Янги домен олиб, сайт очган деярли ҳар бир эгаси бир хил савол беради: сайт нега Google'да йўқ? Кеча ишга тушган сайт бугун қидирувда чиқмаслиги табиий ҳол, чунки Google аввал саҳифани топиши, кейин уни кўриб чиқиши ва индексга қўшиши керак. Лекин сайт индексга киргандан кейин ҳам бир неча ой давомида рақобатли сўровларда пастда туриши мумкин. SEO ҳамжамиятида буни кўпинча "sandbox", яъни янги сайтлар учун синов даври деб аташади. Келинг, бу жараённи босқичма-босқич кўриб чиқамиз.
Топиш, кўриб чиқиш ва индекслаш: саҳифа қандай қидирувга киради
Google янги саҳифани асосан уч йўл билан топади: бошқа сайтлардаги ҳаволалар орқали, sitemap файли орқали ва сайт эгаси Search Console'да юборган сўров орқали. Топилган саҳифани Googlebot юклаб олади, контентини таҳлил қилади ва индексга қўшиш-қўшмасликни ҳал қилади. Янги доменга ҳали ҳеч ким ҳавола бермаганлиги сабабли, биринчи босқич энг секин кечади: Google сайтнинг мавжудлигини билмаслиги мумкин.
Индексга кириш вақти ҳар хил бўлади. Баъзи сайтларнинг бош саҳифаси бир неча кунда кўринади, бошқалари эса бир неча ҳафта кутади. Google аниқ муддат ваъда қилмайди, шунинг учун интернетдаги "48 соатда индексга киритамиз" каби ваъдаларга ишонманг. Муҳими, саҳифани топиш ва кўриб чиқишга тўсқинлик қиладиган техник хатолар бўлмаслиги керак.
"Сандбох" ҳақиқатда борми
Сандбох атамаси SEO мутахассислари орасида кенг тарқалган, аммо Google расмий равишда янги сайтларни атайлаб ушлаб турадиган махсус фильтр борлигини тасдиқламаган. Шунга қарамай, амалда янги доменлар одатда бир мунча вақт рақобатли сўровларда юқорига чиқмайди. Бунинг мантиқий сабаблари бор: янги сайтда ҳали ҳаволалар кам, фойдаланувчилар хатти-ҳаракати ҳақида маълумот йўқ, контент ҳажми кичик. Қидирув тизими сайтга ишонч ҳосил қилиши учун вақт ва сигналлар керак.
Амалий хулоса шуки, "sandbox" деган тушунчани сеҳрли тўсиқ деб эмас, балки ишонч йиғиш даври деб қабул қилиш тўғрироқ. Сайт бренд номи ва жуда аниқ сўровлар бўйича тез чиқа бошлайди, "Тошкентда сайт яратиш" каби рақобатли умумий сўровларда эса ойлар керак бўлади. Бу даврни қисқартиришнинг ягона йўли фойдали контент ва табиий ҳаволалардир.
Биринчи кундан текшириладиган техник нарсалар
Кўпинча сайт "sandbox"да эмас, оддий техник хато сабабли кўринмайди. Энг кенг тарқалгани дастурчи ишлаб чиқиш пайтида қўйган noindex белгиси ёки сайтни бутунлай ёпиб қўйган robots.txt қоидасидир. WordPress'да "Қидирув тизимларини сайтни индекслашдан қайтариш" белгиси ёқилиб қолса ҳам шундай бўлади. Буни буйруқ қаторидан тез текшириш мумкин:
curl -I https://misol.uz/
curl -s https://misol.uz/robots.txt
curl -s https://misol.uz/ | grep -i "noindex"
curl -sI https://misol.uz/ | grep -i "x-robots-tag"
Биринчи буйруқ саҳифа 200 жавоб беришини, иккинчиси robots.txt мазмунини кўрсатади. Агар унда Disallow: / қатори бўлса, бутун сайт ёпиқ. Охирги икки буйруқ ҳеч нарса қайтармаслиги керак, акс ҳолда саҳифа индексга кирмаслик ҳақида кўрсатма беряпти. Тўғри созланган robots.txt тахминан шундай кўринади:
User-agent: *
Disallow: /wp-admin/
Allow: /wp-admin/admin-ajax.php
Sitemap: https://misol.uz/sitemap.xml
Шунингдек, сайтнинг фақат битта асосий манзили бўлиши керак: http ва www вариантлари https://misol.uz га 301 билан йўналтирилган бўлсин. SSL сертификати ишлаши ҳам муҳим, sayt.uz хостингида Let's Encrypt сертификати бепул ва автоматик янгиланади.
Search Console ва Yandex Webmaster'ни улаш
Янги сайт учун Search Console'ни биринчи кунданоқ улаш керак. Доменни тасдиқлагач, "Sitemap" бўлимида sitemap.xml манзилини юборинг ва "URL текшируви" воситасида бош саҳифани текшириб, индекслашни сўранг. Бу восита саҳифа Google учун очиқми, қандай хатолар борлигини ҳам кўрсатади. Ўзбекистонда фойдаланувчиларнинг бир қисми Yandex'дан ҳам фойдаланади, шунинг учун Yandex Webmaster'га ҳам сайтни қўшиш фойдали.
Индекслашни сўраш чексиз ишламайди ва ҳар бир саҳифани қайта-қайта юбориш жараённи тезлаштирмайди. Асосий саҳифаларни бир марта юборинг, қолганини эса sitemap ва ички ҳаволалар ишига қолдиринг. Search Console'даги "Саҳифалар" ҳисоботи қайси саҳифалар индексда эканини ва қайсилари нима сабабдан четда қолганини кўрсатади.
Амалий мисол: Намангандаги мебель устахонаси
Намангандаги кичик мебель устахонаси mebeluz-misol.uz каби янги домен олиб, ўн саҳифали сайт очди дейлик. Бир ҳафта ўтиб эгаси сайтни Google'да топа олмади. Текширувда маълум бўлдики, сайт тест сервердан кўчирилганда robots.txt даги Disallow: / қатори қолиб кетган. Қатор олиб ташланди, Search Console уланиб, sitemap юборилди ва бош саҳифа учун индекслаш сўралди.
Бир неча кундан кейин бош саҳифа ва хизмат саҳифалари индексга кирди, устахона номи билан қидирилганда сайт чиқа бошлади. "Наманган мебель буюртма" каби сўровларда эса сайт дастлаб анча пастда эди. Эгаси ҳар бир маҳсулот тури учун алоҳида саҳифа ёзди, иш намуналарининг суратларини тавсиф билан жойлади, хариталар хизматидаги бизнес профилига сайт манзилини қўшди. Бир неча ой давомида маҳаллий сўровлар бўйича позициялар аста-секин яхшиланди.
Ишонч йиғиш даврини қандай қисқартириш мумкин
Янги домен учун энг яхши стратегия тез натижа излаш эмас, балки барқарор сигналлар йиғишдир. Сайтнинг ҳар бир саҳифаси аниқ бир саволга жавоб берсин, сарлавҳалар ва тавсифлар уникал бўлсин. Ички ҳаволалар орқали муҳим саҳифалар бир-бири билан боғлансин, шунда Googlebot уларни осон топади. Табиий ҳаволалар учун ҳамкорлар, маҳаллий каталоглар, янгиликлар сайтлари ва ижтимоий тармоқлардаги расмий саҳифалар орқали сайт манзилини тарқатинг.
- Пуллик ҳавола пакетлари ва автоматик каталог рўйхатларидан қочинг: улар янги доменга кўпроқ зарар келтиради.
- Саҳифаларни оммавий равишда бошқа сайтлардан кўчирманг, такрорий контент ишончни пасайтиради.
- Сайтнинг тезлиги ва мобил кўринишини текширинг, сервер Ўзбекистонда бўлса маҳаллий фойдаланувчилар учун саҳифа тезроқ очилади.
- Контентни мунтазам янгилаб туринг, бир марталик сайт узоқ вақт пастда қолади.
Қисқаси, янги домен бир неча кундан бир неча ҳафтагача индексга киради, рақобатли сўровларда эса сезиларли натижа учун одатда бир неча ой керак бўлади. Бу вақтни техник хатоларни тузатиш ва фойдали контент ёзишга сарфланг.