Cloudflare панелида ҳар бир DNS ёзуви ёнида кичик булут белгиси туради. Рангли (кўпчилик уни сариқ булут деб атайди) булут «Proxied» режимини, кулранг булут эса «DNS only» режимини билдиради. Бу битта белги жуда катта фарқ яратади: биринчи ҳолатда ташриф буюрувчилар Cloudflare серверларига уланади ва у сўровларни сизнинг серверингизга ўзи етказади, иккинчи ҳолатда эса Cloudflare оддий DNS сифатида фақат IP манзилни айтади холос. Кўп муаммолар айнан шу белги нотўғри ёзувда ёқилгани ёки ўчирилгани сабабли пайдо бўлади. Келинг, қачон прокси фойда беришини ва қачон зарар келтиришини аниқ мисоллар билан кўриб чиқайлик.
Прокси ёқилганда нима содир бўлади
Проксиланган ёзув учун DNS сўровига серверингизнинг IP манзили эмас, Cloudflare манзиллари қайтарилади. Браузер Cloudflare билан HTTPS уланиш ўрнатади, Cloudflare эса керак бўлса кешдан жавоб беради ёки сўровни серверингизга узатади. Шунинг учун прокси фақат веб-трафик, яъни HTTP ва HTTPS учун ишлайди. Почта, FTP, SSH ёки маълумотлар базаси уланишлари бу йўлдан ўта олмайди. Ёзув проксиланганини текшириш осон: жавобда Cloudflare IP манзиллари ва сарлавҳаларда server: cloudflare ҳамда cf-ray кўринади.
dig misol-dokon.uz A +short
curl -sI https://misol-dokon.uz | grep -iE "server|cf-ray"Проксини ёқиш мантиқли бўлган ҳолатлар
Асосий сайт ва www ёзуви прокси учун энг табиий номзодлардир. Агар сайтингиз тез-тез бот ҳужумларига учраса, кўп расм ва статик файлларга эга бўлса ёки аудитория турли мамлакатларда бўлса, прокси сезиларли фойда беради. У статик файлларни кешлайди, кўп сонли сўровлар ҳужумини серверингизгача етказмай тўхтатади ва хавфсизлик қоидаларини қўллаш имконини беради. Бундан ташқари, сервер IP манзили проксиланган номлар орқали кўринмайди, бу эса тўғридан-тўғри ҳужумни қийинлаштиради.
Прокси акция кунлари ҳам фойдали бўлиши мумкин. Масалан, онлайн дўкон чегирма эълон қилганда ташрифлар бир неча баравар ошади ва кешланган расмлар ҳамда скриптлар сервер юкини сезиларли камайтиради. Аммо динамик саҳифалар, сават ва шахсий кабинет одатда кешланмайди, шунинг учун прокси сервер қувватини тўлиқ алмаштира олмайди.
Проксини албатта ўчириш керак бўлган ёзувлар
Почта билан боғлиқ ҳар қандай ёзув кулранг бўлиши шарт. MX ёзуви кўрсатган mail номи проксиланган бўлса, унга Cloudflare IP манзиллари қайтади ва бошқа серверлар хатни топшира олмайди. Худди шундай, FTP, SSH, масофавий маълумотлар базаси уланиши ва бошқа HTTP бўлмаган хизматлар учун ҳам прокси ишламайди.
Иккинчи муҳим чеклов — портлар. Cloudflare проксиси фақат чекланган портлар рўйхатини ўтказади: HTTP учун 80, 8080, 8880, 2052, 2082, 2086, 2095, HTTPS учун 443, 2053, 2083, 2087, 2096, 8443. Масалан, ISPmanager бошқарув панели стандарт бўйича 1500-портда ишлайди, шунинг учун панелга кириш учун ишлатиладиган ном проксиланган бўлса, панел очилмайди. Бундай хизмат номларини алоҳида субдомен қилиб, «DNS only» режимида қолдиринг.
; Cloudflare zonasidagi tavsiya etilgan holat (misol)
misol-dokon.uz A 203.0.113.25 ; Proxied
www CNAME misol-dokon.uz ; Proxied
mail A 203.0.113.25 ; DNS only
panel A 203.0.113.25 ; DNS only
@ MX 10 mail.misol-dokon.uz.Бошқа платформаларни улашда эҳтиёт бўлинг
Кўп булут платформалари ва SaaS хизматлари доменни тасдиқлаш ёки ўз SSL сертификатини чиқариш учун ёзувни тўғридан-тўғри кўриши керак. Агар уларнинг CNAME ёзувини проксиласангиз, платформа ўз манзилини эмас, Cloudflare манзилини кўради ва доменни «нотўғри созланган» деб кўрсатади ёки сертификат чиқаролмайди. Бундай хизматлар одатда ўз ҳужжатларида «DNS only» режимини тавсия қилади. Шундай кўрсатма бўлса, унга амал қилган маъқул, чунки икки томонлама прокси ва кеш кўпинча тушунарсиз хатоларга олиб келади.
Прокси туфайли пайдо бўладиган типик хатолар
Прокси ёқилгач, баъзи хатоларни сервер эмас, Cloudflare кўрсатади ва уларни тўғри талқин қилиш муҳим. 521 хатоси Cloudflare серверингизга улана олмаганини, 522 уланиш вақти тугаганини, 525 ва 526 эса SSL билан боғлиқ муаммоларни билдиради. 524 хатоси сервер жавобни жуда узоқ тайёрлаганда чиқади: Cloudflare жавобни чекланган вақтгача кутади, узоқ бажариладиган ҳисобот ёки импорт скриптлари эса бу чегарадан ошиб кетади. Яна бир чеклов — битта сўровда юкланадиган файл ҳажми тарифга қараб чегараланган, катта видео ёки архив юклаш ишламай қолиши мумкин. Аниқ қийматларни Cloudflare ҳужжатларидан текширинг.
Мисол: онлайн дўкон ва 1Ц алмашинуви
Тошкентдаги маиший техника дўкони сайтни Cloudflare проксиси орқали ишлатарди ва сайт тез очиларди. Бироқ ҳар кеча 1Ц билан товар қолдиқларини алмашиш 524 хатоси билан узилиб қола бошлади, чунки катта каталогни қайта ишлаш бир неча дақиқа давом этарди. Бундан ташқари, менежерлар сервердаги бошқарув панелига кира олмаётган эди. Ечим оддий бўлди: алмашинув учун sync.misol-dokon.uz, панел учун эса panel.misol-dokon.uz субдоменлари яратилиб, иккаласи ҳам «DNS only» режимига ўтказилди. Асосий сайт прокси остида қолди ва ҳимояни йўқотмади, хизмат уланишлари эса тўғридан-тўғри серверга кета бошлади.
Tas-IX ва маҳаллий тезлик
Агар сайтингиз Ўзбекистондаги серверда жойлашган ва аудиториянгиз асосан маҳаллий бўлса, проксининг тезликка таъсирини албатта ўлчаб кўринг. Проксисиз ҳолатда фойдаланувчи серверга Tas-IX орқали қисқа йўл билан уланади. Прокси ёқилганда эса сўров аввал Cloudflare нуқтасига боради ва қайси нуқта танланиши провайдерга боғлиқ. Натижада ҳимоя кучаяди, лекин жавоб вақти баъзи фойдаланувчилар учун ошиши мумкин. Қарор қабул қилишдан олдин турли провайдерлардан саҳифа юкланиш вақтини солиштириб кўринг.
Муаммони тезда аниқлаш усули
Сайт прокси остида ғалати ишлай бошласа, энг тез ташхис усули — ёзувни вақтинча «DNS only» режимига ўтказиш. Агар муаммо йўқолса, сабаб Cloudflare созламаларида: SSL режими, кеш қоидалари ёки хавфсизлик фильтри. Агар сақланиб қолса, муаммо сервернинг ўзида. Кешни вақтинча четлаб ўтиш учун Cloudflare'даги «Development Mode» ҳам қулай. Сервер ва домен sayt.uz'да бўлса, сервер томонидаги логларни текширишда техник ёрдам ходимлари кўмаклашади, Cloudflare созламалари эса Cloudflare ҳисобингизда қолади.