGI_PAROL' \
--ssl1 --ssl2 --automap
Жараён охирида imapsync қисқа ҳисобот чиқаради: нечта хат кўчирилди, нечтаси ўтказиб юборилди ва хатолар бўлдими. Ҳар бир ишга тушириш учун батафсил лог файли ҳам ёзилади, муаммо бўлса айнан шу файлга қараш керак. Ҳисобот охиридаги хатолар сони нолга тенг бўлиши мақсад ҳисобланади.
Бир нечта қутини бир йўла кўчириш
Ўн иккита қутини қўлда бирма-бир кўчириш ноқулай. Бунинг ўрнига қутилар рўйхатини файл кўринишида тайёрлаб, оддий скрипт билан айланиб чиқиш мумкин. qutilar.csv файлида ҳар қаторда эски логин, эски парол, янги логин ва янги парол нуқтали вергул билан ажратилган бўлади:
while IFS=';' read -r u1 p1 u2 p2; do
imapsync --host1 eski.example.uz --user1 "$u1" --password1 "$p1" \
--host2 mail.example.uz --user2 "$u2" --password2 "$p2" \
--ssl1 --ssl2 --automap || echo "XATO: $u1" >> xatolar.txt
done < qutilar.csv
Скрипт тугагач xatolar.txt файлини текширинг: унда фақат муаммо чиққан қутилар қолади ва уларни алоҳида кўриб чиқиш мумкин. Иш тугаши билан пароллар сақланган CSV файлни албатта ўчириб ташланг. Паролни буйруқ қаторида эмас, алоҳида файлда бериш учун imapsync'да --passfile1 ва --passfile2 параметрлари ҳам бор, бу эса парол сервердаги жараёнлар рўйхатида кўриниб қолишининг олдини олади.
Узилишсиз ўтиш тартиби
Почтани "жонли" кўчиришнинг тўғри кетма-кетлиги қуйидагича. Аввал DNS'ни ўзгартирмасдан биринчи тўлиқ синхронлашни бажаринг, бу энг узоқ давом этадиган босқич. Кейин доменнинг MX ёзувини янги серверга алмаштиринг. DNS янгилангунча баъзи хатлар ҳали эски серверга тушиши мумкин, шунинг учун бир-икки кундан кейин imapsync'ни яна бир бор ишга туширинг: бу сафар у фақат янги келган хатларни ўтказади ва бир неча дақиқада тугайди. Қурилиш компанияси мисолида биринчи кўчиришни жума куни кечқурун, MX алмаштиришни шанба куни ва якуний синхронлашни душанба эрталаб бажариш қулай.
sayt.uz'да почта домени ва қутиларини хостинг панелида яратасиз, MX ва бошқа DNS ёзувлари эса кабинетдаги домен саҳифасида бошқарилади.
Кенг тарқалган муаммолар
- Аутентификация хатоси. Логин тўлиқ манзил кўринишида бўлиши керакми ёки фақат фойдаланувчи номими, буни серверга қараб текширинг. Gmail ва шунга ўхшаш хизматлар оддий парол ўрнига илова пароли талаб қилиши мумкин.
- Жуда катта хатлар. Янги серверда битта хат ҳажмига чеклов бўлса, катта иловали хатлар ўтмай қолади. Бундай хатлар логда алоҳида кўрсатилади.
- Қути ҳажми. Янги сервердаги квота эски қутидаги маълумотдан кичик бўлса, кўчириш ярим йўлда тўхтайди. Бошлашдан олдин квотани текширинг.
- Папкалар икки марта пайдо бўлиши.
--automapсиз ишга туширилганда "Sent" ва "Sent Messages" каби папкалар ёнма-ён пайдо бўлиши мумкин.
Ҳеч қачон --delete1 параметрини биринчи кўчиришда ишлатманг: у кўчирилган хатларни эски сервердан ўчиради. Эски қутини янги серверда ҳамма нарса жойида эканига ишонч ҳосил қилмагунча ўзгаришсиз сақланг.